De meerderheid van de Nederlanders wil dat de overheid zich minder richt op het buitenland en meer op onze eigen problemen. Tegelijkertijd vinden velen dat defensie hoge prioriteit heeft, want de zorgen om een oorlog waren niet eerder zo hoog.
"De balans tussen de binnen- en buitenlandse focus is zoek", vindt 63 procent van de Nederlanders volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat een groot deel vindt dat er te weinig aandacht is voor de problemen in ons land. Die zou de regering eerst moeten oplossen.
"De afgelopen jaren is de internationale context grimmiger geworden door de coronapandemie, de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten en er zijn zorgen over democratisch verval in een groot aantal landen", schrijven de onderzoekers. Daarnaast vormen klimaatverandering, migratie en huisvesting grote problemen.
Daardoor moet de huidige regering prioriteiten stellen. Dat gaat volgens veel mensen niet goed. Bovendien vinden ze dat Nederland onevenredig veel meer doet dan andere landen, met name rond klimaat en migratie. Het geld dat daarheen gaat zou volgens velen ook kunnen worden gebruikt om Nederlanders te helpen.
Velen ervaren het buitenland als "een bedreiging van de Nederlandse identiteit", schrijft het SCP. De Europese richtlijnen zouden volgens de deelnemers niet aansluiten op de Nederlandse belangen. Zo vinden ze dat de regelgeving rond migratie en stikstof het oplossen van het Nederlandse woningtekort in de weg staat.
Die mening, het zogenoemde 'eerst eigen huis op orde' -gevoel, is overigens niet nieuw. Ook in 2011, 2012 en 2018 gaf een ruime meerderheid van de Nederlanders aan dat de regering zich minder moet richten op het buitenland.
Voor welke problemen mensen meer aandacht willen, verandert wel door de tijd. Dit jaar staan de wooncrisis, de inflatie en het beperken van het aantal asielzoekers bovenaan de lijst.
Zo denkt 47 procent van de mensen dat Nederland voor de opvang van vluchtelingen op dit moment meer dan doet dan andere landen. "Nederland is te klein, te vol en er zijn volgens hen niet genoeg huizen om iedereen te huisvesten. Ze vinden dat andere, grotere landen dit beter aankunnen", citeren de onderzoekers.
Volgens het SCP zijn dit voornamelijk mensen met een middelbareschooldiploma of die een mbo-opleiding hebben gevolgd. Ook mensen die stemmen op PVV, NSC en BBB hebben vaker een 'eerst eigen huis op orde' - gevoel. Hoger opgeleide mensen en aanhangers van GL-PvdA of D66 vinden niet dat de overheid zich vooral moet focussen op binnenlandse problemen.
Deze groep geeft aan dat de internationale samenwerking ook veel oplevert voor Nederland. Bijvoorbeeld als het gaat om de economie, of op het gebied van veiligheid of klimaat.
Toch beseffen de meeste deelnemers aan het onderzoek dat Nederland sterk verweven is met het buitenland, schrijven de onderzoekers. Mensen voelen zich betrokken bij landen die kampen met oorlog of natuurrampen.
Dat zien we ook terug in hoe we denken over defensie. Uit het onderzoek blijkt dat 57 procent van de mensen zich zorgen maakt over internationale conflicten en oorlogen. Dat was niet eerder zo hoog.
Sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne vinden veel Nederlanders dat veiligheid en defensie de hoogste prioriteit moeten hebben. Daarbij vindt 69 procent dat Nederland evenveel moet bijdragen aan defensie en veiligheid als andere Europese landen.
"Ons land is volgens velen simpelweg te klein om het buitenland de rug toe te keren en is voor de welvaart en defensie sterk afhankelijk van andere landen", meldt het rapport. De steun voor het EU-lidmaatschap is dan ook hoog: 70 procent vindt het een goede zaak dat Nederland lid is van Europese Unie. Slechts 10 procent zou een zogenoemde Nexit (het vertrek van Nederland uit de EU) steunen.
De nationale veiligheid staat dan ook hoog op de agenda. Volgens NAVO-chef Mark Rutte moeten we naar een "oorlogsmentaliteit" toe werken. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) adviseerde de overheid dit jaar al om burgers bewuster te maken over veiligheidsrisico's.
De overheid zal dus meer van mensen moeten vragen. Dat wordt volgens de onderzoekers van het SCP een uitdaging. Uit het rapport blijkt namelijk ook dat een groot deel van de Nederlanders weinig vertrouwen in de overheid heeft.
Maar aangezien internationale veiligheid nu als een belangrijk thema wordt gezien, kan de overheid misschien wel stappen zetten, denken de onderzoekers. "Als de regering de samenleving beter wil voorbereiden op een internationale crisis met gevolgen voor het dagelijks leven, is er nu een kans."
Source: Nu.nl algemeen