Een zalige minuut lang beleefde Roda JC afgelopen mei de ultieme vreugde om de promotie naar de eredivisie. Alleen: de aanhang in Kerkrade juichte te vroeg. Hoe kon dit misverstand ontstaan? Spelers, supporters én de omroeper over die – misschien toch wel heerlijke – vergissing.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Simon Eurlings (36), supporter van Roda JC, stuurt een foto die het hele verhaal vertelt. In het midden van de foto staat hij, met een gezicht dat onderweg is van euforie naar berusting.
Eerst de euforie: Roda JC is zojuist gepromoveerd naar de eredivisie. Stadionspeaker Wim Frijns heeft geroepen dat Telstar op 2-1 is gekomen tegen Roda’s rivaal FC Groningen. Roda is nu onbereikbaar voor Groningen, een week later tegenstander, op de slotdag van de eerste divisie. Er is één maar: naast Eurlings op de foto staat een vriend, die zijn telefoon met de stand in Velsen laat zien: 1-1.
Alles schiet door het hoofd van Eurlings. Zijn eerste jaar als supporter, seizoen 1994-1995, het topjaar meteen, waarna hij zoveel mindere tijden heeft beleefd. De laatste degradatie uit de eredivisie in 2018. De moeilijke jaren met onbetrouwbare eigenaren, van Korotaev tot De la Vega. Zijn scheiding. Het oppakken van het leven. De onvoorwaardelijke steun aan zijn opgeleefde club, die weer verankerd is in de regio. De sociale problemen in de regio, die achterblijft bij de rest van het land. De hunkering naar succes. De ambiance in dit seizoen van de wederopleving onder leiding van trainer Bas Sibum.
Eurlings: ‘Alles was zo mooi opgebouwd naar deze apotheose. Roda was een lichtpuntje. Ik liet me graag meedrijven in de euforie.’ Ron Meijer, directeur van het Nationaal Programma Heerlen-Noord, dat sociale achterstanden in de regio aanpakt: ‘Het was de absolute hunkering van een hele regio. We willen zó graag.’
De vader van Eurlings zit nog op de tribune. Hij kijkt naar het feest op en om het veld, zonder zijn zoon meteen te ontwaren, en denkt er het zijne van. Klopt het wel, dat bericht van die 2-1? Het is de tweede golf van euforie in het stadion. Om de ongelooflijke taferelen nog eens te herbeleven, is het nuttig om de beelden terug te kijken. Dertien minuten van topspanning, amusement en gierende emoties, te vinden op YouTube, gefilmd op vrijdag 3 mei, rond Roda JC - Cambuur Leeuwarden (2-0). Roda heeft al gewonnen, FC Groningen staat met nog één duel te spelen met 1-0 achter bij Telstar. De blessuretijd is net begonnen in Velsen. Als het zo blijft eindigt Roda als tweede, goed genoeg voor promotie, achter kampioen Willem II.
Supporters, onder wie Eurlings, verzamelen zich alvast rond het veld, bij de boarding, voor de beoogde uitbarsting van vreugde. Even wachten tot het duel van Groningen is afgelopen. Sommigen kunnen hun ongeduld niet meer beteugelen. Ze rennen al het veld op, maar dat is voorbarig, zeker als in Velsen de gelijkmaker valt van Thom van Bergen, in de 95ste minuut. In Kerkrade slaan tientallen supporters de handen voor hun gezicht. ‘Van dolle vreugde naar begrafenisstemming’, zegt de commentator op ESPN.
Maar dan, als niemand het nog verwacht en de teleurstelling langzaam is neergedaald, valt de 2-1, althans, dat is te horen in het stadion. Omroeper Wim Frijns, nu: ‘Ik hoorde het om mij heen, van meerdere personen; het is 2-1 voor Telstar. 2-1. Ik riep het om. Zeventienduizend mensen keken tegelijk op hun telefoon. Maar er was geen bereik bij mij. Het stadion ligt op de grens met Duitsland. De provider van de telefoons is soms Duits, dan weer Nederlands.’
Frijns is een beroemdheid in de regio. Hij is diskjockey, ondernemer in de horeca, man van vermaak, van interviews op YouTube, terug te vinden onder de noemer ‘Smullen met Wim’. Hij is 73 jaar, maar niet van plan om te stoppen met werken. Om zich heen ziet hij ze omvallen, de mensen die opeens niets meer deden, die zogenaamd gingen genieten van hun pensioen. Hij houdt van reuring.
Na zijn mededeling van 2-1 breekt het feest werkelijk los, aangezwengeld door een bijzonder fenomeen. Het gevoel, de wens, de hunkering, is groter dan het zicht op de werkelijkheid. Eurlings: ‘We staken elkaar aan in het enthousiasme. We renden het veld op in ongeloof. We lieten ons totaal gaan, in al onze uitzinnigheid. Het was ook een reactie op het dramatische seizoen daarvoor. Dat was een verschrikking. En nu? Promotie. Ongelooflijk. Wij horen ook in de eredivisie.’ Spelers die al naar de kleedkamers waren vertrokken, keren terug op het veld. De half verwerkte teleurstelling is opeens verdwenen. Ron Meijer: ‘Ik stond niet op het veld, maar op de tribune. Het was een bizarre situatie. Gejuich. Fakkels uit skyboxen op de hoofdtribune.’
Servé Kuijer, voormalig directeur van Roda JC, verblijft in de bestuurskamer en beleeft eveneens zonderlinge taferelen. ‘Wie bevindt zich normaal in bestuurskamers? Mensen die een bepaalde ontwikkeling hebben doorgemaakt, die bij de tijd zijn, die weten hoe het internet werkt. Allemaal hadden ze de telefoon in hun hand. Wat gebeurt er op de andere velden? Ineens wordt omgeroepen dat er 2-1 is gemaakt, terwijl iedereen op zijn telefoon staat te kijken. Overal staat het 1-1. Toch begint iedereen elkaar te kussen. Mensen vallen elkaar om de nek. Het is fenomenaal. Een fata morgana komt over de mensen heen. Alle rationaliteit is vervangen door de emotie van de gedachte, van de wens. De droom. We zijn gepromoveerd. Het was gelukzalig.’
Kuijer dacht later aan de beroemde psychiater Herman van Praag, met wie hij jarenlang werkte in het ziekenhuis van Maastricht. ‘Een van de meest indrukwekkende mensen die ik ooit heb ontmoet, ondanks zijn 1,69 meter. Hij zei dat we in het ziekenhuis leefden in een wereld van de wetenschap, waarin alles rationeel onderbouwd moet zijn.’ Maar uiteindelijk, zo doceerde Van Praag, laat de mens zich leiden door emoties, door gevoel. ‘Hij zei altijd: Servé, jouw belangrijkste beslissingen heb je genomen met je hart, en later beredeneerd met je verstand.’
En dus kan het gebeuren dat mensen meer geloof hechten aan de mededeling van Frijns, over de bevrijdende 2-1, dan aan de kille cijfers op hun telefoon. Al komt er een moment dat tot het stadion doordringt dat er helemaal geen 2-1 is gemaakt. De commentator van ESPN twijfelt al vrij snel en spreekt van de ‘grootste hoax uit de voetbalgeschiedenis’, maar op het veld duurt het feest nog een tijdje voort. Sommige spelers zitten op de schouders van supporters. De euforie sijpelt langzaam weg na de volgende mededeling van Frijns. ‘Het doelpunt is afgekeurd’. Terwijl er nooit een tweede doelpunt is geweest. Het duurt een paar minuten voordat de desillusie de droom definitief heeft verdreven. Het cadeautje van één minuut geluk is op brute wijze afgepakt.
Roda verliest een week later op de slotdag van de reguliere competitie kansloos van Groningen en eindigt op doelsaldo als derde, waardoor FC Groningen na één seizoen terugkeert in de eredivisie. In de nacompetitie is Roda opnieuw kansloos, nu tegen het later gepromoveerde NAC.
De vraag is achteraf wat meer indruk heeft gemaakt: die ene minuut van pure vreugde om promotie die geen promotie was, of de ontnuchtering? Eurlings: ‘We zijn natuurlijk te kakken gezet door de rest van het land… De anticlimax was wrang, maar het was positief om zo intens blij te zijn, om even feest te vieren.’ Kuijer: ‘Persoonlijk voelde ik geen kater. Ik vond het prachtig om even te zweven. Over tien jaar zijn we vergeten wanneer we precies zijn gepromoveerd of gedegradeerd, maar dit moment blijft ons voor altijd bij.’ Hij verwijst naar Schalke 04, waar ze zich in 2001 vier minuten kampioen waanden, totdat Bayern München alsnog toesloeg. Kuijer: ‘Mensen verliezen zichzelf op zulke momenten. Ze stijgen op, boven het rationele uit.’ Meijer: ‘Het was de collectieve hunkering.’
Wim Frijns kreeg verwensingen, maar ook troostende en relativerende woorden te horen. Zelf vat hij het zo samen: hij heeft de mensen een mooie minuut gegeven, al was het dan onbedoeld. Zo’n fout, het kan gebeuren, het leven gaat verder. Frijns: ‘Het was verschrikkelijk voor de supporters. Ik ben bewust naar buiten getreden, omdat ik me niet wilde verstoppen. Het is klote, dat het zo is gebeurd, maar ik kon er niets aan doen. Zonder fouten is er geen leven. Trainer Bas Sibum kwam nog naar me toe, met de tip om geen interviews te geven, want ze zouden me afmaken. Ik wilde stoppen met mijn werk als omroeper, maar directeur Jordens Peters kwam naar me toe en zei: Wim, jij gaat gewoon door. Ik heb ook mensen gehad die me bedankten voor die minuten. Ze hadden nog nooit zo’n intense blijdschap gevoeld.’
Servé Kuijer: ‘Ik heb later tegen Wim gezegd: je hebt ons daarboven een prachtige minuut bezorgd. Daarna viel iedereen weer terug naar zijn rationaliteit.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant