De uitspraak van de rechter in de door Greenpeace aangespannen stikstofzaak heeft woensdag voor opschudding gezorgd in politiek Den Haag. Het kabinet moet aan de bak. VVD en NSC wijzen naar landbouwminister Femke Wiersma. Coalitiegenoot BBB wil zo snel mogelijk de wet aanpassen.
Het kabinet kreeg woensdag opnieuw een klap te verduren in het hoofdpijndossier dat de naam stikstofcrisis draagt. De rechtbank oordeelde dat de Staat aan het einde van 2030 moet zorgen voor de helft minder stikstofuitstoot. Dit doel heeft heeft de Tweede Kamer een aantal jaar geleden zelf in de wet vastgelegd.
Maar dit doel ligt ver buiten bereik, bleek vorig jaar al uit onderzoek van het RIVM. Daar komt bij dat de huidige coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB grotendeels een streep hebben gehaald door de stikstofplannen van het vorige kabinet. Een alternatieve aanpak laat nog op zich wachten. "Een blunder", noemt CDA-Kamerlid Eline Vedder deze keuze woensdag.
Door de rechterlijke uitspraak moet het kabinet aan de bak, stelt het CDA. D66-leider Rob Jetten sprak in een reactie op X voor het eerst in lange tijd weer over "de halvering van de veestapel". Deze uitspraak van voormalig D66-Kamerlid Tjeerd de Groot zorgde een aantal jaar geleden voor veel onrust onder boeren en in de Kamer.
Minister Wiersma zal hoe dan ook met aanvullend beleid moeten komen om de stikstofuitstoot de komende vijf jaar flink te verminderen. Tot nu toe zet ze alleen in op innovatie, natuurbeheer door boeren en een vrijwillige stoppersregeling. Voor deze maatregelen, die nog uitgewerkt moeten worden, is 5 miljard euro beschikbaar.
Het kabinet gaat de uitspraak nu eerst bestuderen. In een korte reactie zei Wiersma dat het "niet is waar ze op had gehoopt".
BBB-leider Caroline van der Plas benadrukte woensdag vooral dat het kabinet "klem zit" door de wet. De BBB wil dan ook dat de wet wordt aangepast. Het gaat specifiek over het model dat bepaalt of een natuurgebied overbelast wordt door stikstof. Volgens landbouworganisatie Agractie is het schrappen van dit model uit de wet de "enige optie die nog over is".
"Het vorige kabinet had boter op het hoofd, net als de huidige minister. Ze had gelijk na haar aantreden hiermee aan de slag moeten gaan, dit had de hoogste prioriteit. Voor de agrarische sector is deze uitspraak desastreus", aldus de belangenorganisatie.
Landbouworganisatie LTO vreest ook dat aanvullende maatregelen "een ongekende impact zullen hebben op de agrarische sector, de woningbouw en de Nederlandse economie in totaal". Ook zij wijzen als oplossing naar het wijzigen van de wet.
De coalitiepartijen hebben in het hoofdlijnenakkoord al afgesproken dat ze met een ander model willen gaan werken. Tot op heden is er alleen nog geen alternatief gevonden.
VVD en NSC stellen dat er daarom ook extra maatregelen nodig zijn die zorgen voor een vermindering van de stikstofuitstoot. Kamerleden van de twee coalitiepartijen wezen woensdag in een eerste reactie naar Wiersma. "Er ligt huiswerk. De minister moet nu keuzes maken", zei Thom van Campen (VVD). Ook Harm Holman (NSC) riep de bewindsvrouw op om snel met haar plannen naar de Kamer te komen.
Ook vanuit de polder kwamen woensdag bezorgde reacties. De waterschappen vrezen na de uitspraak voor "een nieuwe impasse". Provincies stellen dat ze meer geld van het Rijk nodig hebben om de natuur te verbeteren en branchevereniging Bouwend Nederland hoopt dat "iedereen nu eindelijk wakker wordt geschud".
De zorgen in het land nemen toe. De stikstofuitspraak van woensdag is namelijk niet de enige dreun die het kabinet onlangs te verduren kreeg. Afgelopen december deed de hoogste bestuursrechter ook een uitspraak met mogelijk verstrekkende gevolgen. De rechtbank oordeelde dat schuiven met stikstofruimte alleen nog maar mag in zeer uitzonderlijke gevallen. Door dit 'intern salderen' was het de afgelopen jaren nog mogelijk om te bouwen en wegen aan te leggen. Ook konden bedrijven hierdoor nog uitbreiden.
Het kabinet maakt zich sinds deze uitspraak grote zorgen. Provincies en ministeries zijn nog bezig met het in kaart brengen van de impact. Premier Dick Schoof liet vorige week weten dat hij leiding gaat geven aan een commissie met betrokken ministers die de stikstofcrisis moeten beteugelen.
Source: Nu.nl algemeen