De vlucht van ruimtesonde Parker Solar Probe door de ijle krans rond de zon, wordt een gebeurtenis voor in de kosmische recordboeken. Zó dicht bij onze moederster, kwam een door mensen gemaakt voorwerp nooit eerder in de geschiedenis.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
De Parker Solar Probe, de wetenschappelijke zonnesonde van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa, voert z’n dichtste passage langs de zon uit ‘op kerstavond’, zoals Nasa het zelf omschrijft. Al moet je de definitie van kerstavond dan wel een beetje oprekken; het moment van dichtste nadering vindt op 24 december namelijk plaats even voor het middaguur Nederlandse tijd, wanneer het nog ochtend is in de Verenigde Staten.
De sonde racet dan met een duizelingwekkende snelheid van 692 duizend kilometer per uur onbekend terrein binnen, op een afstand van ‘slechts’ 6,1 miljoen kilometer van het oppervlak van de ster. Als de afstand van de aarde tot de zon grofweg zo groot is als een voetbalveld, bevindt de sonde zich naar verhouding diep in het strafschopgebied, op vier meter van het doel.
Tijdens de passage loopt de temperatuur op de buitenkant van de sonde op tot bijna duizend graden Celsius. Een hitteschild beschermt het binnenste, waar het – ook zo dicht bij de zon – grofweg kamertemperatuur zal blijven.
Het is in totaal de 22ste keer dat de sonde door de corona van de zon vliegt, de ijle buitenlaag die vanaf aarde alleen zichtbaar is tijdens een totale zonsverduistering.
Over die corona bestaan veel wetenschappelijke vragen. Zo is het in de corona bijvoorbeeld honderden malen heter dan op het zonne-oppervlak. Dat is opmerkelijk, alsof de vuurkorf in je achtertuin vooral de temperatuur bij de buren laat toenemen.
In aanloop naar de manouvre verloor de controlekamer op aarde tijdelijk het contact met de sonde. Dat was gepland: de Parker Solar Probe zal de passage geheel geautomatiseerd voltooien.
Naar verwachting geeft hij dan op 27 december voor het eerst weer een teken van leven. De eerste meetgegevens worden op z’n vroegst verwacht op nieuwjaarsdag.
‘Dit is iets dat niemand ooit eerder heeft gedaan, met als doel om langdurige vragen over het heelal te beantwoorden’, zei Arik Posner, wetenschapper verbonden aan de missie, in een persverklaring.
De afgelopen jaren leverde de Parker Solar Probe al nieuwe wetenschappelijke inzichten op. Zo vond de sonde, samen met de Europese zonnesonde Solar Orbiter, de oplossing voor de decennialang openstaande vraag waarom de de zonnewind – de stroming van geladen deeltjes afkomstig van de zon – na het verlaten van onze moederster niet afremt, maar juist sneller gaat bewegen. Die deeltjes bleken extra snelheid te krijgen door het gekronkel van het zonne-magneetveld.
Hoewel de passage van de zon op 24 december de dichtste nadering van de Parker Solar Probe is, wordt het niet de laatste. Het eind van de missie staat vooralsnog gepland voor 19 juni 2025. Tot dan voert de ruimtesonde nog twee passages uit. Wat het uiteindelijke lot van de sonde wordt, is nog niet bekend.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant