NU.nl blikt niet alleen met Joodse, maar ook met Palestijnse Nederlanders terug op het afgelopen jaar. Dat artikel lees je hier:
"Eigenlijk voelt dit jaar als veertien maanden", begint de 21-jarige Sid Wagenfeld. "Vanaf de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 is de aandacht voor Joden toegenomen." Volgens hem was dat ook het startpunt van de polarisatie, de generalisatie en het antisemitisme die hij ervaart.
Sid zegt sindsdien geen rust meer te hebben. Zo krijgt hij tijdens de colleges van zijn opleiding Midden-Oostenstudies te maken met hevige discussies. Ook is hij bang voor geweld en verbale aanvallen.
"Mensen vinden het ongemakkelijk of onaangenaam als ik in dezelfde ruimte ben. Ik ben openlijk Joods en steun Israël." Sid draagt een ketting met een davidster en een speldje dat symbool staat voor de door Hamas gegijzelde Israëliërs. Het levert veel reacties op. "Vooral afkeurende blikken. Of mensen roepen onnodig 'Jood' naar me op het treinstation."
Sid vindt het belangrijk om zijn stem te laten horen. "Ik was daarom aanwezig bij een herdenking van 7 oktober en een manifestatie tegen Jodenhaat." Tegelijkertijd is hij zich ook bewust van risico's. "Bij zulke demonstraties zoek ik bewust naar een alternatieve route, zodat ik niet over het Damrak of via Amsterdam Centraal hoef te reizen. Daar staan namelijk vaak pro-Palestijnse demonstranten bij wie ik me niet op m'n gemak voel."
Naast zijn voorkomen roept ook Sids openlijke steun voor Israël reacties op. Tot een doodsbedreiging aan toe. "Op berichten op mijn sociale media die niks met de oorlog te maken hebben, wordt bijvoorbeeld met de tekst 'Free Palestine' gereageerd. Ik krijg ook complottheorieën naar mijn hoofd geslingerd, zoals dat ik een Mossad-agent zou zijn."
De geweldsuitbarsting in Amsterdam rond de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv zag Sid wel aankomen. "Ik voelde dat de spanning opbouwde. Dat was op basis van de toenemende haat waarmee ik te maken kreeg, maar ook omdat bij sommige pro-Palestijnse demonstraties werd opgeroepen om geweld te gebruiken tegen Israëli's en Joden."
Sid benadrukt dat hij niet zielig wil worden gevonden. "Ik verhul mijn identiteit niet, omdat ik niet wil toegeven aan angst." Hij krijgt ook troostende woorden van zijn omgeving. "Mensen steken ons een hart onder de riem."
Sid vindt dat hij een Joodse stem moet laten horen, juist omdat hij ook veel te maken krijgt met kritiek. "Veel mensen zien mijn steun aan Israël als onvoorwaardelijk. Ik heb veel constructieve gesprekken waarin ik óók kritiek heb op Israëls handelen in Gaza. Een van mijn gesprekspartners noemde me daarom een 'coole Jood'. Alsof de rest van de Joden dat niet is of nooit kritiek heeft op Israël."
Daarbij merkt Sid in zijn omgeving dat er veel wordt gegeneraliseerd over Joden en Israëliërs. Dat Israël en het Jodendom met elkaar verbonden zijn, snapt hij. "Maar mensen verwarren mijn Joodse identiteit met een Israëlische identiteit. Zo krijg ik vaak de vraag waarom 'wij' aanvallen uitvoeren in Gaza. Alsof ik een oorlog voer."
"Mensen zien de oorlog in Gaza als een soort voetbalwedstrijd met één winnaar." Sid vindt dat mensen in discussies oog moeten hebben voor beide kanten van het conflict. "Denk buiten de kaders van pro-Israël of -Palestijns en probeer met elkaar in gesprek te gaan over je mening om te begrijpen hoe deze oorlog invloed heeft op iemands leven."
Ook voor Mendy Smook was het een bewogen jaar. De dertigjarige Groningse is Joods en zet zich in voor de Palestijnen. "Ik kijk terug met een gebroken hart. Ik zie dat de Palestijnen onrecht wordt aangedaan: van onderdrukking tot genocide."
Dat raakt Mendy extra hard. "Ik heb zelf verhalen over de onderdrukking van Joden tijdens de Holocaust gehoord van mijn familie. Daardoor voel ik me sterker geroepen om nu in actie te komen." Ze heeft daarom meegedaan aan vreedzame pro-Palestijnse demonstraties. "Daarmee probeer ik mensen duidelijk te maken dat wat er nu gaande is in Gaza mensonterend is."
Mendy zegt dat ze geen haat ervaart vanwege haar achtergrond. Ook niet bij de pro-Palestijnse demonstraties. "Als ik vertel dat ik Joods ben, word ik vaak extra geknuffeld." Ze vindt het verschrikkelijk dat andere Joden wel last hebben van haat. "Ik dacht dat we met z'n allen wel over dit soort gedrag heen waren. Het is niet normaal om iemand te haten of te intimideren omwille van zijn of haar geloof."
Tegelijkertijd krijgt Mendy ook te maken met vooroordelen als ze meedoet aan een pro-Palestijnse demonstratie. "Mensen denken dat wij Hamas steunen en terroristen zijn." Volgens haar komt dat door een gebrek aan kennis. "Tijdens een sit-in was een voorbijganger boos op ons. Later kwam hij terug om te vragen wat we hier deden. Toen ik uitlegde dat ik het erg vond dat Hamas Israëliërs gegijzeld heeft, maar ook vertelde dat Israël dagelijks aanvallen op Gaza uitvoert, kwamen we tot een heel respectvol gesprek. We willen allebei vrede en dat iedereen veilig kan leven: Palestijnen, Joden én Israeli's."
Mendy wil daarom haar Joodse stem ook volgend jaar laten horen. "Mijn geloof staat voor rechtvaardigheid, compassie en menselijkheid, maar het doet pijn om te zien hoe die waarden soms worden misbruikt om geweld en onderdrukking te rechtvaardigen", vertelt Mendy. Ze hoopt op een verandering in de situatie in Gaza. "Zolang die er niet is, blijf ik demonstreren. Dat is alles wat ik kan doen."
Hoe Palestijnse Nederlanders terugblikken op het afgelopen jaar, lees je in dit artikel: