De 38-jarige Nick Broersma is een zzp'er die nu in vaste dienst gaat. Hij werkt al tien jaar als zelfstandig servicemonteur en repareert cv-ketels. Daarnaast is hij cameraman en filmt hij bijvoorbeeld bij festivals. Die afwisseling spreekt hem aan. "Mijn werk als zzp'er is zo divers. Het idee dat ik in loondienst moet, maakt mij zo ongelukkig."
Maar door de wet DBA zit hij klem. Volgens Nick zijn opdrachtgevers terughoudend. Dit komt doordat toekomstige boetes straks bij opdrachtgevers worden neergelegd. "Die zijn daardoor huiverig. Zzp'ers durven nog wél door te gaan."
Cristel van de Ven is voorzitter van de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN). Zij bevestigt die voorzichtigheid. "Opdrachtgevers nemen bredere besluiten dan feitelijk nodig is onder deze wetgeving, ze weten niet waar de scheidingslijn ligt", zegt ze tegen NU.nl. Bedrijven nemen liever het zekere voor het onzekere.
Zoals vele andere zzp'ers bevalt de vrijheid Nick het meest. Maar doordat hij in loondienst gaat, wordt zijn vrijheid minder. Bedrijven kunnen door de strenge regels klussen zoals het oplossen van cv-storingen niet meer aanbieden aan zelfstandigen. En als zelfstandig cameraman heeft Nick te weinig opdrachtgevers. Hij haalt de 1.225 uur werk niet en dat is wel nodig om recht te hebben op belastingvoordeel.
Nick legt uit dat hij via een detacheringsbureau een stuk duurder wordt. De klanten die hij nu heeft, moet hij dan aan het detacheringsbureau geven. Dat een ander bedrijf gaat bepalen waar hij wordt ingezet, vindt hij niet prettig. "Dan ben ik alsnog mijn vrijheid kwijt, en ik verdien ook nog eens minder."
Ook Tijn, die werkzaam is als tandarts, maakt noodgedwongen een overstap. De vrijheid die hij als zzp'er kreeg, vond hij prettig. Werktijden zijn flexibeler en de vrijheid op de werkvloer is groter.
"Mijn vorige praktijk verplichtte mij om naar mijn mening veel te snel kronen te plaatsen, ondanks dat ik het beter vond om te restaureren." Toen hij daarna als zzp'er aan de slag ging, kreeg hij meer vrijheid om die keuzes zelf te maken. "Dat doet echt pijn, dat ik die vrijheid nu weer kwijtraak."
Daarnaast valt het financiële plaatje tegen in vaste dienst. "Ik werkte 4,5 dag per week en ga nu terug naar 3 dagen." De vele verre reizen die Tijn graag met zijn vriendin maakte, worden nu lastig. In vaste dienst is het moeilijker om zelf te bepalen wanneer en hoeveel hij vrij kan nemen.
Doordat de tandarts minder gaat werken, is zijn loon ook lager, terwijl de belastingdruk juist hoger is. "Ik houd dus veel minder over in loondienst." Dat maakt het werk in de sector niet aantrekkelijker, terwijl er al een tekort is.
Zo zijn in de zorgsector in de eerste drie kwartalen van dit jaar ruim drieduizend minder zzp'ers aan de slag gegaan dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat is een daling van ongeveer 15 procent. Daar komt nog bij dat een deel van de zelfstandigen die al in de zorg aan het werk zijn ermee stoppen vanwege de strengere handhaving.
Ook de 49-jarige Shanne gaat in loondienst. Ze werkt nu als zzp'er in de zorg, maar is bang voor de strenge handhaving. "Ik heb vijf jaar lang in de schuldsanering gezeten na de scheiding van mijn man", vertelt Shanne. "Ik ben niet van plan om weer in de schuldsanering te komen. Ik wilde nooit en te nimmer in loondienst werken, maar helaas heb ik het toch moeten doen."
Ze is erg bang voor financiële problemen en een vast dienstverband geeft haar meer veiligheid. "Ik zal niet zo goed verdienen, vrijheid zal ik ook niet zo veel hebben, maar ik kies liever hiervoor dan dat ik in de problemen kom."
Op haar werk merkt Shanne duidelijk dat er een personeelstekort is. Bij een nachtdienst die eigenlijk tot 7.15 uur zou duren, is ze blijven werken tot 9.30 uur. "Er was een collega niet komen opdagen. Ze waren toen maar met zijn tweeën, voor 25 bewoners."
VZN-voorzitter Cristel van de Ven ziet dat veel 'echte' zzp'ers ook hun opdrachten verliezen. "Het is nodig dat we in Nederland gaan kijken hoe we voor werkenden de sociale zekerheid kunnen opbouwen. Dat is het échte vraagstuk", vindt ze.
"Dus wij zeggen: richt je in de handhaving op sectoren waar lage tarieven zijn. En denk daarnaast na over hoe zelfstandigen bedrijfsbuffers aanleggen." Van de Ven denkt dat dit een betere, moderne en toekomstgerichte manier van kijken is.
Source: Nu.nl algemeen