Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Als Nederland zijn reputatie van calvinistisch land eer zou aandoen, werden beide kerstdagen opgedoekt. Johannes Calvijn was tegen de doordeweekse kerstviering op 25 en 26 december. In Genève waar hij werkte, waren het gewone werkdagen. Calvijn vond dat een kerstviering door de week de aandacht te veel zou afleiden van de zondagsheiliging. En daarnaast deed een kerstfeest op 25 december te veel denken aan de heidense zonnewendefeesten met eten, drank en spelen.
Op de synode van Dordrecht in 1574 werd kerst op de doordeweekse 25ste dan ook verboden. De geboorte van Christus zelf zou op de zondag daarvoor maar moeten worden gevierd. Zonder opsmuk, zodat typisch Nederlandse deugden als hard werken, soberheid en ingetogenheid werden geheiligd.
In deze tijd van oplopende kerststress zou niet alleen de SGP voor moeten zijn. Ook de VVD zou afschaffing kunnen steunen. Als kerst, zoals dit jaar, doordeweeks valt, betekent het al gauw een economische aderlating. Van de werkweek blijft eigenlijk niets over. De twee vrije dagen in deze week kosten de economie een hoop geld. Bij een bbp van 1.077 miljard euro schelen twee werkdagen minder – Nederland telt er dit jaar 257 – toch snel 8,5 miljard euro. Daarmee zouden de gevoelige bezuinigingen op het onderwijs ruim vier keer ongedaan kunnen worden gemaakt.
VVD’er Eric van der Burg, de voormalige staatssecretaris voor Asiel en Migratie, pleitte er ooit voor in elk geval tweede kerstdag af te schaffen. Deze zou moeten worden ingewisseld tegen een zelf te bepalen snipperdag. Dat had niets te maken met religie. Keuzevrijheid, noemde de lachende liberaal dit.
Nederland kan voor zulke ideeën bondgenoten vinden. Veel Britten haten kerst met de kalkoenen en puddings als de grootste jaarlijkse aanslag op de gezondheid en de belangrijkste oorzaak van familievetes.
De 17de-eeuwse Britse staatsman Oliver Cromwell verbood kerst. Hij gelastte het parlement op 25 december te vergaderen. Cromwell vond dat er geen christelijke tradities moesten worden gevierd die niet in de Bijbel stonden. En daarin wordt nergens over 25 december als geboortedag van Christus gerept. In 1644 loodste hij daarom een wet door het Britse parlement die paal en perk stelde aan alle kerstuitingen.
Maar na de restauratie van de monarchie beleefde Kerstmis een comeback. Koningin Victoria begon zelfs kerstbomen op te tuigen. ‘Christmas. Bah! humbug (flauwekul)’, liet Ebenezer Scrooge weten in Dickens’ Christmas Carol. Scrooge was een misantroop en een vrek, en hij was voor ingetogenheid en hard werken. Anno nu zou hij een mooi symbool kunnen zijn voor mensen die zich tegen verspilling en overdreven consumptie keren, zoals die van D66, Partij voor de Dieren (daar moet gegruwd worden van het aansnijden van de kalkoen) en GroenLinks-PvdA.
Gelukkig neemt het volk zonder wet al afstand van een kerstfeest van ledigheid en overmatig eten. Op 25 december vorig jaar waren in Nederland vier keer zoveel winkels open als in 2013. En de economie lijkt in een lagere versnelling door te draaien.
De calvinistische draai wordt al gemaakt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant