Het hoofdkantoor van Meta Benelux is gevestigd in een Amsterdams pakhuis, en gezien de foto’s is het er aangenaam en gezellig. Open en sociaal, met lekkere hoekjes en bankjes en strandstoelen en schemerlampen, pingpongtafels en streetart, bruinekroegbar en dj-booth: een echo uit de tijd dat Facebook en Instagram nog plekken waren waar je samen de handen kon warmen in een koude wereld.
Benieuwd sta ik voor de deur, in de hoop Meta-mensen te vinden die licht kunnen werpen op de vraag waarom een mondiaal sociaal netwerk twintig jaar na de oprichting een vrijhaven wil zijn voor nepnieuws en politieke propaganda, waar vrouwen met ‘objecten’ mogen worden vergeleken en homo’s ‘mentaal ziek’ mogen worden genoemd – zo stond het in de krant. Geen factcheckers meer: hier streven ze de radicale vrijheid van meningsuiting na, maar wel onderworpen aan bedrijfsgeheime algoritmen. Het bezorgt sommigen koude rillingen, en anderen niet.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Meta is gebouwd op onderling contact en wordt gerund door echte mensen, maar het valt niet mee ze te vinden. Vier hengels gooi ik uit om de Nederlandse country director te bereiken, en de dobbers blijven dagenlang roerloos drijven. ‘Er is op dit moment geen dedicated comms teams voor Meta in de Benelux’, mailt een senior accountmanager van een internationaal pr-bureau terug; op haar aangeven schrijf ik een bericht aan press@meta.com. Ook dat blijft onbeantwoord.
Uiteraard heeft de country director een Facebook- en een Instagramaccount, die niet veel gebruikt worden maar wel de oude vertrouwde sfeer ademen van niks-aan-de-hand-vrienden-en-vriendinnen-het-leven-is-best-leuk. De Insta-feed toont vakantieherinneringen, gelezen boeken, kittens, kinderen, helemaal zoals het was bedoeld. Toch wordt mijn vriendschapsverzoek niet ingelost, en krijgen vragen om contact in Messenger en chat geen antwoord. Dat overkomt mezelf ook weleens, die sociale netwerken zijn tijdrovend, maar voor de directeur moet dat toch werktijd zijn.
Niets aan het pakhuis verraadt dat Meta er kantoor houdt, geen bord aan de gevel, geen logo op de ramen; bij de entree vind ik wel een bel met een wat haastig geplakt naamstickertje erbij, kennelijk gemaakt met een labelprinter. Erg start-up, maar voor een wereldbedrijf van maatschappelijk belang dat zegt een ‘community’ na te streven, houdt het zich vreemd verborgen.
Zouden ze wel bestaan, de Meta-mensen? Van Mark Zuckerberg wordt weleens beweerd dat hij een robot is, maar dan een die een horloge van een miljoen dollar draagt als hij de wereld toespreekt, of een zwart shirt met de Latijnse woorden ‘aut Zuck aut nihil’, ‘Zuck of niets’, misschien een vooruitwijzing naar zijn keizerschap, al kun je het hem niet vragen. Wel kun je vrienden worden met Mark op een gezellige Facebookpagina met foto’s van koeien, auto’s, sporten en Priscilla.
Het ‘metaversum’ dat hij wil bouwen, vermengt werkelijkheid met fantasie. Het is geloof ik een soort heelal waarin dingen zweven waarvan je niet precies weet wat ze doen, maar die kennelijk hulpvaardig zijn bij het maken van contact met anderen. Slimme brillen, ‘de toekomst van verbinding’, ‘meer samen doen’. Maar vooralsnog sta ik buiten in de kou en is er niemand om mee te praten.
De mensen van Meta omschrijven zichzelf als ‘bedachtzame risiconemers’, is te lezen op hun vacaturesite: ‘Wij deinzen niet terug voor verandering en ambiguïteit.’ Ze hebben ook wat ambigue ‘kernwaarden’, waaronder: ‘Wij creëren een cultuur waarin we direct zijn en bereid zijn om moeilijke gesprekken met elkaar te voeren. Tegelijk zijn we ook respectvol.’
Waarvan akte: een vriendelijke beveiliger laat me binnen. Het kantoor bestaat nog, zegt hij, en de Meta-mensen bestaan ook, maar het bedrijf heeft niet langer een mediavertegenwoordiger waardoor zelfs de vraag waarom dat zo is niet wordt beantwoord. ‘Dus helaas.’
Onderaan de trap in de kleine hal wijzen borden naar de twee verdiepingen van ‘Facebook’. Ze zullen daar vast hun gedachten hebben over de maatschappelijke rol van het bedrijf, maar delen ze niet. Wel heeft de beveiliger nog een e-mailadres.
Dit is er over van twintig jaar digitale smoelenboeken: machtige, rijke bedrijven met mensen die van iedereen oneindige openheid vragen, maar hun eigen verantwoordelijkheid gezellig verbergen achter een hermetisch press@meta.com.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns