Kazachstan boekt wonderbaarlijk vooruitgang in het terugdringen van een van de ergste milieurampen ter wereld. De laatste jaren is het ooit watervolle en daarna droge Aralmeer weer aan het volstromen. Het zoetwater blijft toenemen en ook de visstand wordt hoger.
Alleen in de laatste twee jaar is het Noord-Aralmeer al met 42 procent vergroot, melden media als The Times of Central Asia. Het volume van het ooit droge meer is nu 267 kubieke kilometer. Het zoutgehalte is vier keer minder en de jaarlijkse visvangst stijgt naar 8.000 ton.
Het noordelijke meer bestond in 2024 uit ongeveer 2,6 miljard kubieke meter water, vergelijkbaar met het Schotse meer Loch Lomond. In 2022 was dit nog slechts 816 miljoen kubieke meter aan water.
Kazachstan is met behulp van een project van de Wereldbank in 2005 begonnen met het herstellen van het Noord-Aralmeer. Dat was nodig nadat er een milieuramp plaatsvond in het land. Door het aanleggen van dammen, herstellen van dijken en begeleiden van rivieren is de weg ingezet naar een vol meer.
In Kazachstan vond vorige eeuw volgens milieu-onderzoekers een van de grootse ecologische rampen op aarde plaats. Het Aralmeer was met een oppervlakte van ongeveer 67.000 kilometer het op drie na grootste zoetwatermeer. Totdat de toenmalige Sovjet-Unie de waterstromen ging omleiden voor de landbouw.
Daardoor stroomde er minder water in het meer en nam het zoutgehalte toe. Zoetwatervissen begonnen met uitsterven en daarmee ook de visserij. In het Aral-gebied was visserij een belangrijke bron van werkgelegenheid.
Het meer droogde uit en de vissen verdwenen. Het meer was dood. De plaatselijke bevolking trok weg en de achterblijvers kregen te maken met extreme weersomstandigheden, veroorzaakt door de uitgedroogde bodem van het Aralmeer, en daaraan verbonden gezondheidsproblemen.
De milieuramp is in totaliteit nog te zien, want hoewel Kazachstan in het noordelijke deel vooruitstrevend bezig is, zijn de andere delen zo goed als droog. Wat overbleef is opgesplitst in twee watergebieden. In het zuidelijke gedeelte is nog een kleine westelijke strook met water. In totaal is het wateroppervlakte op de grens van Kazachstan en Oezbekistan nog maar een tiende van wat het ooit was. De hoop is dat het noordelijke project zich zo doorzet en ook het zuiden inspireert.