De meningen over Bouterse waren verdeeld nadat het nieuws van zijn overlijden bekend was geworden. Bijna 45 jaar hield de ex-militair en oud-president het land in zijn greep. Dat begon in 1980, toen sergeant Bouterse als voorzitter van de militaire vakbond Bomika een staatsgreep pleegde en de nieuwe leider van het land werd.
Toenmalig president Johan Ferrier trad af toen de militairen de grondwet buiten werking hadden gesteld. Zijn dochter Kathleen Ferrier, voormalig Kamerlid voor het CDA, is duidelijk over Bouterses politieke nalatenschap.
"Hij heeft Suriname financieel, moreel en ethisch failliet achtergelaten", zegt ze. Ferrier merkt enorme verdeeldheid onder haar vrienden en kennissen. Niet alleen in Suriname, maar ook onder Surinamers in Nederland.
Bouterse ontwikkelde zich tot een militaire dictator die een schrikbewind creëerde. Zijn regering werd beschuldigd van vriendjespolitiek en drugshandel. Critici van zijn corrupte regering werden bedreigd of monddood gemaakt. Het dieptepunt waren de Decembermoorden in 1982. Vijftien tegenstanders van het militaire regime werden gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse.
De internationale ophef isoleerde Suriname en onder andere Nederland draaide de geldkraan dicht. In 1986 begon Bouterses voormalige lijfwacht Ronnie Brunswijk een burgeroorlog, die tot 1992 zou duren.
De Binnenlandse Oorlog en de Decembermoorden zijn twee nationale trauma's voor Suriname, zegt Ferrier. "Mensen willen die periode liever vergeten, en dat is een van de redenen dat Desi Bouterse op latere leeftijd nog zo populair kon zijn. De jongere generaties weten simpelweg niet van zijn eerdere misdaden. Hun ouders praten er liever niet over."
Door de burgeroorlog ging Bouterse weer in gesprek met andere politieke partijen. In 1987 schreef hij voor het eerst sinds de coup democratische verkiezingen uit. Zijn nieuw opgerichte Nationale Democratische Partij (NDP) scoorde matig met maar drie zetels.
Maar dat aantal groeide met iedere verkiezing en in 2010 lukte het hem president van Suriname te worden. Dat is de tweede reden dat Bouterse zo lang populair bleef: hij bereikte de jongeren.
"Zijn partij was de eerste partij in Suriname die boven de etniciteit uitsteeg", geeft Ferrier toe. "Andere partijen hadden het imago dat ze specifiek voor Hindoestanen, Javanen of Creolen waren. De NDP was er vanaf het begin voor iedereen, al zette Bouterse tijdens zijn presidentschap toch weer vooral vrienden op machtsposities."
Alex van Stipriaan is het daarmee eens. Hij is emeritus hoogleraar Caribische Geschiedenis en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, gespecialiseerd in Suriname. Volgens hem was Bouterse charismatisch en een goede campagnevoerder.
"Hij speelde populaire Surinaamse muziek tijdens campagnebijeenkomsten. En hij sprak soms tijdens zijn toespraken Sranantongo (de in Suriname gesproken creoolse taal, red.), terwijl andere politici 'deftig' Nederlands gebruikten."
Jongeren dachten volgens Van Stipriaan ook van Bouterse dat hij "een man van het volk was". "Hij heeft het wel gemaakt, dachten ze. Van een gewone militair naar een selfmade rijke man." Dat deed hij door zijn politieke macht te misbruiken en zichzelf en zijn vrienden te verrijken. Bouterse bleef twee termijnen aan tot 2020. Hij droeg het land op het randje van faillissement over aan de huidige president, Chan Santokhi.
"Je erft altijd de politieke nalatenschap van je voorganger en ook dat speelt een rol", zegt Ferrier. Suriname kampt nu met grote economische problemen, terwijl de eerste jaren onder Bouterse goed waren. Ferrier: "Het ging met de hele wereldeconomie goed. Dus dat is niet aan Bouterse te danken, maar meer aan zijn voorganger."
Bouterse kreeg in zijn tweede termijn ook te maken met economische tegenslagen en een boze bevolking. "Maar mensen zijn dat gauw vergeten", meent Van Stipriaan. "Ze herinneren zich wel nog dat hij voor de lagere inkomens voor gratis onderwijs zorgde en voedselpakketten uitdeelde." Dat noemt Ferrier "cadeautjes in ruil voor stemmen", maar geen echte armoedebestrijding. Beiden noemen Bouterse een echte populist.
Ferrier had de overleden president graag in de gevangenis gezien. "Alleen al zodat de Surinamers konden zien dat hij gestraft werd voor zijn misdaden." Ze merkt naast frustratie ook opluchting. De NDP is nog steeds een grote oppositiepartij in Suriname, maar het tijdperk-Bouterse is nu wel voorbij. Het land heeft volgend jaar in mei ook nieuwe parlementsverkiezingen. "Suriname kan beginnen aan een nieuw hoofdstuk."
Source: Nu.nl algemeen