Een onlinefilmpje waarin Ibrahim Sbaa vorige week zijn zorgen uitte over ‘neutrale’ namen voor Nederlandse kinderen, kwam de Utrechtse docent islamgeschiedenis op grote kritiek te staan. ‘Mijn naam is door het slijk gehaald’ vindt Sbaa, die van VVD-staatssecretaris Jurgen Nobel (Integratie en Participatie) eist dat hij zijn kwalificatie ‘verwerpelijk’ terugneemt.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Vorige week plaatste Sbaa een filmpje op sociale media waarin hij zijn zorgen uit over het feit dat steeds meer Nederlandse moslims een ‘neutrale’ naam voor hun kind verkiezen boven een traditioneel islamitische naam. Het gaat hem daarbij niet om de namen, zo zegt Sbaa in de video, maar om de motivatie erachter: de vrees dat een kind met een islamitische naam minder kansen heeft op succes in de maatschappij.
De Telegraaf publiceerde vervolgens een artikel met als kop ‘Salafistische leraar Ibrahim Sbaa roept moslimouders op om niet te integreren: ‘Nederlandse voornaam is taboe.’’ Het verhaal werd door onder meer PVV-leider Geert Wilders en diens VVD-evenknie Dilan Yesilgöz verder verspreid op sociale media. ‘Niet integreren dan wegwezen’, aldus de begeleidende tekst van Wilders op X.
Ook Jurgen Nobel, VVD-staatssecretaris voor Integratie en Participatie, deelde het artikel op zowel zijn persoonlijke X-account als dat van het staatssecretariaat. In een interview met De Telegraaf zei hij later die week dat het kabinet de oproep van Sbaa ‘verwerpelijk’ vindt: ‘Hij roept anderen in feite op om de rug toe te keren naar de samenleving.’
U stelt dat uw woorden uit hun verband zijn gerukt. Wat heeft u wel gezegd?
‘Ik kom in veel verschillende moskeeën en hoor vaak dat ouders zich zorgen maken over de toenemende islamofobie. Ze willen hun kind daartegen beschermen en geven hun zoon of dochter daarom liever een neutrale naam.
‘Ze noemen hun kind Rayan, Adam of Sophie, in plaats van Abdullah, Mohammed of Fatima. Dat is natuurlijk prima – ouders moeten zelf weten welke naam zij hun kind geven – maar ik maak me zorgen om de achterliggende reden: hun kind het lijden willen besparen. Ze willen dat hun naam hun kansen op de arbeidsmarkt niet verpest.’
Maar het is toch logisch dat je dat wilt als ouder?
‘Ik denk dat je je kind beter beschermt als je hem of haar vanaf de geboorte een bepaalde trots meegeeft. Dat probeerde ik te vertellen aan ouders. Wees trots op wie je bent, ook al liggen we als moslims onder vuur. Omarm je roots, je geschiedenis, je naam, je traditie, je cultuur, je keuken. Op die manier creëer je juist een sterke persoon, die straks volwaardig en vanuit zijn kracht kan meedraaien in de maatschappij.
‘Ik roep de ouders in de video op om niet onderdanig te zijn, niet te zwichten voor moslimhaat en niet uit angst te kiezen voor een andere naam voor hun kind. De Telegraaf heeft daarvan gemaakt dat ik oproep om niet kruiperig te zijn tegen ongelovigen, maar die woorden heb ik niet gebruikt.’
Sbaa nam een advocaat in de arm en dreigde met een kortgeding als De Telegraaf niet zou rectificeren. De krant heeft dinsdag de kop van het eerste verhaal aangepast, en daaronder een kort weerwoord van Sbaa geplaatst. Het artikel met de reactie van Nobel is van de site verwijderd. Volgens Sbaa is dat gebeurd in reactie op de brief van zijn advocaat. De Telegraaf wil dat niet bevestigen tegenover de Volkskrant en wil er verder ook niks over kwijt.
Sbaa en zijn advocaat eisen nu dat ook Nobel een rectificatie plaatst op zijn socialemediakanalen, en hebben hem dinsdag een sommatiebrief verstuurd. ‘Het gaat heel ver dat politici en bewindspersonen zich op sociale media tegen individuele burgers keren’, aldus Sbaa. De staatssecretaris heeft nog niet gereageerd, een woordvoerder liet weten ‘dat ze er momenteel naar kijken’.
Mocht Nobel geen gehoor geven aan het verzoek, dan overweegt Sbaa een gang naar de rechter. ‘Uw uitspraken leiden tot een ernstige aantasting van de goede naam en reputatie van Sbaa’, aldus advocaat Adem Çatbaş in zijn brief. ‘Sbaa houdt u daarom aansprakelijk voor de schade die hij heeft geleden, lijdt en nog zal lijden als gevolg van uw onrechtmatig handelen.’
Op welke schade doelt u?
‘Het artikel is op allerlei rechtse kanalen overgenomen en ik heb meerdere doodsbedreigingen ontvangen. En dat bleef niet beperkt tot dreigementen online. Er was een foto van mij bij het artikel geplaatst, en ik werd herkend door een man in de Albert Heijn. ‘Ze zouden je kapot moeten schieten’, zei hij. Gelukkig waren mijn kinderen er niet bij.
‘Maar naast de gevolgen voor mijn veiligheid en die van mijn kinderen, gaat het ook om schade voor mijn beroep. Ik ben geschiedenisleraar en geef gastcolleges en lezingen op scholen en in moskeeën. Nu mijn naam zo door het slijk is gehaald, zullen veel organisatoren twee keer nadenken voor ze mij uitnodigen. Iedereen is doodsbang in verband te worden gebracht met salafisme of terrorisme.’
De Telegraaf schrijft over een podcast waarin u spreekt met theoloog Hamza Akkar. Die zou gezegd hebben dat samenleven met ongelovigen gevaarlijk is.
‘Ik interview hem in die podcast. Hij doet inderdaad ferme uitspraken, maar het zijn niet mijn uitspraken. Ik roep juist op tot vredig samenleven in onze diverse Nederlandse samenleving en deel zijn mening dus niet. De podcast heb ik inmiddels van YouTube verwijderd, vanwege de bedreigingen die ik heb ontvangen.’
De oorspronkelijke kop is inmiddels aangepast, het woord salafistisch is eruit gehaald. Waarom was dat voor u zo belangrijk?
‘Puur taalkundig is een salafist een moslim die ernaar streeft te leven volgens de traditie van de profeet Mohammed. Maar tegenwoordig wordt het vooral in verband gebracht met radicalisering en extremisme. Dat staat ook op de website van de AIVD.
‘Een salafist is volgens die interpretatie iemand die heel erg zwart-wit naar zaken kijkt, in zijn eigen wereld leeft, niet integreert en zich afwendt van de samenleving. Ik herken me daar helemaal niet in.’
Ook Muslim Rights Watch, een mensenrechtenorganisatie die zich inzet voor Nederlandse moslims, heeft de staatssecretaris een brief gestuurd. Daarin verzoeken ze Nobel om een gesprek waarin ze de zorgen die leven binnen de islamitische gemeenschap kunnen bespreken.
Zou u ook interesse hebben in een gesprek met Nobel?
‘Binnen de gemeenschap is hij omstreden door zijn uitspraak dat een groot deel van de islamitische jongeren de Nederlandse normen en waarden niet zou onderschrijven. Dat hij nu zonder de informatie te checken reageert op deze berichtgeving, vergroot het vertrouwen niet. Maar juist daarom zou ik hem graag vertellen wat er leeft in de gemeenschap. Wellicht leidt dat tot verbeteringen in de toekomst.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant