De zoveelste stevige uitspraak van de rechter in het stikstofdossier zorgde voor een schok in de coalitie en bij boerenorganisaties. Direct klonk weer de roep om de wet te veranderen. Dat kan zeker, maar ook dan moet er minder stikstof worden uitgestoten.
Hebben ze het in de politiek over de stikstofwet, dan gaat het vooral veel over de kritische depositiewaarde (kdw). Die maakt duidelijk hoeveel stikstof een gebied kan verdragen zonder te verslechteren. Voor het ene gebied is dat meer dan het andere. Het is als het ware een grens voor wat de natuur aan stikstof aankan.
Die kdw is in de wet vastgelegd: in 2030 mag op de helft van de stikstofgevoelige natuur niet meer te veel stikstof neerkomen. De rechter verplichtte de Staat woensdag om zich aan zijn eigen doel te houden.
Al jarenlang wordt nagedacht en gesproken over het uit de wet halen van de kdw. Ook het huidige kabinet heeft vastgelegd dat het dat wil. Maar tot nu toe zonder resultaat.
De landen uit de Europese Unie hebben met elkaar afgesproken dat ze de natuur niet mogen laten verslechteren. Hoe ze dat voor elkaar krijgen, mag elk land zelf bepalen. Nederland heeft er zelf voor gekozen om de kdw in de wet vast te laten leggen, maar dat hoeft dus niet. Er zijn ook andere manieren.
Stikstofprofessor Wim de Vries is verbaasd dat de kdw ooit in de wet terechtgekomen is. Een landelijk vast percentage stikstofreductie had hem veel logischer geleken. En niet een ondergrens die per natuurgebied verschilt. "Dat is veel simpeler en dan weet iedereen waar die aan toe is", zegt hij.
"Als iemand jaarlijks 100 kilo stikstof uitstoot, kun je verplichten dat dat in 2027 nog maar 95 kilo mag zijn en in 2030 nog 90 kilo. Ieder bedrijf heeft dan de vrijheid om dat op zijn eigen manier toe te passen", licht hoogleraar omgevingsrecht Chris Backes verder toe.
Een ander alternatief voor de kdw is kijken naar de daadwerkelijke staat van de natuur. Maar dat is erg tijdrovend, zegt hoogleraar Milieu en Duurzaamheid Jan Willem Erisman. "Stikstof hoopt op in de natuur. Ook al komt er geen nieuwe stikstof meer in de natuur terecht, het zit nog in het systeem. Je bent misschien wel veertig jaar verder voor het vervolgens goed gaat met een natuurgebied."
Daarbij kan het aanpassen van de wet wel jaren duren, want dat is nou eenmaal een lang traject. En zoveel tijd en ruimte is er niet. De Staat moet van de rechter direct extra stikstofmaatregelen nemen en mag niet wachten op de uitkomst van een eventueel hoger beroep. Eerder berekende het RIVM dat het kabinet flink achterloopt op de gestelde doelen.
Na de RIVM-berekening zijn de plannen van het vorige kabinet ook nog eens van tafel geveegd door het huidige kabinet. Die oude plannen waren al niet toereikend en de nieuwe plannen zijn dat helemaal niet, oordeelde de rechter woensdag.
Wat het schrappen van de kdw ook lastig maakt, is dat er dan een goed alternatief moet zijn. Dat is er in principe, zeggen de stikstofexperts, maar Nederland moet wel kunnen aantonen dat het met de natuur niet slechter gaat.
Anders volgen er ongetwijfeld nieuwe rechtszaken, beseft ook landbouwminister Femke Wiersma. "We zijn hard bezig met de kdw te vervangen voor een juridisch houdbaar alternatief. Maar ook zonder kdw betekent het dat we aan de slag moeten met stikstofreductie."
Source: Nu.nl algemeen