Israël en Hamas zouden op koers liggen voor een akkoord over een wapenstilstand in Gaza en de ruil van gegijzelden voor gevangenen. Zulke geluiden zijn niet nieuw. Toch zijn er redenen om aan te nemen dat er zo'n deal komt.
"Wat er nu anders is en hoopvol stemt voor een akkoord, is de harde externe druk op de gesprekken. Zulke druk is belangrijk om vooruitgang te boeken", zegt onderhandelingsexpert Fleur Ravensbergen. Daarmee doelt ze op de wisseling van de macht in de Verenigde Staten. En dat niet alleen; zowel de zittende president Joe Biden als de aanstaande president Donald Trump zet in op een deal.
Daarnaast is het volgens Ravensbergen een goed signaal dat er relatief veel details over het eventuele akkoord naar buiten komen. "Denk aan de aantallen gegijzelden die vrij moeten komen. Maar ook welke Palestijnse gevangenen daartegenover staan."
Bovendien blijven de hete hangijzers liggen tot een latere fase. Ook hierover zijn concrete zaken naar buiten gekomen, zoals de eventuele terugtrekking van het Israëlische leger uit Gaza. "En omdat er ook in deze fase gegijzelden vrij moeten komen, is er reden om ook na de eerste fase naar vooruitgang te blijven streven", zegt de expert.
De Amerikaanse president Biden zei maandag dat Israël en Hamas "op het punt staan" een akkoord te sluiten. Amerikaanse bronnen zeggen tegen nieuwssite Axios dat minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken dinsdag zelfs al plannen voor de periode na de oorlog zal bekendmaken.
Maar er wordt al meer dan een jaar gesproken over een staakt-het-vuren in de Gazastrook. Daarnaast hebben de Amerikanen eerder (te) hoog van de toren geblazen over een aanstaand akkoord.
Toch melden verschillende media, waaronder Israëlische, Arabische en Amerikaanse titels, stuk voor stuk dat een overeenkomst tussen Israël en Hamas binnen handbereik is. Ze baseren zich niet alleen op signalen vanuit de onderhandelingsteams, maar ook op Israëlische en Palestijnse bronnen.
Hamas zegt dinsdag tegen persbureau Reuters "positief gestemd" te zijn over de gesprekken. De BBC meldt dat de groepering de deal zelfs al heeft geaccepteerd. Een Israëlische bron bevestigt tegen Reuters dat een akkoord "dichtbij" is, maar dat de partijen er nog niet uit zijn. Het Qatarese onderhandelingsteam laat een vergelijkbaar geluid horen.
Wat er nu anders is? Israëlische functionarissen zeggen tegen The Times of Israel dat er nu een gunstiger klimaat is voor een akkoord. In Libanon heeft Hezbollah zware klappen gekregen, het regime van Bashar Al Assad in Syrië is gevallen en Iran is verzwakt. Dit heeft voor meer druk op Hamas gezorgd, claimen die functionarissen.
Het Israëlische Ynet schrijft in een analyse dat met name de invloed van de aanstaande Amerikaanse president Trump van belang is. Hetzelfde geldt voor de politieke verhoudingen in Israël zelf.
"Het klopt dat een hoop puzzelstukjes precies nu in elkaar vallen", zegt universitair docent Noa Schonmann. "Netanyahu is erbij gebaat bij Trump in een goed blaadje te komen. Hij wil gezien worden als iemand waar de Amerikaanse president zaken mee kan doen." De Israëlische premier kreeg de laatste jaren veel kritiek van Trump.
Universitair docent Andrew Gawthorpe denkt dat zowel Israël als Hamas met een akkoord een gebaar wil maken naar Trump. Ook omdat beide partijen denken dat zijn presidentschap voordelig kan uitpakken voor hen.
"Hamas lijkt te redeneren dat Trump gezien wil worden als iemand die oorlogen kan beëindigen. En dus dat hij niet wil dat Israël het conflict hervat zodra de gegijzelden in veiligheid zijn", zegt Gawthorpe. "De Israëliërs verwachten dat Trump hen geen strobreed in de weg zal leggen mocht de oorlog inderdaad weer oplaaien. Daarom kunnen ze gerust een stap zetten in de vorm van een akkoord met Hamas."
Ook Schonmann vermoedt dat Netanyahu met een deal met Hamas een gebaar wil maken naar Trump, maar dan om een andere reden: namelijk wat er speelt in het Midden-Osten. "Er lijkt een nieuwe realiteit te ontstaan in de regio. Er zijn nieuwe politieke leiders in Libanon; Hamas en Hezbollah zijn verzwakt, en daarmee ook de Iraanse 'As van verzet'."
"En nu Al Assad is verdwenen, zie je dat tal van landen Syrië hulp bieden, zoals Qatar, Turkije en Saoedi-Arabië. Er lijkt een meer gematigde samenwerking te ontstaan in de regio. Israël wil niet aan de zijlijn komen te staan. Netanyahu wil in de ogen van Trump een sleutelfiguur in dat proces zijn."
Minstens zo belangrijk voor de deal zijn de veranderde politieke verhoudingen in het Israëlische parlement, zegt Schonmann. De regering van Netanyahu is voor een meerderheid niet langer afhankelijk van ultrarechtse figuren als Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir, de ministers van Financiën en Nationale Veiligheid.
"Ben-Gvir heeft opnieuw gedreigd met opstappen bij een deal met Hamas, maar Netanyahu kan het nu bluf noemen. Dat kon een aantal maanden geleden niet", legt Schonmann uit. Volgens haar is de steun voor Smotrich en Ben-Gvir sowieso afgebrokkeld, ook bij de eigen achterban. "Netanyahu heeft ten opzichte van het duo nu de kaarten in handen."
Source: Nu.nl algemeen