Ondanks het TikTok-verbod in de Verenigde Staten blijft het sociale medium voorlopig er gewoon in de lucht. Met dank aan de aankomende president Donald Trump, die de Chinese eigenaar ByteDance wil dwingen de helft van het bedrijf af te staan aan de Verenigde Staten.
is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over sociale media en kunstmatige intelligentie.
‘Bedankt voor je geduld en steun. Dankzij de inspanningen van president Trump is TikTok weer terug in de Verenigde Staten!’ Die boodschap kregen 170 miljoen tiktokkende Amerikanen zondag, nadat het platform ongeveer een halve dag offline was geweest. Die dag verliep de deadline voor TikTok-eigenaar ByteDance om de app te verkopen aan een Amerikaanse partij. Daarmee had het Chinese bedrijf het verbod kunnen afwenden dat de regering-Biden heeft ingesteld.
De verkoop kwam er niet, maar TikTok gaat toch door – in ieder geval voorlopig. De reden: de aankondiging van de aankomende president Donald Trump dat hij het verbod met negentig dagen uitstelt, op voorwaarde dat ByteDance een joint venture aangaat met ‘de Verenigde Staten’. Onduidelijk is of Trump daarmee de overheid bedoelt of het Amerikaanse bedrijfsleven.
Met zijn welkomstbericht voegt TikTok zich in de rij techbedrijven die er alles aan doen om bij Trump in het gevlei te komen. Tot dusverre had de ingetogen, Singaporese TikTok-ceo Shou Zi Chew zich – anders dan de leiders van techbedrijven X en Meta – terughoudend opgesteld naar de nieuwe machthebbers. Chew is vandaag naar verwachting ook aanwezig bij de inauguratie van Trump.
Op de aankondiging van TikTok komt daarom ook kritiek. ‘Jullie moeten begrijpen wat dit betekent’, zegt het Amerikaanse congreslid Alexandria Ocasio-Cortez in een TikTokvideo. ‘Elk groot socialmediaplatform in de Verenigde Staten is overgenomen door rechtse politiek. [...] TikTok stuurt een notificatie naar 170 miljoen Amerikanen om Donald Trump te promoten. Bedrijven noemen in een reactie op overheidsbeleid politici nóóit bij naam.’
Let’s put all of the pieces together.
Het ‘redden’ van TikTok ziet Trump als een krachtige binnenkomer voor zijn aankomend presidentschap. In plaats dat ByteDance TikTok aan een Amerikaans bedrijf verkoopt om zo de app legaal draaiende te houden, stelt Trump dus een constructie voor waarin ‘de Verenigde Staten’ de helft van TikTok bezitten.
Tijdens een pre-inauguratie-bijeenkomst zondag in Washington DC zei hij ook dat het land niet zal betalen voor zijn aandeel in de app. ByteDance moet dat deel vrijwillig afstaan, in ruil voor presidentiële goedkeuring. ‘Zonder die goedkeuring hebben ze niks. Dus dat gaat wel werken. [...] Of je TikTok leuk vindt of niet, we gaan veel geld verdienen.’
Trump sprak verder niet over de zorgen die ten grondslag lagen aan het verbod op TikTok: dat de Chinese overheid toegang heeft tot de data van Amerikaanse gebruikers en invloed kan uitoefenen op wat voor video’s honderden miljoenen tiktokkers dagelijks bekijken. Deze zorgen zijn volgens de wet pas voldoende weggenomen als zowel de bedrijfsvoering als het algoritme van TikTok in Amerikaanse handen is.
Op TikTok zelf circuleerden enkele dagen geruchten dat Facebook-moederbedrijf Meta TikTok zou kopen, hoewel daar geen bewijs voor is. Wel werd video van een surfende Meta-ceo Mark Zuckerberg op Instagram dit weekend overspoeld met woedende reacties: ‘TikTok is weg en dat is allemaal jouw schuld’, en ‘Waarom gaat alles wat jij aanraakt kapot?’.
Tot nu toe lijkt Meta vooral te profiteren van een TikTok-verbod, omdat een deel van de tiktokkers ongetwijfeld naar Instagram zal vertrekken. Toen ByteDances videobewerkingsapp CapCut – in tegenstelling tot TikTok – dit weekend niet opnieuw online ging, lanceerde Instagram direct een vrij schaamteloze kopie met de app ‘Edits’.
A post shared by Mark Zuckerberg (@zuck)
Wie straks precies eigenaar wordt van welk deel van TikTok, moet blijken. Op het platform worden zorgen geuit dat de nieuwe president er een instrument bij heeft om de publieke opinie te beïnvloeden, bijvoorbeeld door aan de knoppen van het algoritme te draaien en zo bepaalde geluiden te versterken of te dempen. Trump schrijft zijn overwinning deels toe aan zijn populariteit bij jonge kiezers, die hij zonder TikTok niet had bereikt.
Anderzijds is TikTok bij uitstek een app waar veel anti-establishmentgeluiden te horen zijn, onder meer over de situatie in Gaza. Voor sommige politici was dit reden om vóór het verbod te stemmen, omdat ze dit ‘anti-Amerikaanse beïnvloeding’ vonden, iets wat TikTok altijd heeft ontkend.
TikTok heeft relatief strenge regels voor onvriendelijk taalgebruik, en het algoritme houdt groepen die tegenover elkaar staan meer uit elkaar, in plaats van op confrontatie aan te sturen. Daardoor vinden veel progressieve Amerikanen op het platform een plek voor steun en kameraadschap, in een land dat zich steeds minder verdraagzaam opstelt tegenover de queer-gemeenschap, vrouwen en minderheden.
De grote vraag is of TikTok onder het presidentschap van Trump zo blijft.
Online populariteit levert Trump naast een sterker mandaat bovendien ook financieel gewin op, nu zowel hij als de First Lady Melania Trump de cryptomunten ‘$Trump’ en ‘$Melania’ hebben gelanceerd. Hoewel de waarde van dit soort ‘memecoins’ sterk fluctueert, waren de Trump-munten op het hoogtepunt al zo’n 70 miljard dollar waard.
Memecoins hebben een sterke samenhang met internetcultuur en zijn niet primair als betaalmiddel bedoeld, het zijn eerder virtuele hebbedingetjes. Maar: hoe groter de hype, hoe meer mensen er eentje willen kopen. En dat doen mensen met keiharde dollars.
Vorig jaar begonnen Trumps oudste zonen Eric en Donald Jr. het cryptobedrijf World Liberty Financial, ondanks zorgen over belangenverstrengeling als hun vader opnieuw tot president zou worden verkozen. Trump wil van de Verenigde Staten de ‘crypto-hoofdstad van de wereld’ maken. Op de sites van de $Trump- en $Melania-munten staat dat ze bedoeld zijn als een symbool van steun voor de idealen van Trump, en niet als investering.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant