In het door een bloedige burgeroorlog verscheurde Soedan kunnen de vorig jaar voor onbepaalde uitgestelde examens voor scholieren, deze week alsnog worden gedaan. Dit is niet alleen maar goed nieuws. Zo moeten scholieren door conflictgebieden reizen.
is correspondent Afrika van de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Meer dan 570 duizend scholieren zouden in mei 2023 hun eindexamen doen. Maar op 15 april brak er in Soedan een bloedige burgeroorlog uit die het land in chaos stortte, waardoor de examens voor onbepaalde tijd werden opgeschort. De oorlog tussen twee rivaliserende legers kostte sindsdien zeker 61 duizend mensen het leven, meer dan 11 miljoen mensen raakten ontheemd.
Tussen de verhalen over bombardementen in hoofdstad Khartoem en wijdverbreid etnisch geweld in de westelijke regio Darfur sneeuwde een hoopwekkend nieuwtje in eind oktober wat onder. Toen liet de Soedanese regering namelijk weten dat Soedanese scholieren op 28 december alsnog hun eindexamen mogen maken. Afgelopen week werd duidelijk dat de examens niet alleen binnen Soedan, maar ook in vluchtelingenkampen in vijftien buitenlanden georganiseerd zullen worden. Toch zwelt de kritiek op de aankondiging aan.
‘Als scholieren bijna twee jaar niet naar school zijn geweest, kun je je afvragen of zij wel een examen kunnen maken’, zegt de Soedanese Mohammed Qazilbash van kinderrechtenorganisatie Plan International. Op veruit de meeste plekken in Soedan zijn de scholen al die tijd gesloten geweest. ‘Alleen de rijkste families konden het zich veroorloven om hun kinderen online lessen te laten volgen’, zegt hij. ‘Dat vergroot de kloof tussen arme en rijke families en hun toegang tot onderwijs.’
En dan is er ook nog de kloof tussen het oosten van Soedan, waar het regeringsleger het voor het zeggen heeft, en de rest van het land. In de westelijke regio Darfur en in hoofdstad Khartoem wodt hard gevochten tussen het regeringsleger en de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF). In de gebieden die door de paramilitairen gecontroleerd worden, laten zij scholieren niet aan de examens deelnemen.
Volgens de Soedanese minister van Onderwijs heeft 75,5 procent van de scholieren zich voor de examens ingeschreven. De groep die niet aan de examens mee kan doen, woont vooral in Darfur en het zuidelijker gelegen Kordofan. Die deelstaten, waar meer zwarte, ‘Afrikaanse’ mensen wonen, worden al decennialang achtergesteld ten opzichte van het Arabische deel van het land. Omdat scholieren uit die regio’s nu geen examen kunnen doen, vrezen experts dat de etnische verdeeldheid nog groter zal worden.
In een gezamenlijke verklaring lieten de Duitse, Canadese en Britse ambassades in Soedan op 20 december weten dat zij bovendien bang zijn dat scholieren op 28 december naar andere delen van Soedan zullen trekken om hun examens te maken. ‘Dit zal hun veiligheid en welzijn ernstig in gevaar brengen.’ De diplomaten zeggen dat er al scholieren zijn die ‘over conflictlijnen heen’ op reis zijn naar de locatie waar zij aan de examens mee kunnen doen, en roepen daarom op ‘een veilige doorgang voor scholieren te faciliteren.’
Of die veilige doorgang er zal komen, is zeer de vraag. Zo is het voor hulpverleners erg moeilijk om Darfur en Kordofan te bereiken, omdat de toegang tot de gebieden door de strijdende partijen wordt geblokkeerd. Daardoor is in meerdere gebieden een hongersnood uitgebroken. Dinsdag werd bekendgemaakt dat die zich naar vijf delen heeft uitgebreid, en dat experts verwachten dat deze de komende maanden naar nog eens vijf andere gebieden zal uitbreiden. Naar schatting hebben ongeveer 24,6 miljoen mensen, de helft van alle Soedanezen, tot en met mei dringend voedselhulp nodig.
De extreme honger zorgt ervoor dat velen Darfur proberen te verlaten, bijvoorbeeld naar buurland Tsjaad. Volgens hulpverlener Qazilbash heeft ‘zo’n beetje de hele intelligentsia’ van Darfur het gebied verlaten. ‘Die regio heeft daardoor een enorme braindrain’, zegt hij. Volgens Qazilbash zijn docenten erg vindingrijk, waardoor ze gauw elders aan het werk kunnen. Sommigen hebben de vluchtelingenkampen alweer verlaten. ‘Nergens in Darfur is er nog iemand die kan lesgeven of examens na kan kijken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant