Die route? Zo zou touroperator Anthony Kiweewa het niet doen, zegt hij tegen een bezoeker bij zijn stand, terwijl hij hoog boven de kaart van Oeganda hangt. Hij fronst. Was hij enkele minuten geleden nog een en al wervend enthousiasme, nu spat de concentratie ervan af. Dit is de Vakantiebeurs voor Bijzondere Reizen in de Beurs van Berlage in Amsterdam, en ook Kiweewa weet wat zijn rol hier is: één deel verkooppraat, vijf delen gepersonaliseerde kennisoverdracht.
Deze beurs is feitelijk het excentrieke kleine broertje van de grote Vakantiebeurs in Utrecht. Hier geen zonreizen: aanwezige touroperators bieden safari’s aan, maar ook boottochten naar Antarctica, duurzame reizen voor ‘filantropen op reis’ en leiderschapsreizen in de bergen („zonder telefoon, natuurlijk”). Volgens organisator Boudewijn Richel komen er jaarlijks 10.000 mensen op af, bezoekers die snakken naar iets anders dan een strand in Turkije. De prijsstijgingen die volgens boekingssite Zoover de Nederlandse interesse in vakanties zouden kunnen drukken, zijn hier niet zo’n enorm probleem. De reizen zijn toch al duur, en trekken een ander publiek. Bovendien blijkt uit de jaarlijkse analyse van boekingsgedrag door GfK dat de populariteit van de zonvakantie over het algemeen iets afneemt – de interesse verschuift naar rondreizen. En juist daar vind je er hier véél van.
„We doen safari’s, hiken, wildwaterraften, bergbeklimmen, community tours”, ratelt Anthony Kiweewa af, bij zijn stand in een van de drie grote zalen van de Beurs van Berlage. Tussen de folders staan gorillabeeldjes. „Waar we de meeste vragen over krijgen? Tja, de gorilla’s, natuurlijk.” Ondanks een stroperig visumproces voor deelnemende touroperators uit het land, blijkt Oeganda een populaire bestemming op de beurs. Vooral vanwege die gorilla’s. In een volgeladen lokaal boven in de beurs geeft een van origine Nederlandse touroperator les over het land. Dat de grenzen eigenlijk door de Britten zijn getrokken en er meerdere rijkjes binnen die grenzen liggen, bijvoorbeeld. Hij haast zich ook om toe te voegen: „Wij zijn niet van die types die lokale mensen dan een dansje laten doen.”
De zaal knikt braafjes mee. Er klinkt geroezemoes over ‘bucket lists’, lijstjes met alles dat je nog vóór je dood gedaan wil hebben. Een vrouw durft uiteindelijk te vragen hoe lang die gorillawandelingen zijn. In wat voor conditie moet je zijn?
Veel van de aanwezigen zijn oudgedienden. Allard van Lingen van Bergwandelen.com geeft toe dat hij in de eerste uren van de dag eigenlijk alleen maar oude bekende klanten heeft gesproken. Erg? Och. In dit persoonlijke, gespecialiseerde deel van de reisbranche zijn die banden met vertrouwde klanten juist cruciaal, zeggen de meeste touroperators op de beurs.
Niet Janine Villiger, die voor het eerst op de beurs staat. Ze verkoopt voornamelijk huisjes in Namibië, maar regelt ook rondreizen, en juist dáár gaan de meeste vragen over. Mensen kennen het land eigenlijk niet zo goed. Een oudere Nederlandse man blijft vijf minuten bij haar stand doorpraten; het dringt maar niet tot hem door dat zij geen Nederlands maar Engels spreekt. „Mensen maken zich zorgen over de veiligheid in Namibië. Ik moet bijvoorbeeld telkens uitleggen dat wij de beste wegen van heel Afrika hebben. Zelfs die in Zuid-Afrika zijn niet meer wat ze geweest zijn”, zegt ze achteraf. „En dat je beter twee weken kan gaan en elke dag maar vier uur rijdt. Het is een groot land, met weinig mensen.”
Even verderop haalt een goedgeluimde Tanzaniaan de schouders op. „Het loont wel om hier geen Nederlander te zijn”, zegt hij. „Ik profiteer ervan dat mensen mij zien en denken: ah, die komt daar écht vandaan.” Want dat is toch uiteindelijk het onderscheid met de Vakantiebeurs: hier in de zaal hangt een zweem van kennis. Van mensen die de geheimen van al die verre landen kennen, en ze willen delen. Veel plekken op de wereld zijn ‘toeristisch geworden’, mopperen bezoekers in de wandelgangen. Hier voegen ze zich onder de begenadigde groep die nog durft te zoeken naar het onaangeraakte. Die onderzoek doet, en begrijpt dat niet alles voor iedereen is.
Met een hotdog in de ene hand, en een papieren bekertje glühwein in de andere, dat wel: het blijft Nederland.
Harm Jan Lamme
Eén ding weet Harm Jan Lamme zeker: het wordt Georgië. „Een prachtig land, zo gastvrij.” Maar verder heeft hij geen vaste plannen – hij is gewoon hier om rond te kijken. Hij is nu twee en een half jaar met pensioen, na vele „prachtige jaren” als vrachtwagenchauffeur. Waar hij kwam, wat hij bezorgde? Overal en alles. „Ik ben heel ver geweest. Recent reed ik nog naar Kirgizië, om een MRI-scanner af te leveren. Onderweg zijn er veel landen met oorlog, Rusland kom je niet in, voor Turkmenistan krijg je geen visum – ik moest drieduizend kilometer omrijden.” Hij hoorde net twee mensen praten over de mooie natuurgebieden van Kazachstan, vertelt hij. „Ik heb maar niks gezegd. Prachtige natuur? Kazachstan stinkt naar olie.” Nee, Georgië, dát is het land waar je moet zijn. „Adembenemend. En het eten!”
Annemarie Sipman
Annemarie Sipman (67) staat met haar man Geert bij hun gebruikelijke stand: die van reisorganisator Charles, die alles afweet van Nepal. „Hij denkt goed mee. Mijn man en ik houden heel erg van de bergen, van Nepal – mijn man is wat avontuurlijker, hij was recent nog bij het basecamp van Mount Everest. Jaren geleden reisden we met Charles als deel van de eerste Nederlandse trek op het Manaslu-circuit.” Ze kregen de smaak te pakken, en wilden terug, ditmaal met hun jonge kinderen. Geen enkele organisatie wilde dat faciliteren. „Terwijl wij dachten: dat moet gewoon kunnen. Charles heeft het toen toch geregeld. Hartstikke leuk. Er waren geen speeltuinen, onze kinderen speelden gewoon met lokale kinderen met coladopjes en elastiekballetjes. Charles had extra sherpa’s ingehuurd, in het geval dat de kinderen opeens snel weg moesten, hij zorgde ervoor dat al het water goed gekookt werd, dat er extra medicijnen aanwezig waren.” Nu willen ze weer terug naar Nepal. Uiteraard met Charles.
Nikki van de Kamp
Twintiger Nikki van de Kamp zag al veel vrienden naar Midden-Amerika trekken. Dat inspireerde haar. „Ik ben van plan volgend jaar een groepsreis naar een land in die regio te boeken”, zegt ze, net buiten een stand met Peru-reizen. Peru dan? „Volgens de standhouder is dat wel dé plek om te zijn, maar ik weet het nog niet. Ik ga gewoon langs bij elke stand waar ik het woord ‘Amerika’ bij zie. Vorig jaar ben ik al eens naar Azië geweest.” Dat hoeft dus niet meteen weer. „Maar ik ben me nog aan het oriënteren. Ik hoor gewoon zoveel positieve ervaringen van vrienden.” De vriendin naast haar glimlacht. Gaat zij dan ook mee? „Ik ben er voor de support. We gaan toch ook samen shoppen.”
Source: NRC