De regering moet de deelname aan collectieve warmtenetten financieel aantrekkelijker maken voor burgers. Anders loopt de energietransitie nog meer vertraging op en wordt die ook nog eens duurder.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Dat is de strekking van het ‘Warmtebod’ dat circa honderd gemeenten, provincies, maatschappelijke organisaties en bedrijven dinsdag aanbieden aan minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei, VVD). De ondertekenaars, verenigd in de Warmte Alliantie, willen de impasse rond veel warmtenetten in Nederland doorbreken. Hun belangrijkste aanbeveling: zorg dat huishoudens die op stadswarmte worden aangesloten er financieel niet op achteruit gaan.
Grote bedrijven die nu al warmtenetten bezitten, hebben het document vooralsnog niet ondertekend. In een ‘steunverklaring’ stelt Vattenfall wel dat het de ‘denkrichting’ van het Warmtebod steunt. Maar het bedrijf vindt dat er ‘meer nodig is’ om de ‘risicovolle investeringen’ in warmtenetten weer op gang te brengen. ‘Die bedragen zijn enorm. En dat is alleen verantwoord als op voorhand voldoende zekerheid bestaat dat de gemaakte kosten terugverdiend kunnen worden.’
Om de nationale klimaatdoelstellingen te halen, moeten voor 2050 alle Nederlandse woningen van het gas af zijn. Bij veel huizen gaat dat met individuele warmtepompen. Maar in dichtbebouwde gebieden is het vaak efficiënter warmtenetten aan te leggen waarbij huishoudens via ondergrondse buizen warm water krijgen aangeleverd. Nu al worden ruim vijfhonderdduizend huizen op die manier verwarmd.
In het hele land zijn er plannen voor uitbreiding van warmtenetten. Maar in veel gemeenten liepen die het afgelopen jaar vast. Mede door de hoge gasprijs en de inflatie werden bewoners nadat ze waren aangesloten geconfronteerd met hogere energierekeningen. Aangezien het veelal gaat om huishoudens die het toch al niet breed hebben, leidde dat tot zorgen en verzet.
Onder leiding van Kees Vendrik van het Nationaal Klimaatplatform hebben tientallen partijen afgelopen maanden gezocht naar oplossingen om uit die impasse te komen. Daarbij lieten zij onderzoeken of collectieve warmtevoorzieningen inderdaad nog altijd de beste oplossing zijn.
In veel stedelijke gebieden is dat het geval, becijfert onderzoeksbureau CE Delft. De kosten van een warmtenet zijn in die gebieden aanzienlijk lager dan wanneer alle huishoudens individueel een warmtepomp aanschaffen.
De potentie is ook nog altijd groot. Opgeteld zijn er volgens de ondertekenaars tussen de 540 duizend en 630 duizend huishoudens die de komende tien jaar op een warmtenet aangesloten zouden kunnen worden.
Maar dat gebeurt dus amper zolang huishoudens er geen financieel voordeel bij hebben. Daarbij helpt het niet dat er een grote ongelijkheid is tussen mensen die worden aangesloten op een collectief warmtenet en mensen die zelf een warmtepomp aanschaffen, legt Kees Vendrik uit. ‘Iedereen die een aansluiting krijgt op stadswarmte betaalt voor de kosten van dat net. Terwijl je als warmtepompeigenaar geen extra rekening krijgt omdat je het stroomnet extra belast.’
De partijen in de Warmte Alliantie adviseren minister Hermans om een nieuw subsidiestelsel op te zetten. Dat moet ervoor zorgen dat burgers met een collectief warmtenet minstens evengoed of liefst beter af zijn dan met een warmtepomp.
Komende maanden beslist de Tweede Kamer over de nieuwe Wet Collectieve Warmte. Belangrijk onderdeel én strijdpunt in die wet is dat warmtebedrijven voor iets meer dan de helft in publiek eigendom moeten komen. Zonder dat expliciet te noemen is dat de belangrijkste randvoorwaarde waar Vattenfall op doelt.
Over wat er inhoudelijk met die wet moet gebeuren, zegt de alliantie niets. Vendrik: ‘Alleen dat die er snel moet komen, zodat er duidelijkheid is en iedereen weer waar hij aan toe is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant