Als over het gewapend conflict in Soedan gepraat wordt, wordt dit vaak geframed als ‘burgeroorlog’. Dit doet geen recht aan de ernstige situatie en de grote buitenlandse inmenging. Daarom moeten we ervoor zorgen dat de oorlog in Soedan stopt.
Deze week is het zes jaar sinds de decemberrevolutie in Soedan begon. Er was veel hoop op vrijheid, democratie en vrede. Nu beleeft het land de grootste humanitaire crisis ter wereld, veroorzaakt door oorlogsmisdaden van twee legers, RSF en SAF. Zij vechten niet alleen tegen elkaar, maar ook tegen de bevolking. Sinds het uitbreken van de oorlog in april 2023 zijn meer dan 150 duizend mensen gedood door geweld, honger en ziekte. Meer dan 11 miljoen mensen zijn ontheemd en gevlucht naar andere plekken binnen Soedan, in buurlanden of overzee. Toch praat Nederland nauwelijks over Soedan. En deze kerst is een goed moment om dat te veranderen. Want ook wij kunnen bijdragen aan het stoppen van de oorlog.
Als er over de oorlog in Soedan gepraat wordt in de media, wordt deze vaak geframed als ‘burgeroorlog’. Dit suggereert dat het een intern conflict tussen bevolkingsgroepen is, terwijl het in werkelijkheid een gewelddadige machtsstrijd is tussen militairen die geen enkele verantwoordelijkheid voelen voor de bevolking. Deze framing doet geen recht aan de complexiteit en ernst van de situatie en de uitgebreide buitenlandse inmenging, van onder andere de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Rusland, China en Turkije. Bovendien maskeert het de rol die Nederland en de Europese Unie kunnen spelen in het beëindigen van de oorlog.
Over de auteurs
Martine Doppen en Abdulaal Hussein zijn medeoprichters van Yalla for Sudan: een burgerbeweging bestaande uit Soedanezen die in Nederland wonen en een ieder die zich uitspreekt tegen de oorlog in Soedan.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De achtergrond van de oorlog is nauw verweven met Soedans koloniale geschiedenis. Het land, rijk aan grondstoffen en strategisch gelegen aan de Nijl, werd eeuwenlang uitgebuit door kolonisten, waaronder het Verenigd Koninkrijk gedurende 150 jaar. Tijdens hun bewind wakkerden verdeel-en-heersstrategieën raciale en regionale spanningen aan. Na de onafhankelijkheid van Soedan in 1956 bleven instabiliteit en conflicten het land teisteren. Dictator Omar al-Bashir, die in 1989 via een coup aan de macht kwam, liet het land onder zijn regime lijden onder oorlogen, genocide (in Darfoer) en massale ontheemding.
Toch wist het Soedanese volk in 2018 een tegenmacht op te bouwen die erin slaagde om al-Bashir na massale protesten af te zetten. Een overgangsperiode naar democratie leek veelbelovend, maar werd in 2021 ruw onderbroken door een nieuwe militaire coup gepleegd door Abdel Fattah al-Burhan van de Sudanese Armed Forces (SAF) samen met Mohamed Hamdan Dagalo (ook wel Hemedti genoemd) van de Rapid Support Forces (RSF). In 2023 escaleerde de situatie toen de twee militaire leiders elkaar de oorlog verklaarden.
Beide militaire leiders horen bij de Arabische elite van het land en in de oorlog worden met name zwarte Afrikaanse Soedanese mensen vermoord. Door beide legers worden oorlogsmisdaden gepleegd. Amnesty International meldt dat zowel SAF als RSF seksueel geweld gebruikt als oorlogswapen. Verhalen van moeders en dochters die extreem seksueel geweld wordt aangedaan, terwijl de vader op gruwelijke wijze wordt vermoord, zijn de dagelijkse realiteit van duizenden gezinnen in dorpen die worden aangevallen.
RSF doet aan etnische zuivering in Darfoer. Ook vermoorden RSF-leden burgers in woonwijken en op markten. SAF voert weer luchtaanvallen uit op dichtbevolkte stedelijke gebieden waarbij vele burgers worden gedood. En net als in Gaza staan ook aan de grens van Soedan vrachtwagens vol voedsel, water en medicijnen die door legers worden tegengehouden, terwijl 26 miljoen mensen acute honger hebben.
Terwijl de oorlog doorgaat en er iedere dag wapens Soedan binnenkomen, vloeit rijkdom het land juist uit. De Emiraten azen op Soedans vruchtbare landbouwgrond nu het eigen land verandert in een woestijn door klimaatverandering. Daarnaast worden door de VAE goud en andere kostbare grondstoffen geëxploiteerd in ruil voor wapens aan de RSF. China en Rusland leveren op dezelfde manier juist wapens aan SAF. Ook binnen de EU maken landen zich schuldig aan illegale wapenhandel, Frankrijk heeft wapens verkocht aan de VAE die illegaal in Darfoer terecht zijn gekomen, waar een VN-wapenembargo en zelfs specifiek een EU-wapenembargo van kracht is.
Deze oorlog zal niet stoppen als wapens Soedan in blijven komen. Daarom moet het VN-wapenembargo voor heel Soedan worden ingevoerd en moeten sancties worden geheven op landen die wapens blijven leveren. Nederland heeft in september een motie aangenomen voor een VN-wapenembargo voor Soedan. Nu moeten we doorpakken en er samen met andere EU-landen ervoor zorgen dat de oorlog stopt.
Wij hopen dat Nederland tijdens de kerst massaal over Soedan zal praten zodat er in deze donkerste tijd van het jaar licht schijnt op deze oorlog.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant