De Israëlische regering heeft vrijdag ingestemd met het akkoord over een staakt-het-vuren in Gaza. Ondanks bezwaren van extreemrechts staat een ruime meerderheid achter de deal met Hamas. Dat betekent dat het bestand vanaf zondag in kan gaan.
Twee dagen lang voerde Israël de spanning op: zou de deal met Hamas toch klappen? Extreemrechtse politici dreigden uit de regeringscoalitie te stappen, het Israëlische leger gooide meer bommen op de Gazastrook en premier Benjamin Netanyahu blies donderdag op het laatste moment een stemming van het veiligheidskabinet over het akkoord af. Vrijdagavond kwam dan toch het verlossende woord uit Israël.
De gefaseerde deal met Hamas die woensdag door bemiddelaars Qatar en de Verenigde Staten bekend werd gemaakt, kreeg volgens Israëlische media 24 stemmen voor en acht stemmen tegen. Eerder op de dag ging het 11-koppige veiligheidskabinet al akkoord met het akkoord, tot ‘afgrijzen’ van de extreemrechtse minister van Binnenlandse Veiligheid Itamar Ben Gvir. De omstreden minister stemde tegen, net als minister van Financiën Bezalel Smotrich, die het akkoord eerder ‘een ramp voor de nationale veiligheid van Israël’ noemde.
Ben-Gvir riep regeringsleden van alle partijen op samen met hem ‘de deal te stoppen’, maar hij kreeg weinig bijval. Dat betekent dat de eerste fase van staakt-het-vuren zoals gepland zondag in kan gaan. Volgens Israëlische media moet Hamas om 16.00 uur de eerste drie (vrouwelijke) gijzelaars vrijlaten. Dat is voor Israël het startsignaal voor de terugtrekking van de troepen en voor beide partijen voor zes weken zonder bombardementen en gevechten in de Gazastrook.
Niet alle details van het akkoord zijn bekendgemaakt, maar volgens de uittredende Amerikaanse president Biden zal het Israëlische leger zich in de eerste fase terugtrekken uit ‘alle’ bevolkte gebieden, zodat ontheemden de kans krijgen om naar hun verwoeste huizen terug te keren.
Vrijdag stelde de Israëlische regering de familieleden van de gijzelaars die in de eerste fase vrij moeten komen op de hoogte. Het gaat om een lijst met 33 kwetsbare gijzelaars; kinderen, vrouwen, oudere mannen en gewonden. In ruil daarvoor zal Israël honderden Palestijnse gevangenen vrijlaten, ‘levensgevaarlijke terroristen’ volgens extreemrechts.
In Gaza is de feeststemming al grotendeels vervlogen. Er zijn veel zorgen over de toekomst van de kapotgeschoten Gazastrook en mensen vragen zich af of ze het staakt-het-vuren überhaupt wel levend gaan halen. ‘Tot op dit moment zijn we nog steeds bang en bezorgd over wat er in deze dagen zal gebeuren. Voor de wapenstilstand is er altijd waanzin in de intensiteit van de bombardementen’, zegt de 21-jarige Wassim Kalifa vanuit een vluchtelingenkamp in Gaza Stad tegen de Amerikaanse zender CNN.
Sinds de bekendmaking van het akkoord zijn volgens het ministerie van Gezondheid van Gaza meer dan 110 mensen gedood bij Israëlische luchtaanvallen. Het Israëlische leger zegt donderdag 50 doelen te hebben bestookt. Hamas beschuldigt Israël ervan de deal te proberen te dwarsbomen door middel van ‘opzettelijke intensivering’ van luchtaanvallen, maar de cynische waarheid is dat een dergelijke opschaling vlak voor het ingaan van een akkoord vaker voorkomt.
Hulporganisaties zijn intussen druk bezig met de voorbereidingen voor zondag. Haast is geboden om de humanitaire crisis in Gaza te verlichten en hongersnood te voorkomen. De Wereldgezondheidsorganisatie verwacht dat het onder de omstandigheden van het akkoord moet lukken om de humanitaire hulp snel op te schalen. De organisatie mikt zelfs op een ruime vertienvoudiging van het aantal vrachtwagens, van zo’n 50 naar zo’n 600 per dag. Wel riepen hulporganisaties Israël vrijdag op om meer grensovergangen te openen om de toevoer te bespoedigen.
De bedoeling is dat er een tweede en derde fase van de deal volgen, maar of dat gaat lukken is nog zeer de vraag. In de tweede fase moeten de resterende levende Israëlische gijzelaars worden vrijgelaten in ruil voor meer Palestijnse gevangenen en moet het Israëlische leger zich volledig terugtrekken uit Gaza. De derde fase betreft de wederopbouw van Gaza en de terugkeer van de lichamen van de overleden gijzelaars.
Onderhandelingen over de tweede fase beginnen op de 16de dag van het staakt-het-vuren en zullen naar verwachting heel gevoelig zijn. Volgens onbevestigde berichten zei Netanyahu vrijdag tegen zijn veiligheidskabinet dat Israël ‘definitieve garanties’ heeft ontvangen van zowel president Biden als de aankomende president Donald Trump dat als die onderhandelingen mislukken en ‘Hamas onze veiligheidseisen niet accepteert, we de intensieve strijd zullen hervatten met de steun van de Verenigde Staten’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant