In juli werden in de Engelse stad Southport drie Engelse meisjes doodgestoken, een zaak met politieke gevolgen. Vijf vragen over het proces tegen de 18-jarige verdachte, die inmiddels bekend heeft.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Wat is het Southport-proces?
Dat is de maandag begonnen rechtszaak tegen de 18-jarige Axel Rudakubana die op maandag 29 juli 2024 drie meisjes (van 6, 7 en 9 jaar oud) doodstak tijdens een Taylor Swift-dansklas in de Noord-Engelse stad Southport. Geruchten op sociale media dat de moordenaar een asielzoeker was uit een Islamitisch land droegen bij tot dagenlange rellen in meerdere steden. Daarbij werden meer dan duizend mensen gearresteerd en tientallen relschoppers tot gevangenisstraffen veroordeeld, onder meer wegens het plaatsen van berichten op sociale media. Volgens premier Keir Starmer ging het bij de gewelddadige protesten om ‘extreemrechts tuig’. Voordat er een jury kon worden ingezworen bekende Rudakubana onverwacht schuld. De rechter zei dat hij donderdag levenslang zal opleggen, maar omdat de dader indertijd 17 was, krijgt hij kans op vervroegde vrijlating.
Wie is Axel Rudakubana?
Hij is een in Wales geboren zoon van Rwandese immigranten. Tijdens het proces werd bekendgemaakt dat hij in de voorbije vijf jaar drie keer is doorverwezen naar Prevent, een overheidsorganisatie die moet voorkomen dat mensen radicaliseren en terroristische daden gaan verrichten. Op zijn 13de verscheen hij voor het eerst op de radar nadat docenten bezorgd waren geraakt over zijn obsessie met geweld en in het bijzonder met bloedbaden op school. Er werd niets met de melding gedaan omdat er geen sprake zou zijn geweest van een terroristisch oogmerk. Ook twee daaropvolgende waarschuwingen kregen geen vervolg. Een jaar geleden had onderzoeker William Shawcross in een rapport gesteld dat Prevent niet naar behoren werkt en niet scherp genoeg is op Islamitisch terrorisme.
Hoe ernstig was die dreiging?
Heel ernstig. Nadat hij onder meer wegens wapenbezit van school was gestuurd, brak Rudakubana door de schoolpoorten om oud-medeleerlingen met een mes en hockeystick aan te vallen. Afgelopen zomer voorkwam zijn vader dat Rudakubana met de taxi naar zijn oude school zou gaan om daar een bloedbad aan te richten. In plaats daarvan ging de 17-jarige een week later met een taxi naar de dansklas waar hij twaalf minuten lang meisjes afslachtte en ook begeleiders probeerde te vermoorden. Hij werd snel gearresteerd. Bij monde van de plaatselijke politiecommissaris beweerden de autoriteiten dat er geen terreur in het spel was. In het licht van die verklaring was het opmerkelijk dat de anti-terreureenheid van de politie meteen had aangeboden om het onderzoek te verrichten.
Ging het uiteindelijk om terreur?
Ja. Bij hem thuis vond de politie de handleiding Military Studies in the Jihad Against the Tyrants: the Al-Qaeda Training Manual. Tevens bleek Rudakubana ricine in zijn bezit te hebben gehad. Sterker, dat giftige spul had de dood van de kat van de buren veroorzaakt. Daarnaast had hij op Amazon twee grote keukenmessen gekocht. De Labour-regering van oud-aanklager Starmer besloot tot geheimhouding over te gaan. Reform UK-leider Nigel Farage kreeg te horen dat hij deze achtergrondinformatie niet mocht openbaren in het Lagerhuis. Pas eind oktober, drie maanden na de drievoudige moord, werd bekendgemaakt dat Rudakubana die genoemde handleiding in zijn bezit had, waarna hij onder de terrotismewetgeving werd vervolgd.
Vanwaar die geheimzinnigheid?
Tijdens een persconferentie beweerde premier Sir Keir Starmer maandag dat openbaring van deze informatie de procesgang zou ondermijnen. Bij deze verklaring zijn vraagtekens gezet omdat er bij soortgelijke zaken in het verleden wel open kaart is gespeeld, zoals na de moord op kamerlid Jo Cox in 2016 door een extreemrechtse moordenaar en een jaar later na terreuraanslagen bij London Bridge. Volgens Farage en de Conservatieve oppositie heeft deze geheimhouding juist bijgedragen tot de maatschappelijke onrust. De Conservatieve woordvoerder voor Justitie-zaken Robert Jenrick schreef dat ‘het vertrouwen in het rechtssysteem is ondermijnd’. De Labour-regering heeft nu een openbaar onderzoek aangekondigd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant