Nu bosbranden duizenden huizen in Californië in de as leggen, wordt duidelijk hoezeer de staat een verzekeringsprobleem heeft. Mede door klimaatverandering worden premies onbetaalbaar. Gaat Nederland ook deze kant op?
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
Je huis brandt af, en dan is je woning ook nog eens onverzekerd. Het overkomt op dit moment inwoners van de Amerikaanse staat Californië, waar bosbranden meer dan 12 duizend gebouwen hebben verwoest.
Neem Francis Bischetti (55), geciteerd in de Los Angeles Times. Vorig jaar kreeg hij een enorme premiestijging voor zijn kiezen: die ging van van 4.500 dollar naar 18 duizend dollar per jaar. Dat kon hij niet betalen. Hij besloot het huis waar hij al vijftig jaar woonde daarom onverzekerd te laten − en nu ligt het in de as.
Het is het gevolg van wat in de VS de ‘verzekeringscrisis’ heet. Niet alleen schieten de premies op sommige plekken omhoog, ook zetten verzekeraars eerder afgesloten verzekeringen zelf stop. De grootste woningverzekeraar van Californië, State Farm General, deed dit vorig jaar maart bij 72 duizend klanten in hoogrisicogebieden.
Een belangrijke oorzaak is, naast de inflatie, het stijgende aantal natuurrampen waardoor verzekeraars al veel geld hebben verloren. Door klimaatverandering neemt het risico op zulke rampen toe. De branden in Californië zullen de problemen voor de verzekeringsbranche verergeren: de natuurramp behoort nu al tot de verwoestendste uit de geschiedenis van de staat. En de branden woeden nog altijd.
Niet alleen in Californië speelt dit verzekeringsprobleem. In Florida, Louisiana en Texas stegen de premies na een reeks orkanen en overstromingen ook. Verzekeraars wereldwijd wijzen op steeds grotere schade door klimaatverandering.
In 2024 bedroeg de wereldwijde schade door natuurrampen 320 miljard dollar, aldus de grote Duitse herverzekeraar Munich Re. Daarmee was 2024 − het warmste jaar ooit gemeten − op dit vlak het duurste sinds 2017. Dat de schade veel hoger is dan decennia geleden is logisch, volgens het bedrijf: er is immers veel bijgebouwd. Toch ziet ook de Duitse onderneming de schade toenemen door klimaatverandering.
Ook in Nederland zullen overstromingen, stormen en landverzakkingen naar verwachting vaker voorkomen door klimaatverandering. En ook hier waarschuwen verzekeraars keer op keer voor uit de hand lopende kosten. ‘Als dit zo doorgaat, wordt verzekeren onbetaalbaar’, zei ASR-topman Jos Baeten drie jaar geleden al tegen de Volkskrant.
‘We maken ons zorgen over klimaatverandering’, aldus een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. ‘Je ziet het ook in Nederland, het wordt grilliger.’ Hij noemt de valwind die in 2021 een ravage aanrichtte in Leersum en de heftige hagelstormen van vorig jaar. Storm Poly, een van de zwaarste zomerstormen van de afgelopen honderd jaar, veroorzaakte in 2023 50- tot 100 miljoen euro aan verzekerde schade, schatte het verbond destijds.
Toch is de Nederlandse situatie een stuk minder nijpend dan die in bijvoorbeeld de VS, aldus de woordvoerder. ‘Vergeleken met de orkanen en de enorme bosbranden in de VS zijn de risico’s hier kleiner en overzichtelijker.’ Bovendien zijn Nederlanders over het algemeen goed verzekerd, zegt hij. Dat spreidt het risico en drukt de premies.
Maar ook in Europa zullen de premies door klimaatverandering waarschijnlijk stijgen, zegt milieu-econoom Max Tesselaar van de Vrije Universiteit. Zo zijn er in Europa gebieden waar premies voor verzekeringen op overstromingsschade twintig keer zo hoog kunnen worden als er niet wordt ingegrepen, berekende hij voor zijn proefschrift.
In Nederland is bij grote rampen als rivier- en zee-overstromingen de schade door de overheid gedekt, niet door de verzekeraars. Toch is dat ook niet ideaal, zegt Tesselaar. Hierdoor ontbreekt een prikkel om risicovolle gebieden te mijden als vestigingsplek.
Ook ligt niet vast hoeveel de overheid vergoedt. Tesselaar: ‘Als er een ramp gebeurt tijdens een zware economische crisis, kan ook best worden besloten minder geld beschikbaar te stellen. Je hebt niet dezelfde zekerheid als wanneer je een verzekeringscontract afsluit.’
Bovendien is de overheid vaak veel trager in de afhandeling van schadeclaims dan verzekeraars. ‘Die zijn efficiënter, het is immers hun vak. Bij de overheid kan er zo een jaar overheen gaan.’
Hij voelt daarom wel wat voor voorstellen vanuit de Europese en Nederlandse verzekeringsbranche om te werken met verzekeringsfondsen die deels door verzekeraars en deels door de overheid worden gevuld. De risico’s worden zo meer over de bevolking gespreid, aldus Tesselaar. Hierdoor kunnen Nederlandse verzekeraars ook zware overstromingen dekken, terwijl de hoogte van de premies binnen de perken blijft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant