De internationale campagne om het aanhoudend geweld tegen vrouwen op de kaart te zetten, heeft bitter weinig aandacht gekregen in de media. Vrouwenrechten hebben dus nog altijd weinig prioriteit in binnen- en buitenland; dat voelt eenzaam.
De wereldwijde campagne van UN Women tegen geweld tegen vrouwen en meisjes, Orange the World, is net achter de rug. Zestien actiedagen om aandacht te genereren voor onderwerpen als femicide, vrouwenhaat en seksuele intimidatie. Er kleurden gebouwen oranje, werden activiteiten georganiseerd, films vertoond, en debatten gevoerd. Zo draaide de film ‘C’è ancora domani, over een vrouw die moedige stappen zet om zich te onttrekken aan haar gewelddadige man en confronteerde de voorstelling Psst, hé schatje in Arnhem bezoekers met de realiteit van straatintimidatie.
Echter, deze actiedagen bleken in de landelijke media zestien dagen van stilte te zijn. Na een korte opleving tijdens de aftrap van de campagne op de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, met onder andere artikelen op NOS.nl en in de Volkskrant, volgde een opvallend stilzwijgen. Wat zegt dit gebrek aan aandacht over de maatschappelijke visie op dergelijke problematiek? Is vooruitgang in gendergelijkheid en het verdedigen van
vrouwenrechten anno 2024 nog steeds een eenzame strijd, die voornamelijk wordt gevoerd door vrouwen?
Over de auteurs
Anne Buunk is klinisch neuropsycholoog aan het Universitair Medisch Centrum Groningen en universitair docent bij de Rijksuniversiteit Groningen.
Sara Khosdelazad is postdoctoraal onderzoeker en basispsycholoog/neuropsycholoog, Universitair Medisch Centrum Groningen.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In de grote Nederlandse kranten stond tijdens de zestien actiedagen slechts een handjevol artikelen over gerelateerde onderwerpen, onder andere in Trouw. Bij de dagelijkse talkshows schoof geen enkele keer een expert aan op gebied van geweld tegen vrouwen. Dit terwijl in Nederland iedere acht dagen een vrouw wordt vermoord en bijna driekwart van de Nederlandse vrouwen te maken heeft gehad met seksuele intimidatie.
Een derde van de vrouwen in de EU heeft in haar leven fysiek of seksueel geweld meegemaakt en uit een internationaal grootschalig onderzoek, gepubliceerd in The Lancet, blijkt dat wereldwijd meer dan 640 miljoen vrouwen te maken hebben gehad met partnergeweld. Achter die bergen cijfers schuilen talloze verhalen die verteld móéten worden – maar kennelijk niet op nationale televisie.
Ondertussen kozen de landelijke media ervoor in deze periode berichten te brengen zoals: ‘veel vrouwen die kiezen voor een abortus gebruiken geen
anticonceptiemethode’. Zoals al treffend verwoord door Annemieke van Straalen: baarmoeders en beslissingen daarover werken wél als een rode lap op media en maatschappij. Er lijkt een haast onbedwingbare neiging te bestaan om de keuzes van vrouwen (over hun eigen lichaam, leven) voortdurend ter discussie te stellen. En het blijft helaas niet bij een maatschappelijk debat.
Veel vrouwen voelen namelijk niet alleen die neerbuigende houding, maar ervaren ook dagelijks directe gevolgen ervan. Overal ter wereld staan vrouwenrechten, waaronder het recht op abortus, herhaaldelijk onder druk, zoals momenteel in de Verenigde Staten. Na de verontwaardiging over de ‘grab them by the pussy’-opmerking van Donald Trump, duikt nu de omstreden uitspraak ‘your body, my choice’ op. Deze perverse aanpassing van de feministische slogan ‘my body, my choice’ wordt door sommige aanhangers van Trump gebruikt om controle over vrouwen te legitimeren.
Anno 2024 blijft structurele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen wereldwijd zichtbaar. Afghaanse meisjes mogen niet naar school, vrouwelijke genitale verminking neemt in meerdere landen toe, leert een Unicef-rapport, en ook in Nederland is de ongelijkheid zichtbaar, bijvoorbeeld in de vorm van de nauwelijks kleiner wordende loonkloof. Wanneer vrouwen systematisch achtergesteld worden en ondervertegenwoordigd zijn, blijven ze kwetsbaar voor intimidatie, discriminatie en geweld.
Geweld tegen vrouwen, zowel fysiek als psychisch, is dan ook geen incident maar een onmiskenbaar gevolg van systematische onderdrukking. Als wij als maatschappij zó weinig aandacht besteden aan een onderwerp als geweld tegen vrouwen en meisjes, geven we een pijnlijk duidelijk signaal af: dit is geen prioriteit. Sterker nog, we zeggen impliciet tegen vrouwen en meisjes: jullie zijn geen prioriteit. Het negeren van deze problematiek is niet alleen een kwestie van onverschilligheid; het is een bevestiging van ongelijkheid.
Daarom blijven vrouwen de barricaden opgaan, zoals recent in Frankrijk als steunbetuiging aan Gisèle Pelicot, na haar moedige openbare getuigenis tegen seksueel geweld. Of de vrouwenopstand na de dood van Mahsa ‘Jina’ Amini in Iran in 2022, waarbij massaal ‘Vrouw, Leven, Vrijheid’ werd gescandeerd – een roep om rechtvaardigheid die nog steeds echoot.
We kunnen concluderen dat het hedendaags feminisme niet ‘dood’ is: wereldwijd zijn vrouwen actief en strijden voor vrouwenemancipatie vanuit diverse sociale situaties en culturen. Maar voor échte verandering, moet deze strijd veel meer aandacht krijgen – zodat het er een wordt van ons allemaal.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant