Frankrijk heeft sinds dinsdagavond een nieuwe regering, maar de kans is groot dat die weer snel ten val komt. Evenmin als zijn voorganger Barnier beschikt premier Bayrou over een meerderheid in het parlement, waardoor hij gemakkelijk kan worden weggestemd.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Tegenover nieuwszender BFM-TV erkende François Bayrou dat hij ‘een beetje een kamikaze’ is, maar dat de situatie van Frankrijk om moed vraagt. Niettemin is het de vraag wat Frankrijk opschiet met zijn nieuwe regering. Bayrou wilde een brede coalitie vormen, van centrum-links tot centrum-rechts. Dat is mislukt, omdat hij geen akkoord met de socialisten wist te bereiken. Zijn parlementaire basis is daarmee even wankel als die van Barnier, die het 91 dagen uithield.
Er is sowieso een grote continuïteit met de ploeg van Barnier. De helft van de ministers is aangebleven, onder wie de rechtse Bruno Retailleau, die een streng migratiebeleid wil voeren. Wel haalde Bayrou drie voormalige politici van de socialistische partij binnen. De bekendste daarvan, ex-premier Manuel Valls, wordt minister van Overzeese Gebiedsdelen. Binnen de socialisten wordt hij echter verafschuwd, omdat hij al in 2017 overliep naar president Macron.
Bayrou krijgt een ervaren ploeg met veel politieke zwaargewichten, onder wie ex-premier Elisabeth Borne als minister van Onderwijs. Maar omdat hij geen opening naar links wist te forceren, blijft hij net als Barnier aangewezen op de gedoogsteun van het Rassemblement National van Marine Le Pen. Dat leverde dinsdag meteen een affaire op. De centrum-rechtse politicus Xavier Bertrand maakte bekend dat Bayrou hem had gevraagd als minister van Justitie, maar die toezegging introk nadat Marine Le Pen haar veto had uitgesproken. Bayrou ontkende het verhaal, maar wist niet de indruk weg te nemen dat hij afhankelijk is van Le Pen.
De socialisten hebben gezegd de regering van Bayrou niet bij voorbaat te zullen wegstemmen. De komende weken zal Bayrou proberen om de gedoogsteun van de socialisten voor zijn regeerprogramma te verwerven. Als dat mislukt, ziet het er slecht uit voor de overlevingskansen van zijn regering.
Ondertussen staat Frankrijk er slecht voor. Het koerst volgend jaar af op een begrotingstekort van 6,1 tot 6,4 procent, ruim twee keer zo veel als volgens de Europese normen is toegestaan. Met een voor Frankrijk ongekende eensgezindheid riepen onlangs zeven van de acht grote vak- en werkgeversbonden op tot stabiliteit en rust. De politieke instabiliteit kan leiden tot een economische crisis met dramatische sociale gevolgen, aldus werkgevers en werknemers.
François Bayrou is de vierde premier in Frankrijk in 2024, een annus horribilis voor de Vijfde Republiek, schreef columnist Solenn de Royer in Le Monde. De Vijfde Republiek, in 1958 gesticht door Charles de Gaulle, was ooit een toonbeeld van stabiliteit, met een sterke president, een parlement op enige afstand en een premier voor de dagelijkse politiek. Al deze instituties verkeren nu in een impasse, aldus De Royer. De president is machteloos, terwijl radicaal-links en -rechts om zijn voortijdig aftreden roepen. Het parlement is versnipperd, waardoor het bijna onmogelijk is een werkbare meerderheid te vormen en de premier elke dag een motie van wantrouwen boven het hoofd hangt.
Bayrou mag nu een uitweg uit deze crisis vinden. ‘Ik heb altijd gedacht dat ze me pas als premier zouden vragen als de zaken heel slecht zouden gaan’, zei hij in Le Monde. ‘Ik weet dat mijn taak ondoenlijk wordt geacht, maar iemand moet zich erin vastbijten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant