Het is ‘uitgesloten’dat er algemeen verbod komt op gezichtsbedekkende kleding voor demonstranten. Zo’n verbod zou het demonstratierecht voor sommige groepen te veel inperken.
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Dat schrijven de ministers David van Weel (Justitie, VVD) en Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken, NSC) aan de Tweede Kamer. Eerder dit jaar drongen de regeringspartijen PVV, VVD en BBB, gesteund door de oppositiepartijen CDA, CU, FvD, SGP en JA21 aan op een verbod. De partijen ergeren zich in hoge mate aan het toenemend aantal demonstraties waarbij demonstranten hun gezicht bedekken. Daardoor blijven ze onherkenbaar voor de camera’s van de politie en kunnen ze na wetsovertredingen vaak moeilijk worden opgespoord. Dat fenomeen deed zich in de coronatijd al voor bij demonstraties tegen de sociale beperkingen, en het afgelopen jaar ook bij veel manifestaties tegen het Israëlische optreden in Gaza.
Van Weel en Uitermark waarschuwen de Kamer nu dat een totaalverbod een te grote inbreuk zou zijn op het demonstratierecht. ‘Er zijn gevallen denkbaar waarin een vermomming deel kan uitmaken van de meningsuiting waarvoor de betoging wordt gehouden’, aldus de ministers. ‘Ook is het goed voorstelbaar dat een demonstratie zich richt tegen de situatie in een ander land, bijvoorbeeld tegen dictatoriale regimes. Er kan dan een reële vrees zijn dat de overheid van dat land de betrokkenen of relaties van hen zal willen schaden. In dat geval kan het redelijk zijn dat betrokkenen tijdens de betoging het gezicht bedekken.’
De ministers zijn het wél met de Kamer eens dat harder moet worden opgetreden tegen demonstranten die ‘moedwillig onherkenbaar zijn teneinde de handhaving en opsporing te frustreren’. Burgemeesters kunnen daar echter al veel aan doen: een verbod op gezichtsbedekkende kleding kan onderdeel zijn van de ‘voorschriften en beperkingen’ die een burgemeester voorafgaand aan een demonstratie kan opleggen ‘ter voorkoming van wanordelijkheden’. Zo’n verbod kan zelfs tijdens een demonstratie van kracht worden verklaard als het onverwacht uit de hand loopt.
De ministers onderzoeken nog of het mogelijk is die regels landelijk strakker aan te trekken, zonder dat het resulteert in een totaalverbod. De Kamer zal daarover voor 1 april worden geïnformeerd.
In de Kamer gingen in het najaar ook stemmen op om demonstraties op bepaalde plekken bij voorbaat te verbieden, bijvoorbeeld in de nabijheid van het Holocaustmonument, bij begraafplaatsen of in de nabijheid van herdenkingen. De ministers tonen begrip voor die gevoelens in de Kamer, maar waarschuwen ook hierbij dat uniforme, landelijke regels al snel te diep ingrijpen op het demonstratierecht, omdat het dan al gauw neerkomt op een inhoudelijke afweging van de reden van de demonstratie.
Alles over politiek vindt u hier.
‘Zulke beperkingen van het demonstratierecht zouden niet los kunnen worden gezien van de inhoud van gedachten en gevoelens die tijdens een demonstratie worden geopenbaard’, schrijven de bewindslieden. ‘En deze inhoud mag nooit aan de basis staan van maatregelen tegen demonstraties. Dat is een belangrijk uitgangspunt, waar het kabinet grondwettelijk en verdragsrechtelijk aan gebonden is.’
Het kabinet hoopt in de komende maanden wel met maatregelen te komen om strenger op te treden tegen ‘ordeverstorende’ demonstraties op plekken als vliegvelden en snelwegen, en tegen demonstraties die vooral bedoeld lijken om andere mensen te intimideren. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum doet onderzoek naar de mogelijkheden en laat binnenkort weten wat er, binnen de wet, mogelijk is.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant