Bij het 87e Tata Steel Chess begint de Nederlandse schaakgrootmeester Anish Giri zaterdag met de zwarte stukken tegen de Indiase wereldkampioen Dommaraju Gukesh. De dertigjarige Giri beantwoordt voor NU.nl vragen van lezers. "De mens kan nooit meer winnen van computers."
Hoe bereid je jezelf mentaal, fysiek en strategisch voor wanneer je een zwaar toernooi als Tata Steel Chess moet spelen?
"Dat is een goede vraag. Het gaat vooral om hoe je programma was in de afgelopen periode. Stel, je hebt net twee zware toernooien achter gespeeld, dan moet je rust nemen. En heb je te lang niet gespeeld, dan moet je opwarmen. Na een goede periode heb ik soms de neiging om een beetje te relaxen. Dan voel ik dat het allemaal goed komt en werk ik iets minder hard."
"Na een slechte periode werk ik wel hard. Maar dan moet je je zelfvertrouwen hervinden. Voor Tata Steel Chess in Wijk aan Zee had ik een week of twee rust na het WK rapid en blitz eind vorig jaar. Ik heb daar veel gespeeld, ben lekker opgewarmd. De laatste tijd heb ik vooral mijn openingen voorbereid. Bij klassieke partijen is het belang van de openingen veel groter dan bij rapid en blitz."
"In mentaal opzicht wil ik in Wijk aan Zee zien waar ik sta. Het toernooi is een test voor de rest van het seizoen. Hoor ik nog bij de top of zet ik een stap terug? Al klinkt dat raar, want dit toernooi geldt nu eenmaal als het Wimbledon van het schaken. En ik weet hoe mooi het is juist Tata Steel Chess te winnen."
Veel topsporters zijn bijgelovig. Heb jij een bijgeloof?
"Het is misschien niet echt een bijgeloof, maar ook routine. Ik bepaalde vrijdag in mijn hotel in Wijk aan Zee welk ontbijt ik zou kiezen. En dat ontbijt blijft hetzelfde tot de laatste speeldag. Ik heb eieren gegeten, groente en wat lekkers bij de thee. Ik hoop dat het me geluk brengt. Je haalt toch een bepaald zelfvertrouwen uit de start van de dag."
Je bent de laatste twee jaar gezakt naar de 22e plaats op de wereldranglijst. Denk je nog terug te kunnen keren in de top tien nu steeds meer jonge grootmeesters doordringen tot de wereldtop?
"Door al die nieuwe jonge spelers is de top twintig eigenlijk de nieuwe top tien geworden. Je hebt nu in feite twintig toptienspelers. Maar ik zakte door een paar slechte toernooien in China en St. Louis, terwijl ik in Wijk aan Zee en bij de Olympiade wel goed presteerde. Eigenlijk heb ik nu twee problemen: steeds jongere concurrentie en een lagere rating, waaraan ik moet werken."
"Ik voel me op mijn dertigste nog lang niet oud. Het is een prima leeftijd voor een schaker. Ik heb nog veel ambities. Het wordt steeds lastiger om de top vijf of top tien van de FIDE-ranking te bereiken. Landen als India en Oezbekistan zijn sterk in opkomst. De competitie is groter, maar toch zie ik mezelf de top tien weer halen. Al kun je er ook zo weer uit vliegen. Maar ik heb mezelf nog lang niet afgeschreven."
Geloof jij nog dat je wereldkampioen kan worden?
"Je moet erin blijven geloven. Ik achtte de kans klein dat Gukesh wereldkampioen zou worden. Toch is het hem gelukt. Hij heeft alles goed gedaan en tijdens de WK-match met Ding Liren viel alles zijn kant op. Zo kan het bij iedereen gaan, ook bij mij. De tweede helft van dit seizoen wordt interessant, want straks begint de kwalificatie voor het kandidatentoernooi alweer."
Vijf grootmeesters uit India doen mee aan Tata Steel Chess, inclusief wereldkampioen Gukesh. Wat is volgens jou de grootste reden van de opmars van jong talent uit India?
"Schaken is booming in India. Kinderen groeien in India op met schaakiconen als oud-wereldkampioen Viswanathan Anand. De jongere spelers zijn nu zelf rolmodellen geworden, zeker de achttienjarige Gukesh die de jongste wereldkampioen ooit werd. Schaken behoort inmiddels tot de cultuur in India. Een schaakcarrière is aantrekkelijk voor een getalenteerd kind uit India, omdat de overheid en scholen het schaken financieel ondersteunen."
"Het is geen toeval dat het driejarige schaakwonderkind uit India komt. Ik heb hem ontmoet en zijn kennis van het spel is bizar. Dat joch kent eindspelen die ik pas als elfjarige leerde. Ik vroeg me af: is schaken soms gemakkelijker dan ik dacht? Maar de vijver is zo groot. India heeft al zo'n zeventig grootmeesters en ze zijn bijna allemaal jong. Ik hoop dat we in Nederland 2 tot 3 procent van zo'n ontwikkeling als in India kunnen meemaken, al ben ik blij met mijn leven als topschaker."
Magnus Carlsen besloot de wereldtitel blitz te delen met zijn Russische uitdager Ian Nepomniachtchi door eigenhandig de FIDE-regels te veranderen. Hoe voelt het dat één speler zo veel invloed heeft op de gang van zaken bij toernooien?
"Carlsen heeft nog steeds veel macht en invloed in de schaaksport, maar hij heeft ook zichzelf geen goede dienst bewezen bij het WK rapid en blitz in New York. Het begon met de regel die het dragen van spijkerbroeken tijdens partijen zou verbieden. Je kunt 'jeansgate' niet los zien van de gedeelde wereldtitel. Carlsen kon er niet rationeel mee omgaan. Het leidde tot dubbel verlies, waardoor Carlsen zich terugtrok uit het WK rapidschaken."
"De FIDE-president besloot vervolgens de regels te versoepelen, zodat Carlsen tijdens het WK blitz wel een spijkerbroek kon dragen. Zijn verzoek om de wereldtitel te delen leidde tot een vreemde situatie. Ik dacht terug aan de barrages om de titel die ik in Wijk aan Zee heb verloren van Jorden van Foreest en Carlsen."
"Ik heb die nederlagen als pijnlijk ervaren, maar het is nooit in me opgekomen om de titel met hen te delen. Ook een barrage hoort bij het schaken. Je mag het gevecht nooit ontwijken. De verloren barrages hebben me juist gestimuleerd om Wijk aan Zee te winnen. Ik vond het niks dat de wereldtitel blitz werd gedeeld. Niemand was gelukkig met de manier waarop dat toernooi werd beslist. En dat heeft Carlsen ook wel ingezien. Ik denk dat het nooit meer zal gebeuren."
Je bent al vanaf je veertiende schaakgrootmeester. Waarom ben je zo vroeg begonnen met schaken?
"Ik heb nooit voor schaken gekozen. Het voelde alsof het schaken voor mij koos. Ik ging als kind schaken op school, werd lid van een schaakclub en schaakte de gehele dag. Ik werd ook steeds beter en speelde meer toernooien. Aanvankelijk was ik ook met afstand de beste op school, maar het laatste jaar?"
"Ik deed zo weinig dat ik alles net haalde. Ik had een 5,5 voor het eindexamen Nederlands, voor mij lastig omdat ik in Rusland ben geboren. Die 5,5 was symbolisch. Ik heb nog steeds andere interesses zoals geschiedenis en psychologie. Maar ik ben nooit meer gestopt met schaken."
Van welke schaker heb je het meest geleerd en waarom?
"Ik heb vooral veel schaakboeken gelezen. Maar een grote bron van inspiratie was Garry Kasparov, toen ik met schaken begon. Hij was toen wereldkampioen en ook een grote persoonlijkheid. Zijn partijen waren zo indrukwekkend. Ambitieus, aanvallend en een aantrekkelijke stijl voor een jonge speler als ik."
"Ik heb ook gespeeld tegen Kasparov en Vladimir Kramnik, van wie ik de eerste zeven partijen verloor. Hij speelde telkens briljant en ik had geen antwoord tot ik hem eindelijk wist te verslaan. Daarna heeft Carlsen mij gepusht om het beste uit mezelf te halen. Het blijft een uitdaging om je voor te bereiden op een partij tegen een schaker die eigenlijk beter is."
Is er veel veranderd in de schaakwereld met de komst van AI en schaakcomputers als Stockfish, Torch en AlphaZero?
"De computers zijn sterker dan ooit. Ze hebben inmiddels een niveau dat voor de mens onbereikbaar is. Ik denk dat het zo duizend Elo-punten scheelt. Het is een ander spel. De computer speelt zo anders. Sommige stellingen zijn voor een mens niet meer te winnen. Laat Magnus Carlsen honderd punten sterker zijn dan ik, maar duizend is iets anders."
"De laatste revolutie met de schaakcomputers is bijna voltooid. AlphaZero werd ontwikkeld door AI en eigenlijk niet meer geprogrammeerd door de mens. Misschien hebben we nu een piek bereikt."
"Computers verliezen bijna niet meer van elkaar en het menselijk brein kent zijn beperkingen. Je kunt simpelweg niet anders onthouden. Daarom is het soms verleidelijk om de theorie los te laten en te vertrouwen op je intuïtie. En die trend zal het spel opnieuw veranderen."
Source: Nu.nl algemeen