De Kerstmis-aanval op een onderzeekabel in de Baltische Zee betekent een nieuwe escalatie in het conflict tussen Rusland en het Westen. Voor het eerst lijkt een olietanker uit Poetins ‘schaduwvloot’ te zijn gebruikt om Europa’s vitale infrastructuur te saboteren.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
Het olieschip Eagle S kreeg in de nacht van eerste op tweede kerstdag hoog bezoek, zij het niet van de kerstman in zijn arrenslee, maar van helikopters van het Finse leger, waaruit zwaarbewapende politieagenten en grenswachten kwamen neerdalen. Zij namen de met 35 duizend ton benzine gevulde tanker in beslag, op verdenking van sabotage van de Estlink-2, een belangrijke onderzeese stroomkabel tussen Finland en Estland.
Die was eerder op eerste kerstdag beschadigd geraakt, vermoedelijk door een over de zeebodem slepend anker. Ook drie telecomkabels tussen Estland en Finland gingen kapot, net als een kabel tussen Finland en Duitsland.
En als de Eagle S niet net op tijd was tegengehouden, dan zouden ook de nabijgelegen Estlink-1 en de Balticconnector, een gaspijplijn tussen Finland en Estland, vermoedelijk gesneuveld zijn, reconstrueerde het Finse dagblad Helsingin Sanomat. ‘Als het schip met zijn anker over de zeebodem was blijven varen, zou er meer schade zijn ontstaan’, verklaarde Alexander Stubb, de president van Finland.
Het was de Finse kustwacht al opgevallen dat de 228 meter lange olietanker, die vanuit de Russische haven Oest-Loega op weg was naar het Egyptische Port Said, ter hoogte van de Estlink-2 plotseling flink snelheid minderde. Later stelde een patrouilleschip van de kustwacht vast dat het schip een van zijn ankers had neergelaten. ‘Er is dus een duidelijke reden om te vermoeden dat er iets vreemds is gebeurd’, zei Markku Hassinen van de Finse kustwacht tijdens een persconferentie.
Al even duidelijke redenen zijn er om te vermoeden dat de Eagle S deel uitmaakt van Ruslands zogeheten ‘schaduwvloot’. Hiermee worden de inmiddels honderden olietankers bedoeld waarmee het Poetin-regime de westerse sancties tegen Russische olie omzeilt, en zo de oorlogskas van het Kremlin weet te vullen met broodnodige petroroebels. Deze tankers, die volgens schattingen zo onderhand 17 procent van de mondiale olievloot vormen, zijn veelal oud en verwaarloosd, en varen doorgaans onder een obscure vlag.
Dit signalement past zeker bij de Eagle S, die onder de vlag vaart van de Cookeilanden, een 15 duizend inwoners tellende archipel in de Grote Oceaan die bekendstaat om zijn niet al te strenge scheepstoezicht. De Eagle S verkeert bovendien in erbarmelijke staat.
Bij een inspectie in Ghana werden in september vorig jaar 24 tekortkomingen gesignaleerd, van brandveiligheid tot de navigatiesystemen. ‘Dat is zo ongeveer een record’, zo citeert The New York Times de Oekraïense sanctie-expert Yuliia Pavytska van de Kyiv School of Economics, die westerse regeringen helpt met het traceren van de spookschepen uit de Russische olievloot.
Het zou, indien bevestigd, de eerste keer zijn dat een Russische olietanker ‘bijklust’ als saboteur van Europese infrastructuur, een nieuw hoofdstuk in Rusland hybride oorlogsvoering tegen het Westen. Onder Finse en Estse functionarissen bestaat in elk geval weinig twijfel meer over het gevaar van Poetins schaduwvloot.
‘Het is tijd om de illusies te laten varen en het gevaar onder ogen te zien’, verklaarde Estlands minister van Binnenlandse Zaken Lauri Läänemets na de sabotage van de Estlink-2. Poetins schaduwvloot ‘bedreigt onze veiligheid en ons milieu, en vult tegelijkertijd de Russische oorlogskas’, zei ook Kaja Kallas, de (Estse) buitenlandchef van de EU.
De reparatie van de Estlink-2 zal tot wel zeven maanden vergen, vreest de Estse premier Kristen Michal. Het is al de derde keer in iets meer dan een jaar tijd dat kabels en pijpleidingen in de Oostzee doelwit zijn van sabotage. In oktober 2023 liep de Balticconnector, de Est-Finse gaspijplijn, schade op door het anker van een Chinees vrachtschip.
En afgelopen november herhaalde de onder Chinese vlag varende Yi Peng 3 dit kunstje door kort na elkaar een telecomkabel tussen het Zweedse eiland Gotland en Litouwen te beschadigen, gevolgd door een onderzeekabel tussen de Duitse havenstad Rostock en het Zweedse Öland. ‘Drie soortgelijke incidenten binnen een jaar, dat kan geen toeval of ongeluk zijn’, vatte de Finse president Stubb het vrijdag samen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant