Met naar schatting 79 duizend mensen met een gokverslaving en nog eens 95 duizend mensen die worstelen met hun gokgedrag, is het een gotspe dat de overheid intensief reclame maakt voor loterijen en andere kansspelen.
Het is simpel, koop een eindejaarslot en maak kans op een zorgeloos nieuwjaar. Waar je de afgelopen week in Nederland ook bent geweest, deze boodschap wordt luid en duidelijk verkondigd. Maar een tegengeluid blijft uit. Want wat doe je als je het niet bij een enkel gokje kunt houden? Als je steeds meer geld uitgeeft, op zoek naar die ene grote klapper? Waarom worden we aangemoedigd mee te doen aan de loterij, terwijl we niets horen over wat je kunt doen als het gokken uit de hand loopt?
Over de auteur
Hanneke ten Hag is arts psychiatrie in het UMC Utrecht.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ik hoor als arts op mijn psychiatrisch spreekuur regelmatig over het leed dat gokken kan veroorzaken. Een van mijn patiënten vertelde tijdens onze kennismaking dat hij sinds zijn puberteit uren per dag besteedde aan gokken. Gokken begon voor hem onschuldig, maar leverde hem vervolgens een hoop financiële ellende op. Inmiddels had hij het tij weten te keren door zich in te schrijven bij CRUKS. Ik keek hem vragend aan.
Hij legde uit dat CRUKS staat voor Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, een programma van de overheid waarmee je jezelf vrijwillig kunt uitsluiten van de gokwereld. In zijn woorden ‘ideaal’. Als hij zich wil inschrijven op een goksite of naar het casino wil, krijgt hij geen toegang. Zo’n gokstop duurt tenminste zes maanden en als je je daarna weer wilt uitschrijven, krijg je een verplichte bedenktijd van acht dagen. Een prachtig, maar voor mij een totaal onbekend programma van onze overheid.
Na het consult ben ik gaan rondvragen bij collega’s en vrienden of zij wél van CRUKS hadden gehoord, maar iedereen trok dezelfde vragende wenkbrauwen op. De onbekendheid van dit programma is ook terug te zien in de cijfers: een recent onderzoek laat zien dat 90 procent van de Nederlanders CRUKS niet kent. Maar bijna iedereen kent de Staatsloterij en de Nationale Postcode Loterij wel. Dat is ook niet gek, want de Nederlandse staat doet veel moeite voor deze bekendheid.
Al die aandacht voor deze loterijen en andere gokspelen staat in schril contrast met het uitblijven van reclame rondom het, door diezelfde overheid ontwikkelde, CRUKS. De staat verkoopt loten, terwijl diezelfde overheid ook een programma heeft om een gokverslaving aan banden te kunnen leggen. Dit is waar het wringt. Het organiseren van loterijen draait om één ding: winst. Elk verkocht lot voor een staatsloterij betekent inkomsten die deels naar de staatskas gaan.
Reclame maken voor gokbeperkingen komt dit verdienmodel natuurlijk niet ten goede. Tegelijkertijd kost een gokverslaving ook veel. De cijfers liegen er niet om. In Nederland hebben naar schatting 79 duizend mensen een gokverslaving en nog eens 95 duizend mensen worstelen met het beheersen van hun gokgedrag.
De gevolgen zijn verstrekkend: gokverslaafden raken vaak diep in de schulden, worden uit huis gezet of verliezen relaties door leugens en wantrouwen. Voor de maatschappij zijn de kosten eveneens hoog, met miljoenenuitgaven aan verslavingszorg en schuldhulpverlening. Daarnaast leidt gokverslaving tot ziekteverzuim, baanverlies en soms zelfs crimineel gedrag om verliezen terug te winnen. Alle redenen om juist reclame te maken voor middelen die een gokverslaving kunnen voorkomen of verminderen.
Hoe kunnen we als samenleving geloofwaardig blijven in de aanpak van gokverslaving als we tegelijkertijd blijven investeren in het promoten van loterijen? Wat mij betreft is het simpel: we stoppen met elke vorm van reclame voor gokken. In plaats daarvan is het tijd om eerlijk te zijn over de risico’s. Toon geen blije winnaars meer op tv die doen alsof een loterij al je zorgen oplost, maar toon de gebroken gezinnen, torenhoge schulden, banen die verloren gaan en de schaamte die mensen in een isolement drijft.
Als samenleving moeten we gokken niet romantiseren, maar erkennen als een risico dat we moeten beheersen. De Nederlandse staat moet stoppen met het verkopen van dromen en beginnen met beschermen tegen de risico’s. Want hoewel iedereen hoopt op de jackpot, blijven er op 1 januari vooral verliezers over.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant