Na een rustige kerstperiode is de kop in Den Haag eraf. Het kabinet kwam vrijdag samen en dinsdag gaat de Tweede Kamer weer aan de slag. Er liggen prangende dossiers te wachten en ook de voorjaarsbegroting wordt een uitdaging.
De eerste maanden van kabinet-Schoof verliepen als een "bumpy ride". Onervaren ministers probeerden wegwijs te worden en de coalitie lag regelmatig met elkaar overhoop. In het nieuwe jaar moet er echt geleverd worden, zo zei premier Dick Schoof eind vorig jaar.
De druk op asielminister Marjolein Faber (PVV) blijft onverminderd hoog. Op de valreep van 2024 kregen de eerste asielwetten groen licht van de rest van het kabinet, maar er zijn nog verschillende hordes te nemen. De maatregelen liggen nu eerst nog voor advies bij de Raad van State.
Het adviesorgaan komt waarschijnlijk in februari met een advies. Dat zal naar verwachting niet mals zijn. Eerder lieten de Nederlandse orde van advocaten en de Raad van de rechtspraak zich al kritisch uit over de plannen.
Faber heeft toegezegd dat ze de wetsvoorstellen daarna opnieuw met haar collega's in het kabinet gaat bespreken. De ogen zullen dan vooral gericht zijn op NSC. De partij predikt goed bestuur en was eerder kritisch op de route die Faber wilde nemen voor het snel invoeren van strengere maatregelen.
Maar asiel is niet het enige onderwerp waarover de spanningen de komende maanden binnen het kabinet en de coalitie weer kunnen oplopen. Geld is misschien wel het grootste obstakel: het kabinet heeft al meermaals benadrukt dat de bomen niet langer tot in de hemel groeien.
In maart beginnen de onderhandelingen over de zogeheten voorjaarsnota. Daarin worden de inkomsten en uitgaven van het Rijk op een rijtje gezet. Minister van Financiën Eelco Heinen controleert of dit nog klopt met wat alle ministers op Prinsjesdag hebben afgesproken. Als er bijvoorbeeld tegenvallers zijn, is dit het moment dat het kabinet aan de rijksbegroting kan sleutelen.
Het kabinet heeft daarnaast afgelopen maanden ook een aantal knelpunten doorgeschoven naar deze voorjaarsnota. Er moet onder meer nog geld gevonden worden voor het terugdraaien van de btw-verhoging op boeken, cultuur en sport. Ook zal klimaatminister Sophie Hermans met aanvullende plannen moeten komen om de klimaatdoelen te halen en heeft minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum de taak om de compensatie voor de fouten bij de UWV-uitkeringen vorm te geven.
Alles bij elkaar wordt het een ingewikkelde financiële puzzel. Het wordt er niet makkelijker op doordat de coalitiepartijen verschillend aankijken tegen het beheren van de schatkist.
Heinen zei vrijdag nog dat "de aanhoudend hoge inflatie de noodzaak om verder te bezuinigen onderstreept". Door minder geld uit te geven kan de overheid bijdragen aan het beteugelen van die hogere prijzen. De VVD-minister hamert sinds zijn aantreden al op strenge begrotingsdiscipline. In het hoofdlijnenakkoord hebben de coalitiepartijen afgesproken dat ze gaan bezuinigen als het begrotingstekort te hoog oploopt.
NSC-leider Pieter Omtzigt vindt juist dat er te hard wordt bezuinigd als gevolg van te pessimistische voorspellingen. BBB-Kamerlid Henk Vermeer deed deze week ook een duit in het zakje. Hij riep op om bij de voorjaarsnota "meer financiële ruimte te creëren".
Premier Schoof wil het proces rondom de voorjaarsnota in ieder geval zo ordentelijk mogelijk laten verlopen. Hij zal daarom niet alleen gesprekken over de volgens hem "ingewikkelde puzzel" voeren met minister Heinen, maar ook met de leiders van de coalitiepartijen.
Tot slot zullen de ogen komende periode ook gericht zijn op landbouwminister Femke Wiersma. In haar eerste maanden kreeg ze het regelmatig aan de stok met de Kamer. Veel oud beleid ging de prullenbak in en nieuwe plannen lieten lang op zich wachten. Begin december kwam Wiersma na lang aandringen met een schets van haar nieuwe stikstofaanpak.
Maar veel maatregelen moeten nog uitgewerkt worden en ook voor Wiersma begint de tijd te dringen. Het afgeven van vergunningen voor boeren, de bouw en infrastructuur wordt steeds lastiger. Als klap op de vuurpijl volgt over minder dan twee weken de uitspraak in een grote door Greenpeace aangespannen zaak. De milieuorganisatie eist dat het kabinet de stikstofuitstoot drastisch verlaagt.
Als de rechter Greenpeace (deels) in het gelijk stelt, betekent dit de eerste grote klap voor het kabinet in 2025.
Source: Nu.nl algemeen