Het was een film, het werd een discussie. En dat vooral tussen vrouwen. Dat ik me daar als man mee ga bemoeien, is een vorm van roekeloosheid die niet onbestraft zal blijven. Toch kan de filmliefhebber in mij het niet laten.
Het gaat over Babygirl, de speelfilm van Halina Reijn. Tot op de dag van vandaag verschijnen er in de kranten ingezonden brieven en commentaren over deze film. De meeste zijn geschreven door vrouwen, wat ook geldt voor de recensies en de interviews met Reijn. Vooral in die recensies en interviews was de teneur uiterst positief voor Reijns film. Babygirl werd toegejuicht als een gedurfde, verfrissende film, met veel vakmanschap gemaakt.
Dat beeld begon te kantelen na afwijzende artikelen in de Volkskrant door historicus Lotte Houwink ten Cate en in NRC door schrijver Marijke Schermer. Vooral het stuk van Schermer was zo overtuigend, dat ik meteen spijt kreeg van mijn al bij de bioscoop gereserveerde kaartje. Met hangende schouders begaf ik me naar de plek waar ik me bekocht zou voelen, ook al waren honderdduizend Nederlanders me voorgegaan.
Enkele uren later moest ik me afvragen of ik wel naar dezelfde film had gekeken als Houwink ten Cate en Schermer. Ik had een intense filmervaring achter de rug, zoals ik me niet kan herinneren van enige andere, door een Nederlander gemaakte film. Origineel scenario, zeer professionele regie, voortreffelijke acteurs – kortom, Babygirl is een film van internationale allure, een film waar in de filmgeschiedenis nog vaak naar zal worden verwezen.
Thuis uiteraard onmiddellijk de stukken van Houwink ten Cate en Schermer herlezen. Toen pas viel me op dat Houwink ten Cate de film wel degelijk „een grootse prestatie” noemt (in welk opzicht laat ze onvermeld), maar op louter feministische gronden afwijst. Dit laatste evenals Schermer die vindt dat „Reijn en Kidman zich te buiten zijn gegaan aan man-vrouwclichés en dat als feminisme verkopen”.
Schermer heeft enkele terechte punten van kritiek. Hoofdpersonage Romy, gespeeld door Kidman, blijft als sterke vrouw in het zakenleven te vaag en ook over haar trauma’s komen we te weinig te weten. Daar staat voor mij tegenover dat de sadomasochistische relatie met haar jonge stagiair zeldzaam indringend wordt verbeeld.
Schermer had verwacht een feministische film te zien, maar ik vermoed dat Reijn een heel andere drijfveer had. Ze wilde geen film over ‘de’ vrouw maken, maar een film over zichzelf. Babygirl is vooral een autobiografische film, lees al die interviews met haar er maar op na. Een typerend citaat uit NRC: „Ik heb mijn eigen angst en schaamte, mijn diepste erotische geheimen en mijn meest beestachtige fantasieën voor de film kunnen gebruiken.” En uit de Volkskrant: „Uiteindelijk is de vraag die ik mezelf in die film stel: is het mogelijk om van alle lagen in jezelf te houden? (…) De film gaat over zelfacceptatie en zelfliefde, onderwerpen waarin ik me vaak moederziel alleen heb gevoeld.”
Ze vindt dat „je juist mag zijn wie je wil zijn”, ook als dat een babygirl is met sadomasochistische fantasieën. „Dat vrouwen elkaar de maat nemen is victimblaming. Dat is ook geen vrijheid.”
Van iemand met zulke individualistische ideeën is geen dogmatisch-feministische film te verwachten. Wel een volgende boeiende film.
Source: NRC