Toen ik nog in die zeer onduidelijke toestand verkeerde die ik mijn ouders uitlegde als studerend in Groningen, zat ik geregeld in een kroeg vol Stadjers die, als ze elkaar vroegen hoe het ging, altijd hetzelfde antwoord gaven. ’t Kon minder, zeiden ze dan.
Lange tijd vond ik dat een vreemde, onderkoelde uitspraak, tot ik dit jaar merkte dat hij opeens begon op te borrelen in mijn gedachten. Eerst gebeurde dat sporadisch (bijvoorbeeld als ik las dat dezelfde mensen die vier jaar geleden nog vonden dat winkeliers fascisten waren omdat ze zeiden ‘ik mag u helaas niet binnenlaten zonder mondkapje’, nu op sociale media politici verdedigen die de fascistische omvolkingstheorie aanhangen), maar inmiddels herhaal ik de uitspraak bijna dagelijks tegen mijzelf, als een soort mantra. ’t Kon minder.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Vrijdag stond in deze krant een extra lange brievenrubriek. De redactie had u gevraagd waar u nog levensvreugde uit haalt in tijden van oorlog in Gaza, Oekraïne en Soedan, en van klimaatrampen, woningnood, duurdere boodschappen en hevige polarisatie. U reageerde massaal.
Zo schreef Dick van der Meulen uit Vuren dat hij gelukkig wordt van praatjes met wildvreemden, haalt Gerard Herbers uit Arnhem troost uit de geur van koffie en drukinkt bij zijn ontbijt, en geniet Peter Weusthof uit Rossum van het twaalfkoppige herenkoor waar hij sinds kort lid van is.
Als ik brievenschrijver was geweest, had ik toegevoegd dat ik troost haal uit het jaar 536 na Christus. Het West-Romeinse Rijk was toen net een halve eeuw ter ziele, waardoor Europa overgeleverd was aan Vandaalse, West-Gotische en Frankische krijgsheren die plunderend door deze contreien trokken en overal vrouwen verkrachtten en mannen tot slaaf maakten.
Ondertussen braken er om de haverklap dysenterie-plagen uit, waardoor er bovengemiddeld veel kinderen stierven aan bloederige diarree, en precies op het dieptepunt van ieders gemoed barstte in IJsland een vulkaan uit waardoor Europa achttien maanden lang gehuld zou blijven in een hardnekkige aswolk. ‘De zon scheen het hele jaar licht zonder helderheid, net zoals de maan’, aldus een toenmalige historicus.
Het gevolg: de temperatuur daalde tweeënhalve graad, waardoor het koudste decennium van de afgelopen 2300 jaar begon, met sneeuwstormen, misoogsten en serieuze hongersnoden tot gevolg (in Ierland was drie jaar lang geen brood voorhanden). Niet lang daarna brak tot overmaat van ramp ook nog eens de builenpest van Justinianus uit, waardoor ongeveer een derde van de bevolking stierf en de Europese economie zo’n oplawaai kreeg dat er pas honderd jaar later eindelijk weer een beetje geld verdiend kon worden.
Het was voor Harvard-historicus Michael McCormick reden het jaar 536 uit te roepen tot het meest ellendige ooit om als mens in leven te zijn. Het gegeven dat er, ondanks die absurde opeenvolging van misère, toch nog best veel aardigs is voorgevallen in de jaren daaropvolgend, zoals de uitvinding van de pizza margherita, het afschaffen van de slavernij, de invoering van het vrouwenkiesrecht, de geboorte van de liefde van uw leven, uw eerste zoen, de val van het Assad-regime én de marathonwinst van Sifan Hassan in Parijs, stemt mij doorgaans behoorlijk hoopvol.
Want ja, Donald Trump heeft over drie weken weer de beschikking over 5.113 atoombommen. Ja, de Golfstroom in de Atlantische Oceaan kan ieder moment stilvallen. En ja, de Navo wil dat we ons geestelijk voorbereiden op de oorlog.
Maar het is ook waar dat ’t allemaal minder kon. En daarom wens ik u desalniettemin een zeer gelukkig 2025.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant