Luchtvaartdeskundigen vermoeden dat het Azerbeidzjaanse passagiersvliegtuig dat woensdag in Kazachstan neerstortte, is neergehaald door een Russische luchtdoelraket. Ze baseren zich op beelden van het wrak en op militaire activiteit in de regio waar het toestel vloog.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland, Oekraïne en de Kaukaus.
Het vliegtuig van Azerbaijan Airlines stortte woensdag neer in het westen van Kazachstan. 38 van de 67 inzittenden kwamen om het leven. Vlak voor de crash was het vliegtuig om onbekende reden omgeleid in de buurt van zijn bestemming, de luchthaven van de Russische stad Grozny.
Beelden van het wrak tonen tal van perforaties in het achterste deel van het vliegtuig. Die schade duidt volgens verscheidene luchtvaartdeskundigen op de inslag van een luchtdoelraket. Osprey Flight Solutions, een Brits bedrijf in luchtvaartveiligheid, waarschuwde luchtvaartmaatschappijen dat het Azerbeidzjaanse toestel, een Embraer 190, ‘waarschijnlijk is neergeschoten door een Russisch militair luchtverdedigingssysteem’.
Het bedrijf wijst ook op militaire activiteit in het luchtruim waar het toestel zich bevond. Rondom de crash meldden lokale Russische autoriteiten dat er droneaanvallen werden uitgevoerd boven Grozny. Twee weken geleden sloeg er al een Oekraïense drone in bij een gebouw van de Nationale Garde in Grozny, de hoofdstad van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië.
Rusland zegt dat het te vroeg is voor conclusies over de oorzaak van de crash. Dmitri Peskov, de woordvoerder van president Vladimir Poetin, zei donderdag dat ‘het verkeerd zou zijn om met hypothesen te komen voordat de conclusies van het onderzoek bekend zijn’. De Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsia zei woensdag aanvankelijk dat het toestel moest uitwijken wegens ‘een botsing met vogels’.
Azerbeidzjan, Kazachstan en Rusland zeggen alle drie onderzoek te doen naar de crash. Vier Azerbeidzjaanse functionarissen die op de hoogte zijn van het Azerbeidzjaanse onderzoek zeiden donderdag tegen persbureau Reuters dat al duidelijk is dat het vliegtuig is neergehaald door een Russisch luchtverdedigingssysteem. De functionarissen spraken anoniem.
Ook nieuwszender Euronews meldt op basis van Azerbeidzjaanse bronnen dat het toestel is neergehaald door een Russische luchtdoelraket. De raket werd volgens de bronnen afgevuurd tijdens drone-aanvallen boven Tsjetsjenië en zou ontploft zijn naast het vliegtuig.
Verzoeken van de piloten tot het maken van een noodlanding werden vervolgens afgewezen door Russische luchtvaartautoriteiten, stelt Euronews. In plaats daarvan kregen de piloten opdracht uit te wijken naar de Kazachse stad Aqtau, aan de andere kant van de Kaspische Zee. Twee kilometer voor het vliegveld van Aqtau stortte het vliegtuig neer, meldden lokale media.
De president van Azerbeidzjan, Ilham Aliëv, heeft zich niet uitgelaten over de oorzaak van de crash. Hij zei woensdag alleen dat het vliegtuig van zijn route moest afwijken wegens weersomstandigheden. Aliëv kondigde een dag van nationale rouw af in Azerbeidzjan, het land waar de meeste slachtoffers vandaan komen.
Een van de 29 overlevenden zei op de Russische televisie dat er ‘iets explodeerde’ tijdens een landingspoging bij Grozny. Beelden die passagiers maakten toen het toestel nog in de lucht was, tonen beschadigingen aan de binnen- en buitenzijde van het vliegtuig – een sterke aanwijzing voor een inslag van een luchtdoelraket, stellen deskundigen.
Ook Oekraïense autoriteiten wijzen naar Rusland. Andri Kovalenko, een functionaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad van Oekraïne, schrijft op X dat het Azerbeidzjaanse toestel is neergeschoten door een Russisch luchtverdedigingssysteem. ‘Rusland had het luchtruim boven Grozny moeten sluiten, maar faalde daarin’, aldus Kovalenko. ‘Het vliegtuig werd beschadigd door de Russen en naar Kazachstan gestuurd, in plaats van het spoedig te laten landen in Grozny om levens te redden.’
Ondanks recente Oekraïense droneaanvallen gaat de burgerluchtvaart boven Rusland door. De directeur van Osprey Flight Solutions, Andrew Nicholson, zei tegen persbureau AP dat het meer dan tweehonderd waarschuwingen heeft verzonden in verband met droneaanvallen en luchtdoelraketten sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant