Negen Amsterdamse buurtgroepen protesteerden zaterdag tegen ‘overtoerisme’, net als eerder is gebeurd in onder andere Barcelona en Venetië. De hoofdstad zou zuchten onder de drukte. Toeristen reageerden verbaasd. ‘In Sao Paulo vinden we het juist leuk, al die bezoekers.’
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Het regent op het Leidseplein, de gevoelstemperatuur is 5 graden. Toch lopen er deze zaterdagmiddag best veel toeristen langs een stuk of vijftig demonstranten, die leuzen scanderen als ‘Stop mass tourism.’
Roberta, een 29-jarige Braziliaanse toerist, staat verbaasd te kijken. ‘Nu voel ik me niet meer welkom’, zegt ze. ‘Ik snap eigenlijk niet waarom toerisme een probleem zou zijn. In Sao Paulo, waar ik woon, vinden we het juist leuk, al die bezoekers.’
Ze krijgt bijval van haar landgenoot Lucas (40), die last van de demonstratie zegt te hebben: ‘Als deze mensen problemen hebben met toeristen, moeten ze niet in de hoofdstad blijven wonen, maar verhuizen.’
Het is voor het eerst dat bewoners uit de hele binnenstad protesteren tegen massatoerisme. Ze hebben hun krachten gebundeld in het platform Het is genoeg. Eerder concentreerde het verzet zich op de Wallen, waar de drukte en drugsoverlast het grootst zijn.
De coördinator van de demonstratie, Dingeman Coumou, is het niet eens met de kritiek van de Brazilianen. ‘Ze draaien het om’, vindt hij. ‘Eerst waren hier bewoners, later kwamen de toeristen. Ik wil best erkennen dat drukte erbij hoort in een grote stad. Tot een jaar of vijftien geleden was het best te doen hier. Daarna werd het steeds erger. Nu is er sprake van overtoerisme, met een ontwrichtend effect.’
Wat bedoelt hij precies? ‘De hoge huren en verkoopprijzen zijn alleen nog betaalbaar voor expats, die de plaats innemen van onze kinderen, die de stad verlaten. De verstikkende drukte maakt de binnenstad onleefbaar, op de Wallen kun je over hoofden lopen. Restaurants en winkels in het centrum richten zich vooral op toeristen. Steeds meer bewoners kiezen ervoor te vertrekken uit de binnenstad. We zijn de cohesie aan het verliezen.’
Zijn actiegroep staat voor hotel The Diamond, dat in november is geopend, net naast coffeeshop The Bulldog. ‘Dit is een symbolische plek: weer zo’n hotel dat extra toeristen trekt’, zegt Coumou. ‘Er hadden er nooit zoveel gebouwd moeten worden.’
Het gemeentebestuur heeft de afgelopen jaren meer dan 75 maatregelen genomen tegen massatoerisme. Zoals het weghalen van de letters ‘I Amsterdam’ op het Museumplein, in 2018. Op de Wallen mag je niet meer blowen en drinken op straat, rondleidingen en georganiseerde kroegentochten zijn verboden en cafés in het gebied sluiten om 2 uur ’s nachts, in plaats van 5 uur.
Ook lanceerde de stad een ludieke ‘Stay Away-campagne’: wie zoekt op termen als ‘cheap hotel Amsterdam’ krijgt een waarschuwingsvideo te zien, met een arrestatie en een ziekenhuisopname, die drank- en drugstoeristen moet ontmoedigen.
Dat lukt nauwelijks, tot dusver. Amsterdam verwacht dit jaar tussen de 23 en ruim 25 miljoen overnachtingen van toeristen. Dat is niet alleen een recordaantal, het is ver boven het afgesproken maximum van 20 miljoen, dat drie jaar geleden is vastgelegd.
Daarom kondigde wethouder Sofyan Mbarki eind november nieuwe maatregelen aan, zoals het bevriezen van het aantal hotelkamers en een extra kapitaalinjectie voor een vastgoedfonds waarmee eigenaren van panden met een toeristische functie worden uitgekocht. Zijn plannen worden in januari besproken in de gemeenteraad.
Volgens Dingeman Coumou zijn dit doekjes voor het bloeden: ‘Wat écht zou helpen, is zeggen dat buitenlandse toeristen niet langer welkom zijn in Amsterdamse coffeeshops. En stop met prostitutie als publiekstrekker. Je bent er niet met het verplaatsen van een deel van naar een Erotisch centrum. Dek alle prostitutieramen af met een folie waardoor je niet naar binnen, maar wel naar buiten kunt kijken. Hang bij elke deur een foto van de prostituee die aan het werk is, of een QR-code. Dat zou veel sensatietoeristen schelen.’
Ook andere wijken zuchten onder drukte. Zelf woont Coumou in ‘De 9 straatjes’, een winkelgebied aan de westkant van de grachtengordel. Enkele zaken daar zijn door TikTok ongekend populair. Voor een patatje van Fabel Friet staan toeristen graag een uur in de rij. ‘Daar staan zelfs als het regent minstens vijftig mensen te wachten’, zegt hij. ‘Ik moet steeds langs die rijen slalommen.’
De Amsterdamse problemen passen in een breder kader. Dit wordt wereldwijd een recordjaar voor het toerisme, met naar verwachting 1,5 miljard reizigers. Dat aantal zal blijven stijgen, terwijl het aantal bestemmingen minder snel toeneemt. Het gevolg: nog meer drukte in steden als Venetië, Barcelona en Parijs.
Ook Coumou houdt op zijn tijd van een stedentrip, geeft hij toe. ‘Zelf ben ik vorig jaar in Parijs geweest. En daar is niks mis mee. Waar het om gaat, is dat je de toeristen weert die voor de meeste overlast zorgen, die komen om te blowen, zuipen of snuiven.'
Bestuurders van steden die veel publiek trekken moeten volgens hem oppassen dat ze hun stad niet uitleveren aan toeristen, zoals gebeurd is op de Ramblas in Barcelona. ‘Zo ver mag het hier niet komen.’
In Barcelona is het verzet trouwens al een stuk groter dan hier. Daar wordt met waterpistolen op toeristen geschoten, en afgelopen zomer stonden er duizenden mensen te protesteren.
Het contrast met de demonstratie in Amsterdam is immens, erkent Coumou. ‘Maar met zo’n protestactie moet je klein beginnen, zeker als het zulk slecht weer is, en groot eindigen. Als de gemeente zich zo blijft opstellen, zullen we steeds groter worden. Dat zal al blijken bij de volgende demonstratie, in het voorjaar. Want dit leeft enorm.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant