Qatar dreigt leveranties van vloeibaar aardgas (lng) naar de EU te staken als Brussel een nieuwe wet aanneemt die bepaalt dat grote bedrijven mensenrechten en milieunormen moeten naleven. Het plan is energieminister Saad Al-Kaabi een doorn in het oog.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Als de oliestaat op basis van die wet Europese boetes krijgt opgelegd, komt er geen nieuw lng deze kant op, zei de Qatarese minister van Energie zondag in de Financial Times.
Zulke boetes kan Brussel over twee jaar uitdelen op basis van de zogeheten Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze wet eist van grote concerns dat zij hun handelsketens voortdurend controleren op schendingen van mensenrechten en milieunormen. Doen bedrijven dit onvoldoende, dan kan dat ze komen te staan op boetes van maximaal 5 procent van hun omzet.
Mocht staatsbedrijf QatarEnergy, waar Al-Kaabi aan het hoofd staat, zo’n boete krijgen, dan gaat de gaskraan deels dicht. ‘Ik bluf niet’, aldus de energieminister. Bestaande gascontracten zullen niet worden verscheurd, zegt hij, maar nieuwe afspraken komen er dan niet.
Als het land de daad bij woord voegt, dan kan dat Europa in grote problemen brengen. Het continent is in toenemende mate afhankelijk van lng, dat met name afkomstig is uit Qatar en de Verenigde Staten. Die afhankelijkheid nam sterk toe toen Europa besloot Russisch aardgas in de ban te doen. Tot enkele jaren geleden stroomde het vloeibare gas in grote hoeveelheden via pijpleidingen naar de EU. Na de inval in Oekraïne wilden de lidstaten af van Poetins aardgas.
Inmiddels is de stroom Russisch gas flink uitgedund, maar de vraag naar aardgas blijft groot. Hoewel ook een flink deel van het noordwest-Europese aardgas uit Noorwegen komt, is het continent steeds afhankelijker geworden van lng, dat met reusachtige tankers wordt geïmporteerd, vooral via havens in Nederland, Duitsland, Italië en Frankrijk.
Qatar is een van de grootste lng-exporteurs ter wereld. Het land wil de komende jaren een grotere rol spelen in Azië en Europa en is van plan zijn capaciteit uit te breiden van 77 miljoen naar 142 miljoen ton lng per jaar in 2027.
Hoewel aanstaand president Trump al heeft gezegd dat hij de productie van lng in zijn eigen land flink zal opvoeren en ook van Europa eist dat het veel Amerikaanse fossiele energie zal kopen, zegt Al-Kaabi een mogelijke toevloed van Amerikaans lng niet te vrezen. Het land sloot eerder omvangrijke langetermijncontracten met onder meer Shell en TotalEnergies voor de productie en distributie van het vloeibare aardgas.
Hoe heet de soep straks gegeten wordt, moet nog blijken. Er gaan in Europa al geluiden op om de CSDDD af te zwakken, iets wat overigens ook al is gebeurd toen de wet werd aangenomen. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen liets onlangs weten dat ze de schoffel wil halen door het Europese tuintje van duurzaamheidsregels, omdat die een te zware administratieve last zouden leggen op het bedrijfsleven. Dat klaagt steen en been over de vele regels en hoge Europese energieprijzen.
De CSDDD komt voort uit de ramp met het Rana Plaza gebouw in Bangladesh, dat ruim een decennium geleden instortte en waarbij 1.134 textielarbeiders de dood vonden. Internationale kledingketens besloten na de ramp afspraken te maken over betere arbeids- en milieuomstandigheden voor werknemers. Vorig jaar werden veel van die afspraken in een Europese wet gevat, de CSDDD, die nu dus ook voor andere sectoren geldt.
Volgens Qatar gaan de Europese bemoeienissen te ver en weigert het land ‘de eigen bevolking te laten opdraaien’ voor boetes die mogelijk vanuit Brussel worden opgelegd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant