Minister Eelco Heinen van Financiën ziet maar één oplossing voor de hoge Nederlandse inflatie: de overheid moet minder uitgeven. Ingrijpen op de huren, de consumentenprijzen of de bedrijfswinsten is volgens de VVD’er een heilloze weg.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
De Tweede Kamer riep Heinen dinsdag op het matje naar aanleiding van het Nederlandse inflatiecijfer voor de maand december: 4,1 procent op jaarbasis. Dat is 0,1 procent meer dan de inflatie in november, waar de Kamer zich toen ook al over opwond. De Nederlandse inflatie is een stuk hoger dan die in de meeste andere EU-lidstaten.
Vorige maand nam GroenLinks-PvdA het initiatief voor een stevige ondervraging van minister van Economische Zaken Dirk Beljaarts (PVV) over dit onderwerp. Kamerlid Joris Thijssen wilde dat Beljaarts de belastingen voor bedrijven zou verhogen, omdat de bedrijfswinsten in Nederland na de coronaperiode harder zijn gestegen dan in andere landen. Dat wijst erop dat bedrijven hun afzetprijzen hier meer hebben verhoogd dan strikt noodzakelijk, dus meer dan de stijging van hun productiekosten.
Alles over politiek vindt u hier.
Maar Beljaarts wilde begin december niets weten van hogere bedrijfsbelastingen. Die zouden Nederlandse bedrijven alleen maar de grens overjagen, zei hij tegen Thijssen. Met de koopkracht van de Nederlanders zou het volgens hem vanzelf wel goed komen, omdat die aan een inhaalslag bezig is.
Heinen komt nu met een soortgelijk verhaal. De VVD-minister houdt vast aan de mantra dat hij al vanaf zijn aantreden laat horen: de sleutel tot gezonde overheidsfinanciën en een bloeiende economie ligt bij het verlagen van de overheidsuitgaven en lagere belastingen. En dat is precies ook het recept voor een lagere geldontwaarding, zei Heinen dinsdag.
In Heinens visie wordt de inflatie aangejaagd omdat de Europese Centrale Bank de rente te laag houdt en Nederlandse kabinetten een gat in de hand hebben. ‘Cruciaal in deze situatie is dat we de begrotingsdiscipline herstellen, minder uitgeven en de belastingen verlagen.’ Hij erkent dat zulk beleid pas ‘over een aantal jaar’ merkbaar effect zal hebben op de binnenlandse inflatie.
Denk-Kamerlid Dogukan Ergin, die Heinen voor het vragenuur naar de Tweede Kamer heeft geroepen, neemt daar geen genoegen mee. ‘Nederlanders hebben helemaal niets aan dit antwoord. Er zijn Nederlanders die hun verwarming niet meer aanzetten en hun shampoo aanvullen met water om geld te besparen.’
Heinen wijst net als Beljaarts op de stijgende lonen en op de koopkrachtverbetering die voor bijna iedereen in het vat zit (volgens de Prinsjesdagraming van het Centraal Planbureau). Ergin: ‘In gelul kun je niet wonen, heeft iemand ooit gezegd. Ik zou daaraan willen toevoegen: koopkrachtplaatjes houden je niet warm en vullen je maag niet.’
De minister van Financiën geeft geen duimbreed toe. In prijsbeperking van overheidswege, zoals een nieuwe bevriezing van de huurprijzen, ziet Heinen niets. Dat is volgens hem kortetermijnpolitiek, omdat dit het onderliggende probleem (er is te veel geld in omloop gebracht) niet bestrijdt. ‘We hebben in het verleden de huren bevroren en kijk hoe de woningmarkt er nu voor staat. Het enige wat helpt tegen hoge huren is meer huizen bouwen.’
Heinen wrijft zijn critici onder de neus dat de inflatie over heel 2024 volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 3,3 procent bedroeg. Dat is lager dan de 3,6 procent die het CPB op Prinsjesdag nog voorspelde. Met andere woorden: de inflatie is juist lager dan waar het kabinet een paar maanden geleden nog voor vreesde.
D66-Kamerlid Hans Vijlbrief vraagt na het vragenuur een plenair debat aan over de hoge inflatie. Dat zal vermoedelijk worden geagendeerd in maart. Dan presenteert Heinen ook een nieuwe analyse over de oorzaken van de hoge inflatie en mogelijke beleidsmaatregelen, tegelijk met de nieuwe economische raming van het CPB.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant