Nog meer files, hoge huurprijzen, steigers en bouwputten: veel inwoners van Rome zien met lede ogen aan wat het Heilig Jaar doet met hun stad. Het Vaticaan hoopt op 35 miljoen pelgrims. De espresso is nu al onbetaalbaar.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
Als er een wereldrecord lintjes doorknippen bestond, zou de burgemeester van Rome daar een serieuze gooi naar doen. Roberto Gualtieri haast zich al dagen van de ene naar de andere feestelijke opening, van de gerestaureerde Trevi-fontein tot opvangtenten voor daklozen. Telkens kondigt hij met zijn serene glimlach aan dat Rome klaar is voor het zogeheten jubeljaar (Giubileo).
Maandag is het de beurt aan Piazza Pia, het plein dat twee van Romes belangrijkste monumenten met elkaar verbindt: de Engelenburcht en de Sint Pietersbasiliek. Door de uitbreiding van een tunnel is het plein voor de Engelenburcht autovrij geworden en ontstaat er tot aan het Vaticaan een vrijwel ononderbroken voetgangersgebied.
‘Dit plein is de omhelzing tussen Rome en de Heilige Stoel’, zegt Gualtieri vol trots op het podium, tussen premier Giorgia Meloni en minister van infrastructuur Matteo Salvini in. De omhelzing van de Italiaanse hoofdstad en de pauselijke ministaat komt net op tijd; het Giubileo 2025 begint minder dan 36 uur later.
Dinsdag, op kerstavond, opent paus Franciscus de heilige deur van de Sint Pietersbasiliek. Dat gebeurt al sinds 1300 eens in de 25 jaar, al kan de paus tussendoor ‘extra’ jubeljaren uitroepen. Het laatste vond plaats van eind 2015 tot eind 2016 en stond in het teken van barmhartigheid.
Een reguliere editie zoals deze is vanwege de lange aanloop een ander verhaal. Het Heilige Jaar, dat loopt tot 6 januari 2026, gaat zoals de gewoonte is bij geplande jubeljaren gepaard met enorme investeringen in de stad. De verbouwing van Piazza Pia alleen al kostte meer dan 85 miljoen euro, zegt premier Meloni bij de opening. De totale investeringen voor het Giubileo-onderhoud bedragen 3,7 miljard euro.
Wat een jubeljaar precies inhoudt, hangt af van wie je het vraagt. In de marmeren paleizen van de Romeinse en Italiaanse macht betekent het Giubileo een kostbare facelift voor de hoofdstad, die naast haar rijke geschiedenis ook een hoofdpijndossier van permanent onderhoud met zich meetorst.
In Vaticaanstad heet het een gebedsperiode te zijn, die ditmaal in het teken van hoop staat. Het jaar moet hoop bieden in een wereld van oorlogen en onzekerheid, zo liet de paus weten. Ondertussen koestert de katholieke kerk zelf ook een andere hoop: de komst van 35 miljoen pelgrims uit de hele wereld. Gelovigen kunnen door een bezoek aan Rome tijdens een jubeljaar namelijk een ‘bijzondere aflaat’ verdienen, in de katholieke geloofsleer een kwijtschelding van zonden.
Buiten de zuilengalerijen van het Sint Pietersplein heeft het woord Giubileo voor de meeste Romeinen een andere betekenis. Eerder dan aan gebed, pelgrims en aflaten denken zij aan de schier oneindige hoeveelheid steigers en bouwputten die het afgelopen jaar in de stad opdoken. En aan de eeuwige files van de Eeuwige Stad, die door de vele wegafsluitingen nog dramatischer zijn dan voorheen.
Ook stegen de huurprijzen: veel huiseigenaren gokken op Airbnb-verhuur aan toeristen. Verder luidden vakbonden onlangs de noodklok over een zo mogelijk nog belangrijkere verstoring van het dagelijks leven in Rome. De koffieprijs in het centrum zou op sommige plekken gestegen zijn tot 4 euro voor een espresso, ruim drie keer zoveel als in Italië de norm is.
Gualtieri wil van de vele klachten niets weten. In gesprek met de buitenlandse pers zegt hij dat het jubeljaar weliswaar kosten heeft, maar de stad ook veel op zal leveren. Hoeveel, dat weet niemand. De schatting van 35 miljoen pelgrims, op basis van een onbekende methodiek, komt uit de koker van het Vaticaan zelf en is dus niet zonder eigenbelang.
Bovendien zijn de pelgrims niet goed te scheiden van de ‘gewone’ toerist, die sowieso naar Rome gekomen zou zijn. Dat waren er dit jaar rond de 50 miljoen. Waarschijnlijk zal dat aantal in 2025 nog hoger liggen, niet in de laatste plaats door het kerkjubileum. Een toename van 35 miljoen lijkt onrealistisch.
Op het podium van Piazza Pia bedankt de rechtse premier Meloni intussen de centrumlinkse burgemeester van Rome. ‘We hebben laten zien dat we in Italië snel en goed kunnen bouwen.’ Het is een kerstachtig tafereel van verbroedering, voor wie even vergeet dat Meloni’s partij Gualtieri tegelijk keihard aanvalt op posters in de stad. ‘Maar acht van de 323 beloofde projecten voor het jubeljaar zijn op tijd af!’ beweert de Romeinse afdeling van Fratelli d’Italia.
Volgens Gualtieri zijn dat er twintig keer zoveel. Ook houdt hij vol dat het bij het oorspronkelijke plan hoorde dat een groot deel van de werkzaamheden tot in en zelfs na het Heilig Jaar doorloopt.
Die planning zorgt ervoor dat het, als de bouwputten straks eindelijk allemaal dicht zijn, alweer bijna tijd is voor de voorbereiding op het volgende jubileum. Dat vindt in 2033 plaats ter ere van Jezus Christus, aan wiens tweeduizendste sterfjaar de Romeinen de langverwachte voltooiing van hun derde metrolijn hopen over te houden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant