Sinds de première van Babygirl in Venetië heeft Halina Reijns leven een vlucht genomen. Ze beweegt zich tussen Hollywoodsterren, poseert op rode lopers en hoopt in maart een Oscarbeeldje omhoog te houden. Ondertussen denkt ze na over zelfliefde. De afgelopen maanden hield ze de Volkskrant op daarvan de hoogte.
is tv-maker, schrijver en journalist. Voor Volkskrant Magazine interviewt ze bekendere Nederlanders.
21 oktober, een appje.
‘Ik ben nu vanuit New York onderweg naar LA voor een screening van de film met Nicole (Kidman, de hoofdrolspeler van Babygirl, red.) en Harris (Dickinson, die de jonge stagiair en minnaar van Kidman speelt, red.) voor het Academy Museum Gala (een benefietavond, red.).’
22 oktober, half 5 in de ochtend plaatselijke tijd in LA.
‘Zo even bellen? Grappige verhalen.’
Een paar minuten later aan de telefoon.
‘Goedemorgen!’
Goedemorgen, wat ben je vroeg wakker?
‘Dat doet iedereen hier. Rond half 5 sta je op, dan een koffie, naar de gym en aan de slag. Ze gaan hier ook om 10 uur ’s avonds slapen. Dat ritme heb ik nu ook.’
Een film maken en dan maar hópen op succes en een Oscar, dat is niet de Hollywood way. Het begon al eind augustus, toen Babygirl – geschreven, geregisseerd en deels geproduceerd door Reijn – in Venetië in première ging. Een zeven minuten durende staande ovatie, lovende recensies en een prijs voor beste actrice voor Nicole Kidman volgden. Het was een gedroomde start van het award season: maandenlang bezoeken Reijn, Kidman en Dickinson gala’s, filmfestivals en screenings om overal hun neus te laten zien. Want hoe zichtbaarder je bent voor de leden van de Academy, die de Oscars verdelen, hoe meer zij je als winnaar zien, hoe meer prijzen je in de wacht sleept en hoe hoger de bezoekersaantallen van je film, hoe groter de kans dat je op het einde van de rit bij de Oscarnominaties zit.
‘Heel langzaam laten we mijn film geboren worden’, vertelt Reijn vanuit haar hotelkamer. ‘Het voelt alsof ik een kind heb gekregen. Ik probeer ervan te genieten, maar dat is lastig, want ik ben bang voor alles. Ik heb ook steevast een halve apotheek bij me, uit angst om ziek te worden. En ik ben ook bang voor honger, dus ik verstop overal bananen.’
Ben je nu tot aan de Oscars fulltime bezig met campagne voeren?
‘Ja, dat is een vreemd systeem. Plotseling word je in een positie geduwd vanwaaruit je maanden toewerkt naar iets wat waarschijnlijk nooit gaat gebeuren, haha. Aan de andere kant is het ook fijn dat mijn baby’tje al die aandacht krijgt. Ik moet alleen elke avond een andere jurk aan; gelukkig helpt een stylist me. Ik ben een Nederlandse boerin, heb geen standaardmaten en heb geen idee wat in de mode is. Ik voel me een circusdier dat trucjes moet doen.
‘In de witte, zijden jurk die ik gisteravond droeg kon ik mijn buik gelukkig wel helemaal uit laten flapperen. Ik werd alleen gierend ongesteld. Ik ga richting menopauze en dan wordt dat heel erg. Onder mijn jurk had ik een onderbroekje aan zonder zijkanten. Dat plakt dan aan je buik. In combinatie met mijn ongesteldheid zorgde het ervoor dat ik de hele avond dacht: ik ben toch niet doorgelekt? Verder was het een topavond! Mensen gedragen zich heel anders als je met Nicole rondloopt.
‘Iedereen weet van de film. Dat vind ik wel echt een droom. Al die mensen die op me afrennen en met wie ik over de film kan praten. Ik heb Rita Moreira, Steven Spielberg en Tom Hanks de hand geschud. Kim Kardashian zei: ‘Ik wil heel graag je film zien.’ Heel meta vond ik dat. Als ik een film maak, kan ik geen andere films zien, dan raak ik afgeleid; ik kijk alleen realityprogramma’s, zoals die van haar. Nu stond ik ineens met haar te kletsen.’
‘Ik vlieg zo terug naar New York, daar moet ik pers doen, daarna terug naar LA, Londen, Parijs, Amsterdam, New York en weer LA. Als ik in New York ben, moet ik alle jurken weer inleveren. Net als de juwelen van Cartier, die zijn met een bewakingsdienst bij mij thuis afgeleverd.
‘Ik verheug me erop dat ik morgenochtend weer kan schrijven aan mijn eettafel. En kan zitten op mijn roze bank, bij een knapperend haardvuurtje; het is vaak koud in mijn Sex and the City-huis.
‘Ik maak me soms wel zorgen over waar mijn volgende film over moet gaan. Soms ben ik bang dat ik mijn verhaal met Babygirl helemaal heb verteld en nu voorgoed leeg ben. De film gaat over veel dingen, maar als je alles afpelt, gaat-ie over familie. Ik idealiseer het kerngezin, als hoeksteen van de samenleving, dat ik zelf niet heb. Ik ben de hele dag met dat thema bezig – en als ik vervolgens thuiskom, is er niemand.
‘Uiteindelijk is de vraag die ik mezelf in die film stel: is het mogelijk om van alle lagen in jezelf te houden? Hoe kun je als vrouw naar jezelf kijken, naar je eigen lichaam en ziel, zonder een mate van zelfhaat te ervaren? De film gaat over zelfacceptatie en zelfliefde, onderwerpen waarin ik me vaak moederziel alleen heb gevoeld. Het voelt bevrijdend dat ik het nu allemaal in deze film vertel en mensen niet van me wegrennen, maar het juist lijken te omarmen.’
Je vertelde eerder dat de omarming in Nederland je extra goeddoet omdat het ook weleens anders is geweest.
‘Ja. Ik ben in Nederland behoorlijk verguisd vanwege mijn eerlijkheid. Daar moet je je niet door laten leiden, je moet je hart volgen, maar toch zit er ook een kind in mij dat zich kan bezighouden met de vraag of Johan Derksen mij wel aardig vindt. Daarover wil ik dan ook weer eerlijk zijn.’
Woensdag 30 oktober, audiobericht vanuit New York.
‘Hi! We zijn gisteren genomineerd voor de Gotham Awards. Omdat ik nog steeds als een toerist rondloop in die Amerikaanse filmbusiness had ik niet in de gaten wat dat precies was. Het is een fijne opsteker, zo aan het begin van het award season.
‘Ondertussen zijn er screenings, waarvoor de filmproductiebedrijf A24 mensen van naam, die ze tastemakers noemen, uitnodigt. Spike Jonze en Brad Pitt hebben de film bekeken en vonden hem goed. Ik hoorde gisteren dat Madonna de film ook heel erg mooi zou hebben gevonden. Dat is natuurlijk fantastisch. Hatsjoe! Sorry. Maar goed, uiteindelijk gaat het erom wat het grote publiek vindt en of er kaartjes worden verkocht, haha.’
6 november, Zoom-gesprek vanuit LA, als Reijn even pauze heeft bij A24, de producent van haar film.
Terwijl ze een bakje cornflakes eet, vertelt ze over de montage van de film: ‘Maandenlang zat ik met een editor in een hokje zonder ramen te monteren. Dat is het echte werk, dan maak je de film.’
Ik las dat je film geïnspireerd is op een verhaal van iemand die al heel lang in een huwelijk zat, maar nog nooit was klaargekomen.
‘Ja. Daarna ging ik research doen naar het vrouwelijk orgasme. Het duurt gemiddeld 18 minuten voordat een vrouw klaarkomt in de handen van een man. Wat een opluchting om te weten, dacht ik, het ligt dus niet aan mij dat het zo lang duurt. Veel vrouwen kunnen helemaal niet tot een hoogtepunt komen zonder een vibrator, of zonder gebruik van hun eigen handen. Maar daar rust een taboe op, veel vrouwen liegen erover. Als mannen zeggen: ‘Die vrouw komt zo vaak klaar bij mij’, denk ik tegenwoordig: weet je dat zeker?’
Romy, gespeeld door Nicole Kidman, komt in de openingsscène klaar tijdens de seks met haar man, gespeeld door Antonio Banderas. Althans, dat denk je, tot ze in een andere kamer masturbeert terwijl ze porno kijkt en een orgasme krijgt. Dan voel je: ah, die eerste was gefaket. Hoe komt het volgens jou dat veel vrouwen ineens over het acteertalent van Nicole Kidman blijken te beschikken als het aankomt op het faken van een orgasme?
‘Vrouwen zijn nog altijd bang om zonder man door het leven te gaan. Zeker in een land als Amerika, waar er geen sociaal vangnet is. Mijn vriendinnen hier – linkse, creatieve kunstenaars met een open geest – kunnen soms dingen zeggen als: ‘Ik moet natuurlijk wel voor mijn 30ste zijn getrouwd.’ Ik geloof mijn oren niet, maar dat is dus omdat het overleven is. In die zin zou je kunnen stellen dat de noodzaak van het faken van een orgasme geen seksueel, maar een economisch probleem is.’
Snap jij waarom het moeilijker is om in bed te zeggen ‘even iets naar links’ dan wanneer iemand op je rug krabt?
‘Als vrouwen zeggen ‘iets meer naar links’ of ‘kun je dit wat langer doen?’ hebben ze volgens mij het gevoel dat ze de man bekritiseren. Ze denken: dan bevestig ik hem niet in zijn mannelijkheid; ergo, heb ik minder kans om gekozen te worden en die ring om mijn vinger te krijgen. We zijn vaak vooral bezig met de man op zijn gemak stellen in plaats van met onze eigen behoeften.
‘Ook als we in de spiegel kijken, zien we onszelf door de ogen van de man. Waar mag haar groeien, hoeveel mogen we wegen? En dat is alleen maar erger geworden door sociale media. Op de middelbare school zijn meiden al in de weer met antirimpelcrèmes, het is heel eng. Het wordt er eerder slechter op dan beter.’
Daarom laat ik de botoxspuit staan. Jij kiest daarin een andere route.
‘Ja, totaal. Daar ben ik altijd heel eerlijk over geweest. De vrouwen in de publieke ruimte die dit doen zijn dader en slachtoffer van het patriarchale schoonheidsideaal. Het ideale uiterlijk is nog altijd verbonden aan vruchtbaarheid. En in die context is een vrouw het aantrekkelijkst tot haar 27ste. Daarna wordt alles in het werk gesteld om vruchtbaar te líjken. Niet alleen met injectables, maar tegenwoordig ook met oxygen chambers, NAD therapy-infusen, hormonen, steroïden, peptiden, Ozempic, coolsculpting, fat freezing, noem het maar op.
‘Ik heb zo vaak te horen gekregen: je bent de beste actrice van deze groep, maar je bent niet perzikachtig genoeg. Of: we willen je voor die rol, maar we gaan wel prothesen maken om je gezicht symmetrischer te maken. Je moet zo’n olifantenhuid hebben om daartegen bestand te zijn. Het antwoord is natuurlijk dat je helemaal jezelf zou moeten zijn, maar ik denk nog steeds, hoewel ik als een non leef en – helaas – nooit seks heb, als ik naar mijn arm kijk en al mijn zwarte haren zie: die moeten weg.
‘Ik heb deze film gemaakt als een pleidooi voor radicale eerlijkheid, en toch houdt die neiging om zo naar mezelf te kijken en me daarvoor te schamen niet op. Ik doe wel veel minder aan mijn gezicht dan toen ik actrice was. Toen ik regisseur werd, grapte ik tegen mijn vrienden: nu ga ik ook een baard laten staan en lekker een buik nemen, net zoals Francis Ford Coppola.
‘Niet lang daarna vertelde ik aan een scenarioschrijver hoe opgelucht ik me voelde dat ik me niet meer hoefde af te vragen of ik wel knap genoeg ben. Zij reageerde: ‘Wat een totale onzin. Denk je nou werkelijk dat je Bodies Bodies Bodies had mogen regisseren als je niet een beetje een leuk hoofd had gehad?’ Toen dacht ik: hou toch op, maar later las ik een artikel in The Economist waarin haarfijn uit de doeken werd gedaan dat gewichtsverlies het salaris van een vrouw net zo kan verhogen als het behalen van een masterdiploma. Bij mannen speelt dat niet.’
Nicole Kidman, als Romy, huilt als ze zich uitkleedt voor haar jonge minnaar en hij zegt dat ze mooi is. ‘Ik ben helemaal niet mooi’, zegt ze. Ze kalmeert pas als hij haar sust: ‘Je bent mijn babygirl.’
‘Dat was voor mij zo’n belangrijke scène. Het maakt geen zak uit hoe je eruitziet, ik ken de mooiste modellen en zelfs zij herkennen de schaamte als ze zich blootgeven. Die schaamte zit zo, zo, zo diep.’
Was het voor Nicole Kidman, die veel is bekritiseerd vanwege haar cosmetische ingrepen, een drempel om een personage te spelen dat botoxprikjes krijgt om jong en mooi te blijven?
‘Nee. Ze had het script gelezen en zei: ik ga alles doen wat er op die pagina’s staat. Daarna is er geen woord over gevallen.’
Haar dochter in de film zegt tegen haar: ‘Je ziet eruit als een dode vis.’ Waarom wilde je die grap maken?
‘Omdat ik met mezelf in de clinch lig over de manier waarop je met schoonheidsnormen moet omgaan. Het is te makkelijk om te zeggen: stop ermee, want je moet het goede voorbeeld geven. Ik herken me in Linda de Mol, die zegt: ‘Natuurlijk doe ik dingen aan mezelf, moet ik dan de eerste zijn die dat niet doet? Dat durf ik niet.’
‘Ik hoop op een nieuwe generatie, zoals de dochter in de film, die het anders wil aanpakken en denkt: waarom sleutelen jullie zo aan je uiterlijk? Hou eens op! Toen ik foto’s van mijn lichaam online had gezet nadat ik een heel dieet had gedaan, vooral om niet depressief te worden van de overgangshormonen, zei mijn nichtje: ‘Je moet daar echt mee stoppen, je degradeert het vrouwenlijf tot een object.’ Zij is mijn grote inspiratie, ze is 19 jaar en mijn heldin. Als ik haar vraag of ze later wil trouwen, zegt ze: ‘Trouwen, mannen? Kinderen? Waar heb je het over?’ Ik vind het zo inspirerend dat relaties en een gezinsleven in haar ogen niet per se zaligmakend zijn. Ik waardeer vriendschappen met vrouwen ook steeds meer naarmate ik ouder word. Want romantische liefdes komen en gaan, maar vriendschappen blijven.’
Hoe komt het, denk je, dat je ‘beter’ bent in vriendschappen dan in liefdesrelaties?
‘Dat weet ik niet. Dat is natuurlijk iets wat ik helemaal kapot analyseer in mijn hoofd. Misschien omdat ik zo getrouwd ben geweest met mijn werk, of omdat het van vrouwen minder wordt geaccepteerd dat ze zo hard werken. Of ik doe iets verkeerd. Het kan ook toeval zijn. Ik heb hier in New York nog nooit iemand ontmoet bij wie ik spanning voel, terwijl ik de aantrekkelijkste mannen op aarde ontmoet. Ik bedoel: Brad Pitt zat bij onze screening. Dan heb je een fantastisch gesprek met een prachtige man, maar ik voel geen aantrekkingskracht.
‘Wat ik heel fijn vind aan New York is dat ik nooit aangesproken word op het feit dat ik geen relatie heb. Hier is dat gewoon. New York is zo’n ratjetoe aan individuen, veel meer mensen leven hier alleen, van jong tot oud. In Nederland bestaat daar nog een heel burgerlijk idee over, zo van: waarom ben jij niet in staat om een partner aan je te binden? Ik denk ook dat ik daarom steeds wil blijven: hier voel ik nooit dat ik niet normaal ben, en thuis voel ik dat de hele tijd. In Nederland word je toch gezien als een oude spinster, als een kattenvrouwtje. Nou, ik ben een trotse kattenvrouw. Ik heb alleen geen kat.
‘Maar ik moet nu gaan, iedereen staat hier op mij te wachten. Je kunt mij altijd appen hè. Vraag anything. Het was leuk om je hoofdje te zien, heel gezellig.’
7 november, telefoontje van de Nederlandse distributeur.
Ze wil even zeggen dat Reijn niet blij was dat het interview op een bepaald moment toch weer ging over relaties en kinderen. Of daar rekening mee kan worden gehouden.
14 november, audiobericht vanuit LA.
‘Hallo! Hier weer even mijn voicemaildagboek. Ik ben net aangekomen in LA. Morgen ga ik met Pedro Almodóvar (Spaanse filmregisseur, red.) in gesprek op een podium. Dat is voor mij wel een flauwvalmomentje. Daarna screenings: Jude Law komt kijken, heel spannend, en Paul Verhoeven. In de avond de Governors Awards. Ik begrijp nog steeds niet wat dat is, maar dat is dan weer zo’n galagebeuren. Daarna pakken we de nachtvlucht naar Londen. Je wil niet weten hoeveel jurken ik bij me heb! 521. Plus sieraden. Er komt daar een naaister naar mijn kamer, of hoe noem je dat met respect, een coupeuse. Zij komt mijn jurk uitleggen, want negen van de tien keer pas ik niks. Carice komt ook eventjes langs, dat is heel gezellig. Daarna gaan we naar Parijs voor hetzelfde programma.’
16 november, audiobericht vanuit LA.
‘O ja, je vroeg me verslag te doen van mijn verjaardagsfeest. Het was heel bijzonder. Mijn vriendinnetjes Hadewych Minis en Esmé Wekker en mijn zus Leonora kwamen speciaal naar New York. Het was ongelooflijk fijn om die twee werelden bij elkaar te zien. Ik vond het enorm liefdevol van Nicole (Kidman, red.) om dit voor mij te organiseren. Omdat ik natuurlijk geen partner heb, is het heel leuk dat zij dat deed. Dus dat was eigenlijk wel een heel ontroerende toestand.’
Tweede audiobericht.
‘Mijn film gaat over het omarmen van de aspecten van onszelf die we als afwijkend of ‘niet normaal’ ervaren. Doordat jij in ons laatste gesprek via Zoom vroeg waarom ik beter ben in vriendschap dan romantiek, doe je exact waar de film tegen ageert. Alle Nederlandse journalisten willen praten over het feit dat ik geen partner of gezin heb. In Amerika is het een doodzonde als een journalist dat doet. Ik zie het ook als zeer seksistisch, er schuilt ook een verholen conservatisme in. Ik zou het mooi vinden als je dat meeneemt in je verhaal. Zonder daar emoties over te hebben, of boosheid, maar omdat het interessant is om te zien hoe je als vrouw door de media in Nederland wordt benaderd. Ik vind het getuigen van een geïnternaliseerd seksisme. Oké, veel liefs, bye.’
18 november, appje uit Londen.
‘Gisteren hadden we de Governors Awards. Nicole reikte een Honorary Oscar uit, en Hugh Grant een andere prijs. Mijn god, echt, het waren allemaal iconen bij elkaar. Dat poseren op de rode loper blijf ik zo ongemakkelijk vinden. Ik heb zoveel complexen over hoe ik eruitzie, en dat poseren is zo’n gênante situatie. Maar het is leuk dat je elkaar steeds beter leert kennen in dat hele awardcircuit, ik was de hele avond met mijn ex-collega Jude (Law, red.).
‘We vliegen zo weer naar Londen, dus ik ga mijn tas snel inpakken met al die vijfhonderd jurken, als ik maar niets vergeet! Al het geleende goed moet ik later natuurlijk inleveren, als een assepoester in de nacht. Nou, doei!’
26 november, dag na de Nederlandse première.
‘In Nederland ben ik eerst naar mijn moeder gegaan in het Rosa Spier Huis. Het is zo’n geweldige plek waar oudere kunstenaars naartoe kunnen, ik zou daar het liefst nu al gaan wonen. Het was heel prettig om even bij mijn moeder aan te meren en te ankeren. Het was ontroerend om haar te zien en haar te kunnen vertellen over wat er allemaal gebeurt. Ze was erg helder en liefdevol, dat deed me goed.
‘Toen, gisteren dus, de première. Ik was heel nerveus, ik had de hele dag pers, dat ging goed. Eén journalist nam het woord ‘geil’ in de mond, dat vind ik zo’n verschrikkelijk woord. Zeker uit de mond van een man, dat hoef ik echt niet te horen. Ik ben zelf zo preuts, dus ik háát die woorden. De première was een warm bad. Iedereen was er. Ik werd overstelpt door warmte en gezelligheid.’
29 november, Zoom-gesprek vanuit New York.
Hoe is het om na het warme Nederlandse bad en al het applaus weer in New York te zijn?
‘Toen ik hier aankwam, was het Thanksgiving. Daar zijn ze hier helemaal door geobsedeerd, iedereen zit met intimi in zijn huisje. O o o, dacht ik. Gelukkig had mijn bovenbuurvrouw een diner georganiseerd, en heb ik met haar en haar dochters een supergezellige avond gehad. Verder vind ik het fijn om weer even in mijn eigen huis te zijn.’
Word je eigenlijk rijk van zo’n film?
‘Nee joh. Veel mensen denken dat ik hier als een Dagobert Duck rondzwem, maar er gaat 50 procent belasting af en daarna gaat er nog 20 procent naar mijn agent, advocaat en accountant. In Nederland verdiende ik meer – en het leven is daar goedkoper. We kochten een doosje pijnboompitten voor het Thanksgiving dinner, dat was 20 dollar.’
Krijg je betaald voor alle tijd die je kwijt bent aan het award season?
‘Helemaal niks, dat heeft mij nog het meest verbaasd, dat je gewoon een jaar lang een fulltimebaan hebt, waar je letterlijk niks naast kunt doen, zonder betaling. Ik had beter moeten onderhandelen, weet ik nu.’
Na de première in Amsterdam kreeg iedereen een goodiebag waarin een grote pot Collagen Beauty Boost zat. Vond jij die sponsoring niet een beetje vloeken bij het thema van de film?
‘Als ik het had geweten, had ik daar een stokje voor gestoken. Want dat is echt het allerlaatste dat ik wil uitdragen. Maar wat ik er wel ironisch grappig aan vind, is dat die dualiteit ook het thema van de film is. We willen ons bevrijden van de male gaze, de mannelijke blik, maar zijn er tegelijkertijd nog volledig door beïnvloed.’
Is de titel Babygirl ook een soort collageenpoeder?
‘Ja, die is ook deels ironisch. Zodra je denkt dat Romy te gek is – CEO van een groot bedrijf, supersuccesvol en een rasfeminist – kruipt ze over de vloer als haar minnaar haar daartoe maant tijdens hun seksspel. Babygirl heeft verschillende verwijzingen: naar het kind in jezelf, naar iemand met misschien ook wel een beetje een vadercomplex, maar ook naar de ironie van wat een feminist, een sterke vrouw, is.’
Voor wie het het grootste compliment aller tijden is als een man zegt: ‘You’re my babygirl’, waardoor ze ook een beetje een kindvrouwtje wordt. Dat zit er ook in, toch?
‘Ja, maar ik denk dat jij daar een beetje door een bril naar kijkt die niet echt bevrijd is, maar met een oordeel. Dat voel ik heel erg aan jouw vraagstelling.’
O.
‘Het is een beetje een jarennegentigidee: als een vrouw graag een babygirl wil zijn bij een man, mag dat eigenlijk niet, want dat is antifeministisch. Maar je mag juist zijn wie je wil zijn. Dat vrouwen elkaar de maat nemen is victimblaming. Dat is ook geen vrijheid. Het is een gevangenis van de Hollandse vrouw, die op een terp staat en zegt (Gronings accent): hoe durf jij een babygirl te zijn, jij moet sterk wezen, net zoals ik.’
Diezelfde nacht komen er allemaal appjes van Halina binnen, met een audiobericht.
‘Hai, ik wilde nog even terugkomen op een onderwerp dat we behandelden. Jij ligt hopelijk heerlijk te slapen, maar dan hoor je dit morgen. Het gaat erover dat jij suggereerde dat het moment waarop hij haar ‘babygirl’ noemt, uiteindelijk het mooiste, meest romantische moment zou zijn. Daaruit sprak een oordeel van jou. Terwijl de emotionele reis van de film juist is dat we voorbij de schaamte gaan, dat we naar haar taboefantasieën kijken – zonder te shamen. Dus iemand het gevoel geven van tututut, dat is toch geen feminisme, dat raakt mij dan heel diep, dat steekt mij echt. Want dat is exact waarom ik die film heb gemaakt. Dus dat in een gesprek zeggen, vind ik best wel intens. Anyway, dat wilde ik nog even heel sterk verduidelijken, want dat stak me heel erg, okidoki, bye!’
