De kogel is door de kerk: Donald Trump heeft de Verenigde Staten teruggetrokken uit het Parijsakkoord. Dat is niet onverwacht, de nieuwe president wil de meeste klimaatplannen van voorganger Biden ongedaan maken. Hoe gaat het verder?
De terugtrekking uit het belangrijkste klimaatakkoord uit de geschiedenis, gebeurt nog geen twee weken na publicatie van een alarmerend rapport over de wereldwijde temperatuurstijging. Veel milieuorganisaties hebben teleurgesteld gereageerd, ook Eurocommissaris Wopke Hoekstra noemt Trumps besluit "betreurenswaardig".
De uitstap is geen onontgonnen terrein voor de VS. Het land vertrok al een keer met veel bombarie uit het Parijsakkoord, als eerste land ter wereld. Dat gebeurde in 2016 tijdens Trumps eerste termijn. Opvolger Joe Biden kondigde op zijn eerste dag aan weer terug te treden in het Klimaatakkoord.
Hoogleraar milieukunde Detlef van Vuuren denkt dat de impact van het verlaten van het Parijsakkoord vooral afhankelijk is van hoe andere landen reageren. Van Vuuren werkte mee aan het wetenschappelijke rapport uit 2014 dat als basis diende voor het Parijsakkoord.
Trumps terugtrekking kan de internationale klimaatonderhandelingen schade toebrengen. "Het land dat het klimaatprobleem deels veroorzaakt heeft en deel van de oplossing is, stapt eruit. Daarmee geeft de VS het signaal: wij nemen het niet serieus." Er is een kans dat andere landen het klimaatprobleem óók niet meer zo nauw nemen, terwijl het oplossen juist een gemeenschappelijke inzet vergt.
Het hangt af van hoe Europa en China hierop reageren, met name die laatste. China heeft de hoogste CO2-uitstoot ter wereld, maar is ook de grootste producent van groene energietechnologie zoals zonnepanelen. China kan in het gat van de VS springen voor de productie van groene energie, denken experts.
Tegelijkertijd kan het land besluiten om een rem op de transitie te zetten, aangezien de grootste concurrent dat óók doet. Veel is nog onduidelijk, maar tegen The Washington Post zei een overheidswoordvoerder van China het bestrijden van klimaatverandering in ieder geval door te willen zetten. Er wordt bovendien verwacht dat de uitstoot van China dit jaar mogelijk piekt - en daarna afneemt.
En de gevolgen voor het klimaat zelf? Volgens een berekening van de experts van Carbon Brief zou het beleid van Trump 4 miljard ton meer CO2-uitstoot kunnen betekenen in 2030. Dat is ongeveer evenveel als de uitstoot van de VS in één jaar.
Trump of geen Trump, over de grens van 1,5 graden gaat de opwarming zeer waarschijnlijk, zien beide experts. "De vraag is hoe we dat kunnen beperken", zegt Van Vuuren. "Dit levert allicht een aantal jaar vertraging op". Dat heeft ook gevolgen voor Nederland. "Het is ook in ons belang dat klimaatbeleid internationaal sterk is. We zijn een kwetsbaar land."
Zullen andere landen het Amerikaanse voorbeeld volgen? "Mogelijk gelijkgestemden zoals de Argentijnse president Milei", denkt Heleen de Coninck, hoogleraar systeemtransities en klimaatverandering. "Maar bij de eerste uitstap van de VS zagen we ook geen sneeuwbaleffect."
Het is niet het enige klimaatbeleid dat de kersverse president van tafel veegt, ook nationaal beleid is aan de beurt. Trump wil de fossiele industrie weer laten floreren. Hij riep meteen een energienoodtoestand uit, dat de olie- en gasproductie moet stimuleren. Het sluit naadloos aan bij zijn inmiddels bekende campagneleus 'Drill, Baby, Drill' (Boren, schat, boren).
Trump wil een groot deel van Bidens groene beleid ongedaan maken. Biden zette een halt op de export van vloeibaar gas en windmolens op zee. En hij stelde duurzaamheidsregels in voor de productie van elektrische auto's.
Bidens groene stokpaard, het miljardenproject de Inflation Reduction Act, geldt als een van de grootste 'klimaatpakketten' ooit. Het is nog onzeker of dat pakket daadwerkelijk sneuvelt onder Trump, aangezien een groot deel van de subsidies in Republikeinse staten belandt. De staten zijn ook weer deels verantwoordelijk voor klimaatbeleid, naast de federale overheid.
Onder Biden was de VS niet op koers voor de eigen klimaatdoelen, maar die kwamen wel dichterbij. Volgens De Coninck zal de energietransitie in de VS doorgaan. "Hernieuwbare energie is nog steeds goedkoper en het bewustzijn in de VS groeit", zegt ze. "De trein blijft rijden, al zal die iets afremmen."
Source: Nu.nl algemeen