Groenlanders willen noch Deens, noch Amerikaans zijn. Dat heeft de premier van Groenland, Múte Egede, donderdagavond gezegd tijdens een zeldzaam interview met de Amerikaanse televiezender Fox News.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
De premier verscheen in het programma van de bekende presentator Bret Baier om te reageren op de ophef die is ontstaan over een opmerking van aankomend president Donald Trump. Hij heeft gezegd militair geweld niet uit te sluiten om controle over Groenland te krijgen. ‘Wanneer Groenland deel wordt van onze geweldige natie, dan zullen we het beschermen en koesteren tegenover een heel gemene wereld’, schreef Trump vorige week op zijn sociale medium Truth Social.
De 37-jarige Egede, leider van de linkse partij Inuit Ataqatigiit, zei dat Groenland niet te koop is. ‘De toekomst van Groenland zal worden beslist door de Groenlanders. We willen noch Deens, noch Amerikaans zijn, maar onafhankelijk.’
De premier benadrukte wel dat hij nauwer wil samenwerken met de Verenigde Staten. ‘We weten dat we potentieel veel kunnen samenwerken, met name op het gebied van defensie en veiligheid’, aldus Egede. ‘We zullen altijd deel uitmaken van Navo en een sterke partner zijn voor de VS. Maar ik wil wel duidelijk zijn: we willen geen Amerikanen zijn of deel uitmaken van de VS.’
Groenland, dat 57 duizend inwoners heeft, is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken en streeft naar onafhankelijkheid. Sinds Groenland in 1979 meer autonomie kreeg, zette het eiland gestaag meer stappen richting onafhankelijkheid. Zo werd het zelfbestuur in 2009 fors uitgebreid en ligt er een concept-grondwet.
Veel Groenlanders zijn voor afscheiding van Denemarken, mits ze er economisch niet op achteruitgaan. Juist daar ligt het probleem. De Denen financieren ruwweg de helft van de jaarlijkse begroting. Ook veel publieke uitvoeringsorganisaties worden nog bestuurd door Denemarken.
Economische zelfstandigheid is een grote uitdaging. Groenland kan geld verdienen door mijnvergunningen af te geven: er liggen in de bodem grote voorraaden zeldzame aardmetalen. Onder de bevolking bestaat echter veel weerstand tegen mijnactiviteiten. Na de verkiezingen van 2021, waarbij Egede’s partij meer dan een derde van de stemmen haalde, werd zelfs een exploitatievergunning ingetrokken.
Toch wil Groenland volgens Egede met Europa en de VS in gesprek over het ontginnen van grondstoffen op Groenland. ‘Deze regering probeert de VS en de EU te stimuleren om de samenwerking met de mijnbouwindustrie te verbeteren. We hebben dit nodig om onze economie te diversifiëren, zodat we kunnen groeien. We hebben veel te bieden en zien graag dat de VS investeren in onze mineralen.’
Mogelijk aast Trump op deze voorraad grondstoffen. Groenland is ook gewild door zijn strategische ligging in het Arctische gebied. Die is van belang, omdat door opwarming van de aarde de noordelijke zeeroutes steeds beter te bevaren zijn.
Egede zei bereid te zijn om te praten over uitbreiding van de Amerikaanse militaire aanwezigheid op Groenland. De VS hebben nu al een luchtmachtbasis in het noordwesten van het eiland. Egede noemde deze basis ‘heel belangrijk voor de Amerikaanse veiligheid en voor onze veiligheid’. De premier: ‘Met alles wat er gebeurt in de wereld, is het belangrijk om de verdediging van de Arctische regio te versterken.’
Trump dreigde vorige week ook met een handelsoorlog met Denemarken als het land Groenland niet opgeeft. De Deense premier Mette Frederiksen sprak donderdag met bestuurders van grote bedrijven als farmaceut Novo Nordisk, speelgoedmaker Lego en bierbrouwer Carlsbergover over een mogelijk handelsconflict met de Verenigde Staten. Frederiksen sprak woensdag ook drie kwartier met Trump. Daarin benadrukte ze dat Groenland zelf beslissingen moet nemen over de eigen toekomst.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant