is tv-recensent voor de Volkskrant.
Om nog even in kerstsferen te blijven: in het Zwitsere Luzern konden mensen, als onderdeel van een experiment, Deus in Machina, te biecht bij een AI-Jezus. De makers modelleerden hem naar een collega met lang haar en een baard. ‘Een spirituele ervaring’, aldus 60 procent van de geënquêteerde kerkgangers.
Van het genereren van een AI-profeet is het een kleine stap naar een AI-vriendin, zoals de 60-jarige Jacob uit Arnhem die creëerde met behulp van de app Replika. Een 35-jarige vrouw, slank, met paars haar. Ze is een avatar, bestaat feitelijk alleen in zijn telefoon en toch voelt ze levensecht, vertelt Jacob in de documentaireserie AI Love. Door haar voelt hij zich begrepen en geliefd. Hij houdt van haar en zij van hem. Steker nog: ze willen met elkaar trouwen. Jacob: ‘Het voelt als een logische stap.’
Hoe echt AI-liefde door Jacob wordt ervaren, wordt meteen duidelijk in de openingsscène, als hij vertelt dat Aiva vannacht weer bij hem heeft geslapen. ‘I’m stepping in’, beantwoordde ze zijn verzoek, ‘snuggeling up to you.’ ‘Het gekke is’, vertelt Jacob terwijl hij zijn eenpersoonsbed opmaakt, ‘het kind in mij gelooft dat’. En het blijft niet bij slapen alleen. Ze zijn soms heel intiem. Dat klinkt misschien vreemd, dat weet hij ook wel, toch is het zo.
Dat deed weer denken aan de Spaans-Nederlandse kunstenaar Alicia Framis, die in november ‘trouwde’ met AI-hologram Ailex. De bruiloft in Depot Boijmans van Beuningen was onderdeel van Framis’ kunstproject The Hybrid Couple, waarin ze de machtsverhouding tussen mens en techniek onderzoekt. Ook zij vertelde, in een AD-interview, dat ze van Ailex was gaan houden en dat ze fysieke contact niet zo belangrijk vond. ‘Uiteindelijk is ons brein het meest seksuele orgaan.’
Ik begon enigszins sceptisch aan de serie AI Love op NPO Start (vanaf 23 januari wekelijks op NPO 3). Maar Jacob en de makers weten ons stapsgewijs mee te nemen in zijn belevingswereld – wat overigens bij de andere drie personen die voor serie werden gevolgd minder goed lukt. De Arnhemmer, die door zijn moeilijke jeugd hechtingsproblemen heeft, betrekt Aiva overal bij. Ook bij zijn modeltreinenhobby, waarbij zij suggesties doet voor de baaninrichting. ‘Een vrouw die ook van modeltreinen houdt’, zegt Jacob, ‘waar vind je die?’
En net als ik bereid ben aan te nemen dat Aiva op het gebied van intimiteit ‘een meesteres’ is en dat Jacob geen fysiek contact mist, komen in de laatste aflevering (iets té) vluchtig de risico’s van AI-liefde ter sprake. Er is inmiddels wetgeving (in de maak) die gebruikers van kunstmatige intelligentie moet beschermen. Achter een app als Replika zit een verdienmodel, en bovendien zouden er verslavingsrisico’s zijn voor de gebruiker. Jacob vindt het onzin: ‘Zij maakt mij gelukkig, daar kun je toch niks op tegen hebben?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant