Jos van Rey ontvangt met open armen in het stadhuis. ‘U bent nog niet van mij af’, had hij begin november gezegd in zijn afscheidsspeech, waarvan akte. Tien jaar terug begon de krant met deze verslaggeverscolumns en mijn eerste onderwerp was het populisme van de Limburgse politicus en zakenman die geroyeerd werd door de VVD, terechtstond voor corruptie en stembusfraude, en na zijn veroordeling opnieuw wethouder werd met de Liberale Volkspartij Roermond (LVR, nog steeds ontkent hij dat die letters staan voor Lijst Van Rey).
Hij stopt, maar blijft gemeenteraadslid. ‘El Rey’ (er is een opera met die titel over hem gemaakt) gunt zichzelf en de stad een paar maanden politieke kalmte en daarna gaat als vanouds de beuk erin, ook al is hij bijna 80. Laat glunderend filmpjes zien, gemaakt voor sociale media: ‘Dat vind ik leuk.’
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Je kunt beweren dat Jos van Rey een vroege Nederlandse populist is, een voorbode van de huidige Haagse politiek. Het lukt zijn partij keer op keer bij gemeenteraadsverkiezingen de allergrootste te worden, wat ook is toe te schrijven aan fractievoorzitter Dré Peters en zijn broer Ben, bekend als de carnavalszanger Big Benny, die me destijds het succes uitlegde: echte aandacht voor ‘hardwerkende mensen’, je niet laten afleiden door tegenstanders, en de beuk erin. Ben zei: ‘Ik denk dat Jos hier een standbeeld krijgt’.
Vijftig jaar politicus en daarnaast ondernemer (vastgoed), nou ja, als ik hem een populist wil noemen is dat vooralsnog geen probleem. Dicht bij de mensen staan: vanavond is Van Rey uiteraard present bij een bewonersbijeenkomst over veiligheid in de Donderberg, de wijk ‘met honderd nationaliteiten’.
Maar populisme moet je wel goed doen, zegt hij. Wat verkeerd gaat ‘is dat we van het openbaar bestuur een bureaucratische moloch hebben gemaakt’ die zo ver afstaat van de realiteit, dat niemand het meer begrijpt. Ook de populistische politici niet, die inmiddels in ‘de Randstad’ de dienst uitmaken.
En hij begint over de telefoonellende bij de overheid: ‘probeer eens een ambtenaar te spreken, dan moet je 14 0475 bellen, bijna alle gemeenten werken met dat 14-nummer en een callcenter. Voor burgers is dat vreselijk. Daar kunnen die ambtenaren niets aan doen, dat is het systeem.’
Inmiddels staan de Roermondse wethouders met hun mobiele nummers op de website, naar zijn zeggen dankzij de LVR, ‘voor die paar vervelende telefoontjes hoef je niet bang te zijn, belangrijker is het gevoel van de mensen dat je bereikbaar bent’.
Mijn vraag is hoe Jos van Rey kijkt naar de huidige populistische politiek, die zo dicht bij ‘het volk’ staat dat zelfs de premier een noodwet wil omdat mensen een asielcrisis ‘ervaren’. Zijn advies: ‘Je moet er wel wat mee doen’.
Hoe het niet moet: Geert Wilders en Fleur Agema die op hoge toon beloven dat een volwaardig ziekenhuis in Heerlen blijft bestaan, maar nu ze aan de macht zijn anders besluiten op grond van wankele argumenten. ‘Een grote mond hebben, iets eisen en het niet waarmaken, dat keert zich uiteindelijk tegen je. Met wat geld kan Den Haag dat ziekenhuis echt wel overeind houden, zeg dan eerlijk dat de politieke wil ontbreekt.’
Niet roepen maar luisteren, daar komt het op neer, ‘benaderbaar zijn en dan kijken of er een oplossing is’. Te vergelijken met de ombudspolitiek van Richard de Mos in Den Haag, die ook een rechtszaak ten deel viel, maar anders dan Van Rey werd vrijgesproken. ‘Ik heb ook heus weleens mijn hoge stemgeluid gebruikt over bepaalde onderwerpen, maar je mag nooit zeggen: ik ga het voor u regelen.’
Kiezers zijn veeleisend, die willen instantresultaat. ‘De burger kan natuurlijk niet altijd z’n zin krijgen, maar als je goed uitlegt waarom niet, is het toch vaak van: oké, begrepen.’ Tip van El Rey: ‘Ga er niet krampachtig mee om, ben er eerlijk over en blijf praten, praten, praten.’ Zijn partij heeft appgroepen in wijken, en een meldpunt op de site om problemen aan te kaarten. En dan gaat hij bellen, of komt langs.
Bij nader inzien: de term populisme, ‘daar verzet ik me toch wel tegen’. Gebruikt u deze maar: ‘Wij zijn doeners.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant