Hoe zorg je dat je in zo'n situatie veilig blijft?
"Eigenlijk was het nu, in en rond Damascus, niet gevaarlijk voor westerse journalisten. De rebellen hadden hun buit binnen: de verovering van de hoofdstad. Jaren geleden, in 2012 bijvoorbeeld, was het wel erg gevaarlijk. Ik zat toen veel in Aleppo. Er werd gebombardeerd, er waren aanslagen en IS ontvoerde (en onthoofdde) buitenlandse journalisten."
"Afgelopen week kwam ik ook wel buitenlandse jihadisten tegen, maar die deden normaal tegen mij, omdat ze onder gezag staan van HTS, de grootste rebellengroep."
Ben je nooit bang?
"Als oorlogsverslaggever is het heel erg belangrijk om het verschil te kennen tussen angst en gevaar. Angst kan iets zijn dat in je hoofd zit, terwijl er dan bijvoorbeeld niet veel aan de hand is. Dat soort angst laat ik thuis."
"Ik ben wel erg alert. Op volkswoede bijvoorbeeld, die zich tegen je kan richten. Of die ene rebel die wel erg antiwesters is. Of waar je slaapt, als er risico is op raketten."
Waar slapen oorlogsverslaggevers als zij verslag doen van plekken waar alles met de grond gelijk gemaakt is?
"Over het algemeen is er vaak veel schade, maar niet alles is met de grond gelijk gemaakt. Het geldt meestal alleen voor delen van een stad, zoals ook de buitenwijken van Damascus zwaar beschadigd zijn, terwijl het centrum oké is. Maar die schade komt dan uitgebreid in beeld en niet de markt die even verderop open is."
"Dus op de betere plekken vind je gewoon hotels. Maar ik heb weleens tijdens de Amerikaanse invasie in Irak in 2003 wekenlang in mijn auto geslapen. Er waren geen hotels in de buurt en bij mensen thuis slapen was geen optie vanwege hun wantrouwen."
Hoe schat jij in dat een nieuw bewind om zal gaan met rechten voor vrouwen en meisjes?
"Ik denk dat hier een belangrijk pijnpunt zal ontstaan. Misschien wel meer nog dan de positie van de minderheden, waar iedereen het nu over heeft. HTS is een conservatieve tot fundamentalistische islamitische militie/organisatie, ooit afgesplitst van het Syrische Al Qaida-filiaal. Met daarin echte buitenlandse jihadi's."
"Ik vermoed dat er meer beperkingen zullen worden opgelegd aan wat vrouwen allemaal mogen, qua werk, familierechten (scheiding), erfenis en kleding (hoofdbedekking). De jihadist uit Tadzjikistan die ik sprak, zei dat hun belangrijkste taak is de sharia in te voeren. Nu heb je verschillende manieren om de sharia te hanteren, maar de ervaring leert wel dat vaak de conservatiefste krachten de meeste invloed hebben op het beleid."
Ik heb begrepen dat de HTS-rebellen een aftakking van Al Qaida zijn, in mijn ogen een groepering die hetzelfde gedachtegoed heeft als de Taliban in Afghanistan. Moeten we in Syrië bang zijn voor dezelfde situatie als daar?
"Niet op die manier, denk ik. HTS is al zo'n acht jaar aan de macht in de noordelijke provincie Idlib, met een eigen 'Salvation Government'. Die is conservatief, maar het gaat niet zo ver als de Taliban die vrouwen alleen maar binnen willen houden."
Wat voor een gevoel heerst er in Syrië?
"Er is in het algemeen heel veel vreugde en opluchting. Verbijstering ook nog, dat dit echt is gebeurd. Sommigen kunnen het nog steeds niet geloven. De mensen die twijfelen over de toekomst zeggen wel vaak: 'Maar het kan nooit meer zo slecht worden als onder Al Assad.' De grootste twijfel zit bij minderheden, zoals christenen. En bij vrouwen, al leeft een deel van de Syrische vrouwen al op een conservatieve manier."
Hoeveel gebouwen zijn er naar schatting verwoest in Syrië?
"Het gaat om hele wijken in de steden waar tijdens de oorlog is gevochten. De vraag is of die wijken allemaal herbouwd gaan worden. Maar zeker als er miljoenen vluchtelingen straks terug zouden keren, is er woonruimte nodig."
"Je ziet overigens in die verwoeste wijken dat er de afgelopen jaren alweer mensen zijn gaan wonen: een eenzaam opgeknapt flatje op bijvoorbeeld de vierde verdieping, terwijl de rest van het gebouw gatenkaas is. Dat is nu vooral een manier om goedkoop te wonen in een half failliet land."
Hebben de Syriërs enig idee hoe ze het land, na decennia van gruwelijke onderdrukking, weer moeten opbouwen?
"Nog niet. Internationale hulp is hard nodig. En dat betekent dat de sancties weg zullen moeten. De sancties zijn nog ingesteld tegen Al Assad. Syrië ligt economisch enorm op zijn gat. Ik liep met een plastic tas met lokaal geld, omdat de inflatie zo enorm is geweest."
Is de oorlog nu voorbij?
"Nee, het blijft heel onduidelijk wat er met de Koerden in het noorden gaat gebeuren. Turkije wil hen graag ontwapenen, via een door hen gesponsorde Syrische rebellengroep. Daar verwacht ik de komende maanden nog veel toestanden. Verder zit er hier en daar nog IS en vraag ik mij af of de HTS-leider alle rebellengroepen wel in de hand heeft."