De mensenrechtenschendingen in Gaza zijn terecht sterk bekritiseerd. Maar dat in sommige gevallen deze kritiek is overgegaan in antisemitisme is verontrustend, betoogt Volker Türk, VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten.
Er zijn verontrustende tekenen van heroplevend antisemitisme in Europa en wereldwijd, van aanvallen op Joden en intimidatie in de openbare ruimte tot toenemende online haat en meer. Uit een enquête onder Europese Joden bleek dat bijna alle Joden het afgelopen jaar antisemitisme ervaarden, terwijl een meerderheid hun Joodse identiteit soms verborg. We zouden hierdoor allemaal verontrust en geschokt moeten zijn.
Europeanen weten als geen ander waar haatspraak en discriminatie toe leiden. Antisemitisme is reëel, en het is weerzinwekkend: een giftige ideologie met diepe wortels in onverdraagzaamheid en racisme die onze wereld nog altijd teistert. Het manifesteert zich op veel manieren, van vooroordelen en stigmatisering tot pogroms en uiteindelijk genocide. Tachtig jaar na de Holocaust hebben we een bijzondere verantwoordelijkheid om waakzaam te zijn tegen deze dodelijke plaag, waar die ook opduikt. Zoals Anne Frank schreef: ‘Wat gebeurd is kan niet ongedaan worden gemaakt, maar we kunnen wel voorkomen dat het opnieuw gebeurt.’
Kritiek op mensenrechtenschendingen is een essentieel onderdeel van onze waakzaamheid tegen antisemitisme. Dergelijke kritiek kan niet antisemitisch zijn op zich. Toch steeg het aantal pogingen om het label antisemitisme toe te passen op legitieme zorgen over mensenrechten sinds de gruwelijke aanvallen door Hamas en andere gewapende Palestijnse groepen op 7 oktober 2023.
Over de auteur
Volker Türk is Hoge Commissaris voor de Mensenrechten bij de Verenigde Naties.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De omvang en wreedheid van de moorden op die dag, de berichten over folteringen en seksueel geweld en de ontvoering van gijzelaars – van wie velen nog altijd in gevangenschap zijn – hebben ons allemaal geschokt. Dat zijn allemaal ernstige schendingen van het internationaal recht die ik samen met het gehele VN-systeem en landen over de hele wereld herhaaldelijk heb veroordeeld. Zij die hiervoor verantwoordelijk zijn, moeten ter verantwoording worden geroepen.
In de veertien maanden die volgden, hebben Israëlische militaire operaties volgens het ministerie van Volksgezondheid in Gaza meer dan 44 duizend Palestijnen gedood. Mijn kantoor heeft vastgesteld dat een grote meerderheid van de geverifieerde overledenen kinderen en vrouwen zijn, wat blijk geeft van een schijnbare onverschilligheid voor burgerlevens. De Israëlische autoriteiten zijn ook hun verplichting niet nagekomen om te voorzien in de enorme humanitaire behoeften in Gaza. Als gevolg daarvan wordt Gaza verstikt door dood en wanhoop en verdrinkt het in afvalwater en ziekte. Het Israëlische beleid in Gaza wordt gekenmerkt door ernstige schendingen van het internationaal recht – die ik ook herhaaldelijk heb veroordeeld.
Ik heb tijd doorgebracht met Israëlische overlevenden en familieleden van de gijzelaars die op 7 oktober werden ontvoerd en met Palestijnen die vreselijke verwondingen en trauma’s hebben opgelopen in Gaza. In beide gevallen wilde ik hen omarmen, met hen huilen en hun pijn en lijden voor hen dragen. Zulke ontmoetingen brengen ons terug naar onze kernwaarden als mensen: empathie, medeleven en zorg voor anderen. Die kernwaarden zijn essentieel als we elkaar willen steunen en een uitweg willen vinden uit deze uiterst moeilijke tijden.
Het Israëlische beleid dat heeft bijgedragen aan de catastrofe in Gaza is sterk bekritiseerd, ook door veel Israëli’s en Joden wereldwijd. In sommige gevallen is dergelijke kritiek overgegaan in antisemitisme, bijvoorbeeld door alle Joden verantwoordelijk te stellen voor de acties van de Israëlische regering. Het is niet moeilijk om dat valse narratief in verband te brengen met de recente aanvallen op synagogen en andere Joodse religieuze en culturele plaatsen, die beklad zijn met boodschappen die angst aanjagen en meer discriminatie en haat uitlokken. Ik veroordeel dit onvoorwaardelijk.
Ik verwerp ook pogingen om alle kritiek op het beleid en de militaire operaties van de Israëlische regering af te doen als antisemitisme. Het is niet antisemitisch, bijvoorbeeld, om militaire operaties af te keuren die ernstige vragen oproepen over schendingen van internationaal humanitair recht en mensenrechten. Evenmin is het antisemitisch om de schendingen te veroordelen en respect voor de wet te eisen, inclusief de beslissingen van internationale rechtbanken. Het is evenmin antisemitisch om Israël ter verantwoording te roepen voor de tienduizenden mensen in Gaza, onder hen meer dan 250 van onze eigen VN-medewerkers, die sinds 7 oktober 2023 zijn omgekomen.
Mijn kantoor staat voor mensenrechten en voor waardigheid van elk individu. We documenteren mensenrechtenschendingen in de bezette Palestijnse gebieden, in Israël en op vele andere plaatsen, ongeacht de identiteit van daders en slachtoffers. We zijn niet pro- of anti- iemand; we zijn pro-iedereen. Dat is de radicale waarheid van mensenrechten.
De Verenigde Naties zullen er alles aan blijven doen om antisemitisme te voorkomen en te beëindigen en om mensen overal ter wereld te herinneren aan de lessen van de Holocaust. Het is onaanvaardbaar dat nieuwe vormen van die haat eeuwen van discriminatie, onderdrukking en doelgericht geweld versterken. We zullen ons ook blijven verzetten tegen de instrumentalisering van de strijd tegen antisemitisme.
Samen moeten we werken aan een wereld waarin we elkaar zien in onze volledige menselijkheid; waarin we de pijn en het lijden van anderen – ook historische trauma’s – erkennen en waarin we streven om die pijn te beëindigen zonder discriminatie, zonder ontmenselijking en met medeleven.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant