Een akkoord over de berechting van het vermoedelijke brein van de 9/11-aanslagen is voorlopig geblokkeerd door een rechtbank in de VS. Khalid Sheikh Mohammed en twee medeverdachten zouden schuld bekennen om zo de doodstraf te ontlopen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het ingrijpen van de rechters is het zoveelste pijnlijke hoofdstuk in de berechting van Mohammed, de bekendste voorman van terreurgroep Al Qaida in Amerikaanse gevangenschap. De regering probeert al sinds vorig jaar een schikking tegen te houden die het eigen ministerie van Defensie had goedgekeurd.
Door de schikking zouden de Al Qaida-verdachten de doodstraf ontlopen. Ook zou een rechtszaak worden voorkomen. Bij de aanslagen met gekaapte vliegtuigen op de WTC-torens in New York en het Pentagon in Washington vielen circa 3.000 doden. De ongekende terreurdaad leidde later tot de Amerikaanse invasie van Afghanistan en de jarenlange oorlog tegen Al Qaida.
Ook openden de VS de jacht op het leiderschap van de terreurgroep. Al Qaida-leider Osama bin Laden werd uiteindelijk in 2011 gedood in Pakistan tijdens een geheime operatie door Amerikaanse commando’s van de Navy Seals. Bin Laden wist zich jaren verborgen te houden, onder andere in de Pakistaanse stad Abbottabad.
Mohammed, een in Koeweit opgegroeide Pakistaan, legde zijn plan voor een massale terreuraanslag in de VS persoonlijk voor aan Bin Laden, die tijdens het toenmalige Taliban-bewind onderdak had gekregen in Afghanistan. Ook werkte Mohammed eerder aan een plan om twaalf vliegtuigen richting de VS in de lucht op te blazen.
Twee jaar na 9/11 werd Mohammed bij een operatie van de Pakistaanse inlichtingendienst gepakt in zijn schuilplaats in de stad Rawalpindi. Hij werd overgedragen aan de CIA waarna hij jaren werd vastgehouden in geheime gevangenissen in diverse landen.
Mohammed, die sinds 2003 vastzit in Guantanamo Bay op Cuba, sloot vorig jaar een akkoord om een rechtszaak voor een militaire commissie te voorkomen. Over deze overeenkomst was lang onderhandeld met de hoogste baas op het Pentagon die gaat over de militaire commissies.
De militaire aanklagers noemden de overeenkomst ‘de beste weg om de zaak te beëindigen en voor gerechtigheid te zorgen’. Maar minister van Defensie Lloyd Austin ontstak in woede toen de deal van zijn eigen topambtenaar bekend werd. Hij vond dat de nabestaanden van de slachtoffers recht hadden op een rechtszaak.
‘Ik geloof dat de families van de slachtoffers, onze militairen en het Amerikaanse volk het verdienen om rechtszaken voor een militaire commissie te zien in deze zaak’, zei Austin. De minister werd later teruggefloten door een rechter op Guantanamo Bay.
Hierop besloot het ministerie van Justitie beroep aan te tekenen tegen uitvoering van het akkoord. Volgens de regering moeten de verdachten niet alleen in het openbaar worden berecht, ook moet justitie de kans krijgen om de doodstraf te eisen wegens een ‘massamoord die de dood van duizenden mensen tot gevolg had en die het land en de wereld schokte’.
Rechters in Washington besloten donderdag dat Mohammed en zijn twee medeverdachten nog niet officieel schuld mogen bekennen. Dat stond voor vrijdag gepland. Eerst wil de rechtbank meer tijd om de argumenten van beide partijen te beoordelen. Dit ingrijpen van de rechtbank betekent dat de aankomende regering van president Donald Trump deze gevoelige kwestie overneemt.
Het hoger beroep wordt hervat op 22 januari, twee dagen na de inauguratie van Trump. Naar verwachting zullen Trump en zijn beoogde minister van Defensie Pete Hegseth vasthouden aan de lijn van de huidige regering en aansturen op een rechtszaak.
Het risico voor de regering is dat de advocaten van Mohammed tijdens een proces de marteling van de Al Qaida-voorman aan de orde zullen stellen. Mohammed werd tijdens zijn gevangenschap door CIA-ondervragers onderworpen aan waterboarding. Met deze omstreden ondervragingsmethode werd geprobeerd informatie te ontfutselen, onder andere over mogelijke nieuwe aanslagen die waren gepland. Mohammed kreeg bijna tweehonderd keer een doek over zijn gezicht waarop water werd gegoten, waardoor hij het gevoel kreeg te verdrinken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant