De hoeveelheid nieuw geproduceerde kleding is wereldwijd desastreus voor mens en milieu. Toch is het kopen van tweedehandskleding niet voor iedereen vanzelfsprekend. De Free Fashion Store wil met gratis gebruikte kleding de drempel verlagen.
schrijft voor de Volkskrant over mode.
De meeste mensen die de Free Fashion Store in winkelcentrum Stadshart Amstelveen passeren, reageren op dezelfde manier: ze stoppen voor de grote etalageruiten, turen fronsend naar binnen, stappen dan vertwijfeld af op de vrijwilliger die bij de voordeur staat. ‘Wat is dit?’, vragen ze. ‘Een winkel met gratis tweedehandskleding,’ antwoordt de vrijwilliger dan vrolijk. Verbazing bij de passanten. ‘Gratis kleding? Waarom?’
Dieuwertje Vorstenbosch, samen met haar partner Lot van Os initiatiefnemer van de Free Fashion Store, geeft uitleg op de winkelvloer. ‘Er wordt heel veel kleding overgeproduceerd en afgedankt, ook als die kleding nog goed draagbaar is. Zoveel, dat kringloopwinkels en inzamelaars de aanvoer niet aankunnen’, zegt ze. ‘Waarom zouden we de kleding die bestaat niet met elkaar delen, in plaats van nieuw te kopen? Dat is wat we hier willen aanmoedigen.’
De Free Fashion Store zit met opzet in een druk winkelcentrum. Daar komen veel mensen die vooral nieuwe kleding kopen. Juist deze groep willen Vorstenbosch en Van Os warm maken voor tweedehands. Het winkelpand in Stadshart Amstelveen mochten ze gratis gebruiken van de pandeigenaar. De Free Fashion Store wordt gerund door vrijwilligers en kleding wordt ingebracht door mensen uit de buurt, zoals bij kringloopwinkels ook gebeurt.
De winkel ziet er echter totaal niet uit als de gemiddelde kringloop, eerder als een trendy modezaak. Het interieur is strak, met witte tegeltjes, kasten van blank hout en goudkleurige kledingrekken. ‘Op tweedehands kleding rusten nog steeds stigma’s: de kleding zou vies zijn, of armoedig’, zegt Vorstenbosch. ‘Door de kleding aantrekkelijk te presenteren, proberen we mensen die gewoonlijk nieuw kopen, ook binnen te halen.’
Dat lijkt te werken: veel weifelende klanten zetten toch een stap over de drempel, onder wie Niels Smit (22) en zijn moeder, die liever niet met haar naam in de krant wil. Ze is op de hoogte van de problemen in de kledingindustrie, maar toch koopt ze zelden tweedehands. Van kringlopen krijgt ze ‘altijd een beetje de kriebels’, zegt ze. Maar bij de Free Fashion Store willen zij en haar zoon wel even naar binnen.
Bij de ingang krijgen bezoekers drie coupons per persoon, waarmee ze maximaal drie items kunnen kiezen. In de winkel hangen de kleren op kleur gesorteerd aan de rekken. Tussen de rekken staan houten bordjes met daarop zowel harde feiten als bemoedigende woorden. ‘Door deze spijkerbroek mee te nemen bespaar je 7.000 liter water.’ En: ‘Gemiddeld dragen we onze kledingstukken maar 7 keer. Gelukkig zijn er mensen zoals jij!’
Bij de kassa vragen vrijwilligers de bezoekers naar hun ervaringen. Wat weten ze over de kledingindustrie? Hoe gooien ze hun kleding gewoonlijk weg? Kochten ze al tweedehands, of niet? ‘Zo komt er een gesprek op gang en creëren we meer bewustzijn rond overproductie’, zegt Vorstenbosch. ‘Tegelijkertijd krijgen we een beter beeld van de kennis en het koopgedrag van Nederlanders.’
Het is bij vlagen druk deze middag. Anders dan bij de meeste kringloopwinkels wordt er in de Free Fashion Store meer kleding meegenomen dan er wordt ingeleverd. Door tweedehands-nieuwkomers, maar ook doorgewinterde kringloopfans die gericht naar de winkel zijn gekomen. María Saiz Alonso (31) koopt haar kleding eigenlijk altijd tweedehands, zegt ze. ‘Goedkoper, en beter voor de planeet.’ Ze heeft een warme winterjas in haar armen. ‘Daar was ik naar op zoek.’ Linde Jong (47) ruilt bij de kassa haar coupons in voor een mintgroen pak. ‘Superblij mee’, zegt ze. ‘Ik heb het aangetrokken in de paskamer, het paste precies.’
Lang niet iedereen neemt de moeite om te passen. Sommige kleding wordt na een vlugge blik al meegenomen. ‘Tsja, dat heb je ook’, zegt Vorstenbosch. ‘Er wordt ongetwijfeld het een en ander online doorverkocht. Niet de bedoeling, natuurlijk’, benadrukt ze. ‘Maar we zijn al blij dat het niet wordt weggegooid. Is dat snelle meenemen geen reden om toch geld voor de kleding te vragen? ‘Nee’, vindt Vorstenbosch vastberaden. ‘De overvloed aan kleding is enorm. De drempel om gedragen kleding te hergebruiken is voor veel mensen blijkbaar nog te hoog. Die moeten we eerst wegnemen.’
Er komen geregeld bezoekers in de Free Fashion Store die voorheen geen tweedehands kleding kochten, maar nu wel iets meenemen, zoals de twee tieners in wijde spijkerbroeken en korte jasjes die aan de kassa staan. ‘We komen anders nooit in een tweedehandskledingwinkel, maar dit is leuk, alles is gratis’, juichen ze. Vorstenbosch, glimlachend: ‘We hopen dat ze dan nu ook eens naar de kringloop gaan.’
De Free Fashion Store in Amstelveen opende begin december en gaat op 6 januari weer dicht. Eerder dit najaar was er al een filiaal in Tilburg, dat zeven weken open was. In die periode werden er ruim 12 duizend kledingstukken weggegeven. Druppels op een gloeiende plaat tegenover de minimaal tachtig miljard nieuwe kledingstukken die wereldwijd jaarlijks worden geproduceerd, maar elk gered kledingstuk is er eentje, vindt Vorstenbosch.
Er komen meer Free Fashion Stores. In februari opent er een op station Utrecht Centraal, en Vorstenbosch is in gesprek met partijen in Leeuwarden en Antwerpen. ‘De bedoeling is dat de Free Fashion Stores een soort gedeelde kledingkasten worden voor de stad.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant