Vooral burgers in Europa en Zuid-Korea zijn pessimistisch over de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. In de rest van de wereld zien veel burgers Trump juist als een vredestichter die de oorlogen in Oekraïne en Gaza zal beëindigen.
Onder meer in India, Saudi-Arabië, Rusland, China, Brazilië en Zuid-Afrika overheerst het positieve beeld van Trump. Dat blijkt uit een peiling van de denktank European Council on Foreign Relations (ECFR) onder ruim 28 duizend burgers in 24 landen. ‘Europa is tamelijk eenzaam in zijn angst voor Trumps terugkeer’, zegt een van de auteurs, de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev.
Zelfs in Oekraïne gelooft 26 procent van de burgers dat Trump goed is voor hun land, terwijl 20 procent hem juist slecht vindt. De rest zit daar tussenin. Net als burgers uit andere landen zien de meeste Oekraïners de oorlog tegen Rusland eindigen met een compromis-regeling: 47 procent. Nog maar 34 procent gelooft in een Oekraïense overwinning. In mei 2024 was dat nog meer dan de helft.
Volgens de auteurs van de denktank (Krastev, de Britse historicus Timothy Garton Ash en de Britse politicoloog Mark Leonard) is de mondiale steun voor Trump niet alleen te verklaren door een verlangen naar het einde van de oorlogen in Gaza en Oekraïne. Zijn herverkiezing lijkt het einde te bezegelen van de door het Westen gedomineerde liberale internationale orde. Het is volgens de auteurs zelfs de vraag of je nog van ‘het Westen’ als eenduidige geopolitieke kracht kunt spreken nu de Verenigde Staten en Europa op een totaal verschillende koers zitten.
In 2023 beschreven zij al het ontstaan van een ‘à la carte wereld’, waarin landen als Brazilië, India en Zuid-Afrika goede zaken kunnen doen door de verschillende blokken (de Verenigde Staten, China, de Europese Unie) tegen elkaar uit te spelen. Veel burgers in het mondiale Zuiden geloven dat hun land kan profiteren van een wereld waarin het Westen niet meer domineert, maar hun enthousiasme bekoelt volgens de auteurs wellicht als Trump hoge tarieven oplegt.
Europa moet zijn eigen weg vinden in deze à la carte wereld. Volgens Krastev, Garton Ash en Leonard is het een illusie om te denken dat het optreden van Trump de Europeanen zal verenigen. Directe oppositie tegen de president zal slechts leiden tot verdeeldheid tussen en binnen Europese landen, menen zij. Per slot van rekening bestaat er ook binnen de EU-lidstaten flinke steun voor Trump: in elf onderzochte lidstaten gelooft gemiddeld 22 procent dat Trump goed is voor hun land.
Toch kan Europa wel degelijk iets doen, stellen de auteurs. Nu het bondgenootschap met de VS minder vanzelfsprekend is geworden, moet Europa de liberale orde loslaten die na de val van de Muur in 1989 ontstond. In plaats daarvan moet het op zoek naar nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld met partners in het mondiale zuiden, zoals Brazilië, India en Zuid-Afrika.
Volgens de peiling zien burgers in het mondiale zuiden de EU als een machtig blok dat de komende jaren een belangrijke rol zal spelen. Het onlangs afgesloten handelsakkoord Mercosur tussen de EU en Zuid-Amerika is een goede stap, vinden de auteurs, hoewel het op verzet stuit van Europese boeren en milieubeschermers.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant