In deze zaak spelen veel verschillende factoren een rol, zeggen Amerikadeskundigen tegen NU.nl. Zo is er al langer een trend gaande dat Amerikanen een anti-elitaire houding aannemen, legt Diederik Brink uit.
"Of het nou de intellectuele elite is (de academici), de bestuurlijke elite (de politici) of de corporate elite (het bedrijfsleven): er is een afkeer van mensen die gevoelsmatig aan alle touwtjes trekken. Daardoor krijg je nu dat mensen die zelf handelen door anderen worden toegejuicht."
Dat geldt ook voor het zorgsysteem. "In Amerika is de gezondheidszorg enorm geprivatiseerd en zijn zorgverzekeringen ontzettend duur", zegt Hanne Nijtmans. "Daar hangt een ongelofelijk verdienmodel aan."
"Als je geen goede verzekering hebt, zou het zomaar kunnen dat je failliet raakt van een ritje naar het ziekenhuis. Stel, je breekt je been en de ambulance komt je halen, dan kost je dat in de Verenigde Staten vaak duizenden euro's", vervolgt ze. "Je hoort vaak dat je beter een Uber kunt bestellen om naar het ziekenhuis te gaan dan dat je je laat ophalen door een ambulance."
In ieder hoekje schuilen onverwachte kosten, legt Nijtmans uit. En de zorg is zo duur dat mensen bang zijn om zorg te krijgen.
De verschillen in zorg zijn groot vergeleken met Nederland. Hier betalen we bijvoorbeeld geen eigen risico voor de huisarts, legt Brink uit. In de VS moeten burgers direct betalen.
De Nederlandse overheid bemoeit daarnaast zich met de prijzen om prijsopdrijvingen tegen te gaan. "In Amerika is die rol veel kleiner dan in Nederland." Bovendien zijn zorgverzekeringen in de VS vaak direct gekoppeld aan werk, voegt Nijtmans toe. "Als je om een bepaalde reden werkloos raakt, heb je ook geen zorgverzekering meer."
De onvrede richting zorgverzekeraars is groot. Thompson stond aan het hoofd van de grote Amerikaanse zorgverzekeraar UnitedHealthcare. Nijtmans en Brink leggen uit dat zorgverzekeraars, ook UnitedHealthcare, heel moeilijk doen over het uitbetalen van declaraties.
"In Nederland dien je een claim in bij de verzekeraar en krijg je dat vergoed als je er recht op hebt. UnitedHealthcare heeft miljarden winst gemaakt door claims niet uit te keren. Veel mensen werden daardoor in de schulden gejaagd", meent Nijtmans.
Ook Brink ziet dat. "Amerikaanse zorgverzekeraars hebben vaak een houding van: eerst afwijzen en dan kijken hoe ver mensen gaan om toch hun gram te halen." Vaak betalen zorgverzekeraars een claim pas uit als je een procedure start. Een claim afwijzen is goedkoper dan die uitbetalen. Maar uitbetalen is goedkoper dan lang doorprocederen, legt hij uit.
Dat betekent dat alleen mensen die genoeg geld hebben om een advocaat te betalen, afgekocht worden. "En dat wringt. Is het financieren van zorg dan je prioriteit? Of ben je eigenlijk een bedrijf dat maximale winst wil maken, waarbij het in jouw voordeel is om zo veel mogelijk zorg af te wijzen?"
Iedere Amerikaan kent wel iemand die door de gezondheidszorg enorm in de schulden is gejaagd of geen zorg heeft gekregen, stellen beide experts. Het is een schril contrast met de omzet van 281,4 miljard dollar (zo'n 270 miljard euro) die UnitedHealthcare vorig jaar boekte. De onvrede wordt dan ook breed gedragen, van links tot rechts op het politieke spectrum.
En dan is daar nog de verdachte, Mangione. Veel mensen omschrijven de 26-jarige man als een knappe en aantrekkelijke persoon.
Mangione heeft een soort cultstatus gekregen, meent Brink. "Hij offert zijn eigen toekomst op om duidelijk te maken: dit kan zo niet langer. Amerikanen hebben het gevoel dat iemand van ze stal en deze jongeman pakte het terug."
Hij wordt daarom gezien als een soort Robin Hood. "En hoewel ook veel mensen het oneens zijn met de moord, zien ze Thompson wel als een slecht persoon", stelt Nijtmans.
Ze verwijst naar een uitzending van de Amerikaanse comedyshow Saturday Night Live. Op het moment dat een foto van Mangione opkomt in de show, begint het hele publiek te juichen. "You're wooing for justice, right?" ("jullie juichen voor gerechtigheid, toch?"), reageert de presentator dubbelzinnig.
De context zorgt ook voor begrip. "Het is een heel memeable verhaal geworden", meent Nijtmans. Het wapen is gemaakt met een 3D-printer, op de hulzen van de kogels waren mysterieuze teksten gegraveerd.
"Tegelijkertijd oogt Mangione op beelden heel vriendelijk, blij en knap. Als je foto's van hem ziet in een oranje overall met al die politieagenten eromheen, is het een supersterk contrast. Online leidt dat tot veel discussie. Hij wordt gezien als charmante moordenaar."
Onder Amerikanen heerst het gevoel dat de elite alles kan maken, concludeert Brink. "Dit verhaal is gemaakt voor een Amerikaans drama. Het is wachten tot er een Hollywood-producent op afstapt die er een serie over maakt. En daarmee is het cirkeltje eigenlijk rond. Zoals boerenjongens vroeger tot cowboyhelden werden gemaakt, is het wachten tot Mangione de cowboy van 2024 wordt."
Source: Nu.nl algemeen