Appberichtje.
‘Als je tijd hebt, laten we hier dan nog even op terugkomen.’
Zoom-interview de volgende dag.
Sorry dat ik iets heb gezegd wat jou zo diep raakte.
‘Ik vergeet soms hoe persoonlijk de film is. Op zo’n moment val ik ineens samen met de scène waarin Nicole huilt en tegen haar man zegt: I want to be normal, I want to be what you want, I want to be the woman you like. En dan denk ik: o, Nathalie vindt mij niet normaal; ergo, ik ben niet normaal, dus ik moet weg. Wij vrouwen lijden er zo onder dat er geen ruimte is voor onze corruptheid, onze duisternis, onze woede, onze agressie, onze smerigheid, onze walgelijke fantasieën, onze kwetsbaarheid, onze schaamte, onze viezigste kanten. Die wil ik juist in vol ornaat laten zien, en ook de volledige verwarring erover.
‘Zoals ook het onmogelijke schoonheidsideaal en de onderlinge rivaliteit tussen vrouwen, ik zou daar wel mijn volgende film over willen maken. Kunnen we ons bevrijden van die male gaze, bestaat dat? En wat gebeurt er als we echt kunnen loskomen van het patriarchaat? Want wij vrouwen zijn heel andere figuren. Als deze wereld een matriarchaat was, werden huizen misschien in cirkels gebouwd, werkten hiërarchieën anders, communiceerden we misschien niet meer via de computer met elkaar. Maar op het moment dat je niet meer durft te zeggen dat je botox gebruikt of je je moet schamen voor je seksuele kink of je kindvrouwtjesgedrag, dan zetten we onszelf alsnog gevangen.’
Ik bedoelde eigenlijk te zeggen dat ik het een tragische scène vond. Dan ben je een succesvolle CEO, een liefhebbende moeder, getrouwd, en dan nog is hetgeen je het meest kan raken je onzekerheid over dat verduvelde uiterlijk. En voel je je gesust met de opmerking dat je nog een klein meisje bent. Zo diep zit die kwetsbaarheid bij vrouwen.
‘Dat is precies wat ik ook bedoel. Het geïnternaliseerde patriarchaat zit zo diep in ons, en exact wat jij zegt, dat moment, dat natuurlijk compleet paradoxaal en absurdistisch is, waarop een vrouw, die objectief ook nog eens voldoet aan de schoonheidsnorm, nóg lijdt aan zelfhaat en zelfwalging bij de simpelste seksuele handeling, zoals je kleren uittrekken. Als ze het dan toch doet, zie je dat ze oprecht huilt – want dat is een ongelooflijk realistisch gespeeld moment, dat is gewoon echt – omdat ze zichzelf te lelijk vindt, en dan wordt gerustgesteld. Die radicale eerlijkheid wil ik zonder enig oordeel tonen.’
Vind jij dan dat de vrouw die het liefst een onderdanige huisvrouw zou willen zijn, de droomvrouw van Andrew Tate zeg maar, dat ook in zichzelf moet omarmen?
‘Ook daar probeer ik naar haar te luisteren, in plaats van haar te veroordelen. Ik wil dat we radicaal eerlijk zijn over alle krachten die in ons zitten. Ik ben een krachtige vrouw, ik denk dat ik best een beetje slim ben, ik heb veel succes, verdien mijn eigen geld en ben totaal onafhankelijk, maar er zit iemand in mij die echt kan denken: ik ga gewoon de hele dag voor een man koken.
‘We moeten vooral blijven praten, ook met onze dochters en nichtjes. Veel meisjes zijn superdepressief, snijden zichzelf, dat hele Opheliacomplex speelt nu echt gigantisch. Ik ben inmiddels vol vuur om mijn volgende film daarover te laten gaan. Over de dualiteit op dat gebied. Ik vind het moeilijk om niet aan botox te doen, want ik ben single, ik ben al zeven jaar seksloos. Maar ik weet ook dat een perfect uiterlijk niet tot voldoening gaat leiden; dat doet enkel zelfacceptatie.
‘Elizabeth Gilbert, de schrijver van Eat Pray Love, heeft om die reden haar hoofd kaalgeschoren. Of kijk naar de hype rondom de 4B-beweging (de van oorsprong Zuid-Koreaanse, radicaal-feministische beweging die vrouwen aanmoedigt om traditionele genderrollen te verwerpen door af te zien van relaties met mannen en het moederschap, red.). Dat vind ik wel inspirerend, die vrouwen zeggen juist: ik ga echt niks meer doen, ik ga juist expres helemaal de andere kant op.’
Dat iedere feminist hetzelfde doel heeft, maar een andere aanpak, komt misschien ook doordat iedereen andere pijnpunten heeft. Ik moet het niet zo van mijn uiterlijk hebben, en dus heb ik graag dat er minder waarde wordt gehecht aan de schoonheid van de vrouw en dat de lat door al die cosmetische correcties niet steeds hoger wordt gelegd. Zoals jij er misschien belang bij hebt als er niet zoveel waarde wordt gehecht aan het hebben van een relatie of een gezin.
‘Totaal. Je hebt helemaal gelijk, ik herken dat gevoel dat je het niet van je uiterlijk moet hebben trouwens heel erg. Ik ben altijd weggezet als de lelijke actrice, ‘het paard’. ‘Ze kan niet de lead spelen, daarvoor is ze te lelijk. Je kunt haar wel op het toneel zetten, want dan is er genoeg afstand.’ Dus ik herken dat gevoel van: ik ben nooit het meisje dat wordt gekozen. Ik ben de Pippi Langkous, ik moet de grappige zijn. Ik denk dat wij dat heel erg delen.
‘Maar jij hebt een leven dat ogenschijnlijk op de norm lijkt, met een man en een kind, en dan denk ik dus de hele tijd als ik met jou praat: ik ben een alien, ik ben een alien, ik ben een alien. Zoals jij een heftige reactie hebt op een mooie vrouw, zoals Nicole Kidman in de film, die zegt (zet zeurstemmetje op) ‘I’m not pretty’, heb ik dat met jouw vraag: hoe zit het met vriendschap ten opzichte van romantiek? Dan denk ik: aargh!
Dan denk jij: seksist!
‘Ja haha, en dat is natuurlijk superinteressant, want we moeten ons van al die triggers bewust worden, zodat we erachter komen wie we nou zijn. En ik hoop dat we dan op elkaar zullen reageren zoals de dochter van Nicole in de film. Zij zegt nadat de affaire van haar moeder is uitgekomen en die verslagen op de bank ligt: mam, kom nou maar weer gewoon naar huis. Het is oké.’
10 november 1975 Geboren in Amsterdam. Groeit op in Wildervank.
1995 Toneelacademie, Maastricht
1997 Speelt Hamlet bij theatergezelschap De Trust
1997-2003 Verbonden aan De Trust, speelt o.m. in De kersentuin en Lulu.
2001 Debuteert als filmactrice; speelt in tientallen films, waaronder Zus & Zo,
Ik Omhels Je Met 1000 Armen, Zwartboek en De Eetclub.
2003-2017 Verbonden aan Toneelgroep Amsterdam, speelt o.m. in Het temmen van de feeks, Hedda Gabler, La Voix Humaine en Maria Stuart.
2005 Schrijft psychologische roman Prinsesje Nooitgenoeg.
2007 Gouden Kalf voor film De Prins en Het Meisje.
2013 Theo d’Or voor titelrol in Nora.
2015 Richt met Carice van Houten productiebedrijf Man Up op.
2016 Documentaire De OK-vrouw over haar ongewenste kinderloosheid.
2017 Theo Mann-Bouwmeesterring.
2019 Kondigt aan te stoppen met acteren.
2019 Debuteert als regisseur met film Instinct.
2022 Regie Bodies Bodies Bodies.
2024 Scenario en regie Babygirl. Sindsdien onder meer nominatie Gouden Leeuw op filmfestival Venetië en prijs voor beste actrice voor Nicole Kidman, Babygirl op nummer 1 van top-10 beste films 2024 in Time Magazine, Kidman uitgeroepen tot beste actrice tijdens Palm Springs International Film Festival, Reijn erkend als een van de ‘directors to watch’, nominatie voor beste film en Gotham Award voor Kidman tijdens Gotham Awards, nominatie Golden Globe voor Kidman voor beste actrice in een film, profiel over Reijn in The New Yorker.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant