Schaf de toelatingstoetsen voor de lerarenopleidingen af, maar toets studenten overal op dezelfde manier bij hun afstuderen. Dat garandeert volgens de Onderwijsraad bekwame leraren voor de klas.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
De eisen die aan toekomstige leraren worden gesteld verschillen per opleiding. Dat geldt ook voor de toetsing. ‘Hierdoor biedt de overheid onvoldoende zekerheid dat beginnende leraren op verantwoorde wijze onderwijs kunnen verzorgen’, aldus het rapport dat de Onderwijsraad vrijdag heeft uitgebracht. De raad is het belangrijkste adviesorgaan van de overheid op het gebied van onderwijs.
De wettelijke eisen die de overheid sinds 2006 voor leraren hanteert zijn volgens de Onderwijsraad ‘te globaal’. Daarnaast stellen hogescholen vaak aanvullende eisen aan hun studenten. Die zijn weer ‘te specifiek’. Dit diffuse stelsel is volgens de Onderwijsraad verwarrend.
Talloze opleidingen
Wat ook niet helpt, is dat er de afgelopen jaren een wildgroei is ontstaan aan opleidingen tot het leraarschap door verwoede pogingen om meer mensen voor de klas te krijgen. Er is immers een groot tekort.
De 60 duizend mensen per jaar die een opleiding tot leraar volgen kunnen kiezen uit bijna vierhonderd routes. Hieronder vallen onder meer de opleidingen tot leraar in het primair onderwijs (de pabo’s), het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en in verschillende schoolvakken.
Verder zijn er tal van verkorte en versnelde trajecten en zij-instroomroutes, voor mensen die de overstap willen maken naar het onderwijs. De raad juicht die flexibilisering van het onderwijsaanbod toe, omdat dit zorgt voor nieuwe aanwas.
Dit laat onverlet dat alle leraren bij hun afstuderen over dezelfde kwalificaties moeten beschikken, ongeacht de route die zij afleggen. Om die reden is het volgens de Onderwijsraad nodig dat er landelijke theorietoetsen worden ontwikkeld. Die moeten niet alleen de vakinhoudelijke kennis van aankomende leraren toetsen, maar ook hun kennis van pedagogiek en didactiek.
De studenten moeten daarnaast in de praktijk worden beoordeeld. De raad pleit ervoor dat leraren die werkzaam zijn op de stageschool een grotere rol krijgen bij de beoordeling van de student, omdat zij het beste zicht hebben op het niveau.
‘Als dit op basis van de nieuwe eisen gaat, geeft dit ook een impuls aan de professionalisering van de al zittende leraren’, zegt Louise Elffers, voorzitter van de Onderwijsraad. ‘Want die kunnen bij zichzelf nagaan: voldoe ik hier eigenlijk zelf wel aan?’
Geen toelatingstoetsen
Wat de raad betreft zijn beslissende toelatingstoetsen dan niet meer nodig. Pabo’s nemen deze toetsen nu af om bijvoorbeeld het reken- en taalniveau van studenten in spe te testen (en ze hierna eventueel af te wijzen).
‘Dit schrikt specifieke groepen, onder wie mbo’ers, bij voorbaat af’, zegt Elffers. ‘We zien liever dat opleidingen alle studenten een kans geven, desnoods door ze er wat langer over te laten doen, met de waarborg dat iemand pas voor de klas komt te staan als hij of zij het vak beheerst.’
Elffers wijst erop dat studenten ook tussentijds worden getoetst, waardoor degenen die niet geschikt zijn voor de eindstreep afvallen.
Pluriform onderwijslandschap
Ook in de Tweede Kamer bestaat behoefte aan duidelijkheid over wat leraren moeten kunnen en kennen. Onlangs werd een motie aangenomen om lerarenopleidingen te ‘stroomlijnen’: ze uniformer te maken door onderwijsprogramma’s beter op elkaar af te stemmen.
De Onderwijsraad vindt dit onwenselijk, omdat het in de praktijk leidt tot meer overheidssturing. Dat past niet binnen een pluriform onderwijslandschap waarin ruimte is voor specifieke levensbeschouwelijke of pedagogische accenten.
Elffers: ‘Als de bekwaamheidseisen helder zijn, is het ook niet nodig dat de overheid zich rechtstreeks met de inhoud van de opleidingen bemoeit.’
Minister Eppo Bruins van Onderwijs zegt in een reactie dat hij ‘zorgvuldig’ naar het advies van de Onderwijsraad zal kijken. Hij vindt het onwenselijk dat de ‘lat voor sommige leraren hoger ligt dan voor andere leraren’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant