De veiligheid en leefbaarheid in het aanmeldcentrum in Ter Apel en externe wachtlocaties blijven slecht. De inspectie doet een beroep op asielminister Faber om Ter Apel "echt veilig" te maken door te zorgen voor een betere door- en uitstroom van asielzoekers.
Dat laatste is het doel van de spreidingswet, maar minister Marjolein Faber (Asiel) is van plan deze juist te schrappen. Door de slechte veiligheid en leefbaarheid lopen medewerkers en bewoners risico, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV) in een brief aan de minister.
Het aanmeldcentrum in Ter Apel is vaak te vol doordat er te weinig opvangplaatsen zijn. Om te zorgen dat dat aantal niet overschreden wordt, brengt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) asielzoekers naar externe wachtlocaties.
Vorig jaar werden bijna structureel meer dan de maximaal toegestane tweeduizend mensen opgevangen in Ter Apel. Sinds begin november is het weer 'rustiger' in het aanmeldcentrum.
Asielzoekers horen drie tot tien dagen op een aanmeldlocatie te blijven, maar zijn daar soms maandenlang. Dat heeft een "nadelige invloed op het mentale en fysieke welzijn van bewoners". Voor minderjarigen is er bijvoorbeeld geen echt onderwijs, te weinig privacy en nauwelijks speelruimte.
Ook voor medewerkers van het aanmeldcentrum is de trage doorstroom van asielzoekers onveilig, stelt de inspectie. Door de drukte duurt het langer voordat het COA asielzoekers vraagt naar hun voorgeschiedenis. Het COA weet dan niet met wie het te maken heeft, terwijl deze mensen wel lang op de opvanglocaties rondlopen.
Hoewel het sinds november wat "rustiger" is bij het aanmeldcentrum, ziet de inspectie nog geen grote veranderingen in de veiligheid en leefbaarheid. "We zien nu even verlichting, maar er is zeker nog geen sprake van een structurele dalende trend", zegt hoofdinspecteur Hans Faber tegen NU.nl.
De situatie in Ter Apel is erg afhankelijk van de situatie in de rest van het land, vervolgt hij. "Er komen nu een poosje wat minder mensen, maar het is wiebelig." Zo gaan er bijvoorbeeld binnenkort weer vakantieparken open, waar nu asielzoekers worden ondergebracht. Voor die mensen moet dan weer een nieuwe plek worden gezocht.
Zolang er sprake is van overbezetting in Ter Apel, krijgt het COA het niet voor elkaar de veiligheid en leefbaarheid te verbeteren, zegt de inspectie. "Aangezien het huidige kabinet de spreidingswet wil intrekken en gemeenten niet meer wil verplichten een bepaald aantal asielzoekers op te vangen, pleit de inspectie voor alternatieve oplossingen."
De inspectie adviseert minister Faber samen met gemeenten en de ministers van Binnenlandse Zaken en Volkshuisvesting maatregelen te nemen. Die moeten ervoor zorgen dat de door- en uitstroom van asielzoekers in Ter Apel beter wordt.
Ook raadt de inspectie de minister aan het COA de opdracht én de middelen te geven de locaties in te richten op het daadwerkelijke aantal bewoners en hun lange verblijfsduur. Diezelfde aanbeveling heeft het COA ook gekregen van de inspectie.
De Inspectie JenV heeft al meerdere alarmerende brieven naar het kabinet gestuurd over de situatie in Ter Apel. "Onhoudbaar en onveilig", schreef de inspectie bijvoorbeeld eind 2023. Ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft meermaals gewaarschuwd.
De inspectie heeft geen middelen om minister Faber te dwingen veranderingen door te voeren, zegt een woordvoerder. "We kunnen op de trom slaan en aanbevelingen doen, maar op dit terrein kunnen we niet handhaven."
Het COA reageerde tegen de inspectie dat het een reeks verbeteringen heeft doorgevoerd, zoals meer beveiligers en een apart hofje voor overlastgevers. Dat leidt tot een "substantiële afname" van incidenten, zegt het COA.
Maar volgens de inspectie zijn de veiligheid en leefbaarheid in Ter Apel ondanks de maatregelen niet op orde. Na meer dan twee jaar toezicht "blijft een structurele en bestendige oplossing nog steeds uit".
Source: Nu.nl algemeen