Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Hamas en twee andere Palestijnse groepen, Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), zeiden zaterdag dat een staakt-het-vuren met Israël in de Gazastrook ‘dichterbij dan ooit’ is.
‘De mogelijkheid om een overeenkomst te bereiken (voor een staakt-het-vuren en een uitwisseling van gevangenen) is dichterbij dan ooit als de vijand stopt met het stellen van nieuwe voorwaarden’, zeiden de drie groepen in een zeldzame gezamenlijke verklaring na een bijeenkomst in Caïro op vrijdagavond.
Ze benadrukten ‘ieders inzet voor het beëindigen van de oorlog’ in Gaza. Indirecte onderhandelingen vorige week in Qatar tussen Israël en Hamas, bemiddeld door Doha en Egypte, hadden de hoop op een akkoord over een wapenstilstand en de vrijlating van gijzelaars in Gaza doen herleven.
Een Hamas-functionaris vertelde persbureau AFP zaterdag dat de besprekingen de afgelopen dagen ‘aanzienlijke en belangrijke vooruitgang’ hadden geboekt.
‘Over de meeste punten met betrekking tot het staakt-het-vuren en een uitwisseling van gevangenen is overeenstemming bereikt’, zei hij op voorwaarde van anonimiteit.
‘Andere punten moeten nog worden besproken, maar die stellen het proces niet ter discussie’, voegde hij eraan toe. ‘De overeenkomst zou voor het einde van het jaar kunnen worden afgerond als Netanyahu geen nieuwe voorwaarden stelt.’
Redactie
In de buurt van de Israëlische stad Tel Aviv is in de nacht van vrijdag op zaterdag een raket vanuit Jemen ingeslagen, heeft het Israëlische leger bekendgemaakt. Volgens de nationale medische dienst zijn veertien mensen lichtgewond geraakt bij de luchtaanval.
Het Israëlische leger heeft tevergeefs geprobeerd de raket te onderscheppen. De door Iran gesteunde Houthi's in Jemen hebben sinds het begin van de oorlog in Gaza, meer dan een jaar geleden, vaker raketaanvallen op Israël uitgevoerd. De meeste daarvan zijn onderschept.
Als reactie op de aanval heeft Israël meerdere doelen in Jemen aangevallen, waaronder havens en energievoorzieningen in door de Houthi's gecontroleerde gebieden.
Volgens Israëlische media viel de raket in de stad Bnei Brak, ten oosten van Tel Aviv. Sommige inwoners raakten gewond door scherven terwijl ze op weg waren naar schuilplaatsen, anderen werden behandeld voor angstklachten.
De Houthi's zeggen uit solidariteit met de Palestijnen te handelen en beloofden vorige week hun operaties voort te zetten 'totdat de agressie in Gaza stopt en de blokkade wordt opgeheven'.
ANP
Bij een Israëlische luchtaanval op de stad Jabalia in het noorden van Gaza zouden zeker tien doden zijn gevallen. Volgens het Palestijnse persbureau Wafa werd een huis geraakt bij de aanval. De Palestijnse civiele nooddienst meldt dat het merendeel van de doden kinderen zijn, zo schrijft Al Jazeera.
De aanval is vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd. Israël heeft nog niet op de berichten gereageerd, zoals het de laatste tijd nauwelijks nog doet.
Het noorden van Gaza is al maanden het toneel van hevige Israëlische aanvallen, zowel vanuit de lucht als op de grond. Het Israëlische leger begon enkele maanden geleden een offensief in het gebied, omdat Hamas zich er gehergroepeerd zou hebben.
Mensenrechtenorganisaties maken zich in toenemende mate zorgen over de humanitaire situatie in het gebied, waar Israël vrijwel geen humanitaire hulp meer toelaat en burgers heeft opgedragen te vertrekken. Mede om die reden spreken organisaties als Artsen zonder Grenzen over (signalen van) ethnische zuivering in Gaza. Amnesty International en Human Rights Watch gaan nog verder en hebben het inmiddels over genocide of ‘genocidale daden’. Israël heeft zich fel uitgesproken tegen de beschuldigingen.
Thom Canters
Bij diverse Israëlische bombardementen op de Gazastrook vandaag zouden minstens elf doden zijn gevallen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van medische bronnen in het gebied. Zeker acht Gazanen kwamen om het leven bij een aanval op het centraal gelegen Nuseirat.
Het dodental is niet onafhankelijk bevestigd. Het Israëlische leger heeft niets naar buiten gebracht over bombardementen op Gaza vandaag, zoals het de afgelopen tijd nauwelijks meer doet.
Hoewel op dit moment opnieuw onderhandelingen gaande zijn over een staakt-het-vuren in de Gazastrook, voert Israël nog vrijwel dagelijks aanvallen uit op Gaza. Eerder op de dag werden vier mensen gedood in het noordelijke Beit Hanoun, meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Israëlische strijdkrachten zijn daar al maanden bezig met een grondoffensief, ze hebben het gebied vrijwel volledig afgesloten van de buitenwereld.
Thom Canters
De Europese Commissie heeft 10 miljoen euro overgemaakt aan de VN-hulporganisatie voor Palestijnen (UNRWA). Dat maakt de Commissie bekend op haar website. Het geld komt boven op de 82 miljoen euro die de EU dit jaar al overmaakte.
De VN-organisatie, die sinds 1949 hulp verleent aan Palestijnse vluchtelingen in de Gazastrook, ligt al langere tijd onder vuur. Israël beschuldigt de organisatie van betrokkenheid bij de Hamas-aanval van 7 oktober vorig jaar en ziet UNRWA als verlengstuk van Hamas.De regering van Netanyahu en heeft de organisatie in de ban gedaan, wat de bevoorrading van de Palestijnse gebieden met hulpgoederen zwaar bemoeilijkt. UNRWA is verreweg de grootste hulporganisatie in de Gazastrook.
Waar de EU een tandje bijschakelt, zijn afzonderlijke lidstaten soms terughoudender in hun steun aan UNRWA. Zo maakte de Zweedse minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vandaag bekend de geldkraan voor de VN-organisatie dicht te draaien. Hij wees de Israëlische ban van UNRWA daarvoor als reden aan. Zweden is nu van plan de financiële steun aan Gaza, die wel wordt verhoogd, via andere organisaties te laten verlopen.
Ook Nederland maakt in de toekomst minder geld over aan UNRWA. Een Tweede Kamermeerderheid stemde begin december in met het verlagen van de Nederlandse bijdrage van 19 naar 15 miljoen euro. De resterende 4 miljoen euro moet op een andere manier voortvloeien naar hulp aan de Palestijnse gebieden. Daarna wordt de bijdrage jaarlijks met 1 miljoen euro verlaagd, tot 1 miljoen euro in 2029.
Het is niet voor het eerst dat de steun aan UNRWA wordt opgeschort. Nadat Israël twaalf medewerkers van de organisatie had beschuldigd van betrokkenheid bij de Hamas-aanval op 7 oktober, stopten de EU en sommige westerse landen (waaronder Nederland) hun financiële bijdrage aan UNRWA. Uit een onafhankelijk onderzoek in opdracht van de VN bleek later dat Israël geen bewijs kon aanleveren voor de aantijgingen, waarop de steun werd hervat.
Jasper Daams
De Verenigde Staten gaan sancties opleggen aan meer tankers en bedrijven die volgens de VS betrokken zijn bij de handel in Iraanse olie. De VS stellen dat Teheran de inkomsten uit deze handel gebruikt om milities zoals Hamas en de Houthi's te ondersteunen. De maatregel wordt genomen om Iran ervan te weerhouden 'zijn kwaadaardige activiteiten' te financieren, zei minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken in een verklaring.
De VS blijven dit doen zolang Iran deze inkomsten besteedt aan het financieren van aanvallen op Amerikaanse bondgenoten en het ondersteunen van terrorisme, zei hij. 'We zullen alle instrumenten waarover we beschikken blijven gebruiken om het regime ter verantwoording te roepen', aldus Blinken.
De VS hebben negen schepen en acht bedrijven aan de sanctielijst toegevoegd. Sinds oktober hebben de VS meer dan 70 schepen op deze lijst gezet. Veel ervan zijn supertankers die Iraanse ruwe olie naar China verschepen.
ANP
Bij verschillende Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook zouden vandaag zeker 26 mensen zijn gedood. Minstens negen van hen kwamen om bij een luchtaanval op Al-Shati, bevestigen medici ter plaatse aan persbureau Reuters. Al-Shati ligt nabij Gaza-Stad en ontstond in 1948 als vluchtelingenkamp.
Vier Palestijnen zouden zijn gedood in Sheikh Zayed, in het noorden van de Gazastrook. De aanvallen zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd. Afgelopen nacht kwamen volgens medici al dertien mensen om bij luchtaanvallen in het midden van de Gazastrook.
Dylan van Bekkum
Het stoppen van de toevoer van schoon drinkwater naar de Gazastrook leidt volgens Human Rights Watch (HRW) tot de uitroeiing van duizenden Palestijnen. HRW noemt dit een ‘genocidale daad’ van Israël.
De in New York gevestigde mensenrechtenorganisatie staat niet alleen. Amnesty International trok twee weken geleden de scherpste conclusie en stelde dat er een genocide plaatsvindt in de Gazastrook. Artsen zonder Grenzen rapporteerde vandaag ‘onmiskenbare signalen’ van etnische zuivering in de Gazastrook. Israël heeft beschuldigingen van genocide altijd ontkend, stelt zich aan het internationale recht te houden en te handelen uit zelfverdediging.
Ngo’s waarschuwen al maanden voor een groot tekort aan drinkwater in de Gazastrook. HRW stelt dat Israël bewust de watervoorziening afknijpt en de levering van elektriciteit en brandstof, bedoeld voor watervoorzieningen, tegenhoudt. De BBC toonde eerder dit jaar na analyse van satellietbeelden aan dat minstens de helft van de watervoorzieningen verwoest of beschadigd zijn.
‘Dit beleid betekent dat Israëlische autoriteiten zich schuldig maken aan misdaden tegen de menselijkheid en aan uitroeiing’, schrijft HRW in het rapport. De ngo stelt niet te kunnen bewijzen dat er genocide plaatsvindt: daarvoor moet de intentie van de Israëlische autoriteiten worden aangetoond.
Dylan van Bekkum
Artsen zonder Grenzen zegt in een vandaag verschenen rapport ‘onmiskenbare signalen’ op te vangen van genocide in de Gazastrook.
De ngo erkent geen wettelijke bevoegdheid te hebben om vast te stellen of er sprake is van genocide. Artsen zonder Grenzen vindt desondanks ‘de signalen van etnische zuivering en de voortdurende verwoesting (...) onmiskenbaar’. Het ziet de ‘wrede oorlogsvoering’ door Israël vooral in Noord-Gaza, waar hevig wordt gevochten en waar hulporganisaties nauwelijks meer worden toegelaten om voedsel uit te delen.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Bij een aanval van het Israëlische leger op militaire doelen van de Houthi-rebellen in Jemen zijn minstens negen mensen gedood, aldus Al Masirah TV, de belangrijkste televisiezender van de Houthi’s.
De zender meldt een reeks ‘agressieve aanvallen’ op de Jemenitische hoofdstad Sanaa en belangrijke havens. Zeven mensen zouden gedood zijn bij een aanval op de haven van Salif.
De andere twee werden gedood bij twee aanvallen op een oliefaciliteit, aldus het mediakanaal, dat ook meldde dat Israël ‘vier agressieve aanvallen uitvoerde die gericht waren op de haven’ in Hodeidah. Twee centrale elektriciteitscentrales ten zuiden en ten noorden van Sanaa zouden ook zijn aangevallen.
Het Israëlische leger erkent luchtaanvallen te hebben uitgevoerd op Houthi-doelen in Jemen. Eerder meldde het een raket afkomstig uit Jemen te hebben onderschept.
ANP/Redactie
Israëlische troepen hebben sinds dinsdagavond vijftien Palestijnen gearresteerd op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Dat meldt het Palestijnse persbureau Wafa, dat doorgaans betrouwbare informatie levert. De onrust in de regio neemt toe sinds oktober 2023.
Zo meldde nieuwsorganisatie Al Jazeera vandaag dat een Palestijnse man zou zijn overleden aan zijn verwondingen nadat hij door Israëlische troepen was neergeschoten in Qusra, ten zuiden van de stad Nablus. Ook blokkeerden Israëlische strijdkrachten de toegangswegen van en naar het dorp Marda. Daarbij zou zijn geschoten op Palestijnse burgers. Er zijn geen meldingen van slachtoffers gedaan.
Rondom het vluchtelingenkamp Jenin vonden vandaag vuurgevechten plaats tussen het leger van de Palestijnse Autoriteit en andere Palestijnse strijders. Drie mensen zouden daarbij zijn omgekomen. Het gebied rondom Jenin staat bekend als bolwerk van Palestijnen die vechten tegen de Israëlische bezetting, schrijft Al Jazeera. De Palestijnse Autoriteit, die een deel van de Westelijke Jordaanoever controleert, zegt dat het strijders van andere milities wil verwijderen uit Jenin.
Bekend is dat extreemrechtse Israëlische beleidsmakers graag de volledige Westelijke Jordaanoever zouden controleren. Zo droeg de Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, afgelopen maand nog zijn medewerkers op de ‘noodzakelijke infrastructuur’ gereed te maken voor de volledige overname van de Westelijke Jordaanoever.
Afgelopen juli keurde Israël de inname goed van meer dan 12 vierkante kilometer land op de Westelijke Jordaanoever. Dat was de grootste bezetting sinds het tekenen van de Oslo-akkoorden (bedoeld als eerste aanzet tot het oplossen van het conflict tussen de partijen en fundament voor de oprichting van de Palestijnse Autoriteit, red.) van 1993, schrijft The Guardian. Zo’n 465 duizend Israëliërs wonen nu op de Westelijke Jordaanoever. Volgens lokale autoriteiten heeft Israël sinds oktober 2023 meer dan twaalfduizend Palestijnen verwijderd van de Westelijke Jordaanoever.
Yassin Boutayeb
Door de VN geleide hulpmissies krijgen van de Israëlische autoriteiten nog altijd geen toegang tot het noorden van Gaza, waar de hulpverleners de Palestijnse bevolking willen voorzien van essentiële middelen als water en voedsel. Dat meldt de VN-organisatie voor humanitaire hulp (OCHA) in een bericht op X.
Tussen 1 en 16 december zegt OCHA veertig keer te hebben geprobeerd gebieden in het noorden van Gaza te bereiken, waar het Israëlische leger al sinds eind september intensieve militaire operaties uitvoert. Meerdere organisaties hebben al gewaarschuwd dat in het gebied hongersnood dreigt. Van de veertig pogingen slaagden er slechts twee, zij het met door Israël opgelegde ‘beperkingen’, aldus OCHA. De overige 38 keer werd de missies toegang geweigerd.
Volgens VN-woordvoerder Stéphane Dujarric is de nood onder de Palestijnse bevolking het hoogst in de ‘belegerde gebieden’ Beit Lahiya, Beit Hanoun en delen van Jabalia, in het noorden van Gaza. Maar juist daar worden humanitaire missies die van plan waren om er voedsel en water te verstrekken, de toegang geweigerd door de Israëlische autoriteiten die de grensovergangen controleren, aldus Dujarric. (ANP)
• Het ministerie van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ontkent dat hij naar Egypte is vertrokken voor gesprekken over een staakt-het-vuren met Hamas in Gaza. Netanyahu is momenteel bij de Hermonberg, bij de noordgrens met Syrië, aldus zijn ministerie. Eerder vanmiddag meldden anonieme bronnen aan persbureau Reuters dat Netanyahu naar Egypte zou zijn gereisd om daar te praten over een wapenstilstand met Hamas.
• Bij Israëlische bombardementen op het noorden van de Gazastrook zouden minstens veertien doden zijn gevallen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van medische bronnen in het gebied. In Gaza-Stad zouden tien mensen zijn gedood bij een luchtaanval op meerdere huizen. Vier mensen kwamen om na twee luchtaanvallen op het verder naar het noorden gelegen Beit Lahiya.
Het ministerie van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ontkent dat hij naar Egypte is vertrokken voor gesprekken over een staakt-het-vuren met Hamas in Gaza. Netanyahu is momenteel bij de Hermonberg, bij de noordgrens met Syrië, aldus zijn ministerie.
Eerder vanmiddag meldden anonieme bronnen aan persbureau Reuters dat Netanyahu naar Egypte zou zijn gereisd om daar te praten over een wapenstilstand met Hamas. Die zou ‘binnen een paar dagen’ tot stand komen, aldus de bronnen. Het zou de eerste keer zijn dat Netanyahu zelf aanschuift bij dergelijke onderhandelingen.
Hamas zei in een reactie dat een staakt-het-vuren in Gaza bereikt kan worden als Israël stopt met het stellen van nieuwe voorwaarden, bericht Reuters. De militie noemt de gesprekken over een wapenstilstand ‘serieus en positief’.
De gesprekken tussen Israël en Hamas over een staakt-het-vuren lagen lang stil. Kort nadat Israël een wapenstilstand bereikte met Hezbollah in Libanon, zei de Amerikaanse president Joe Biden al dat de VS zich opnieuw zou gaan inzetten voor een staakt-het-vuren in Gaza.
Vorige week donderdag was de Amerikaanse Nationale Veiligheidsadviseur, Jake Sullivan, in Israël om met Netanyahu te spreken over een wapenstilstand. Daarna reisde Sullivan door naar bemiddelaars Egypte en Qatar. Het zou gaan om een wapenstilstand van korte duur zodat een deel van de overgebleven Israëlische gijzelaars terug kan keren.
In Israël is onder een deel van de bevolking al langer kritiek op de regering van Netanyahu, omdat zij een wapenstilstand met Hamas zouden bemoeilijken door de aanhoudende bombardementen in Gaza.
Yassin Boutayeb
Bij Israëlische bombardementen op het noorden van de Gazastrook zouden minstens veertien doden zijn gevallen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van medische bronnen in het gebied. In Gaza-Stad zouden tien mensen zijn gedood bij een luchtaanval op meerdere huizen. Vier mensen kwamen om na twee luchtaanvallen op het verder naar het noorden gelegen Beit Lahiya.
De aanvallen zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Het Israëlische leger heeft vooralsnog niets naar buiten gebracht over de aanvallen, zoals het de afgelopen tijd steeds minder vaak doet.
Noord-Gaza ligt al maanden midden in de Israëlische vuurlinie. Begin oktober begon het Israëlische leger een nieuw offensief in het gebied, omdat Hamas zich daar gehergroepeerd zou hebben. Sindsdien is het noorden vrijwel volledig afgesloten van de buitenwereld. Humanitaire hulp komt nauwelijks nog binnen en mensen worden gedwongen te evacueren. Verschillende mensenrechtenorganisaties spreken om die reden van etnische zuivering.
Bovendien zou Israël aanvallen uitvoeren op het Kamal Adwan-ziekenhuis in Beit Lahiya, meldt het Palestijnse persbureau Wafa. Israëlische drones zouden tien bommen op het ziekenhuis, een van de weinige in Noord-Gaza die nog (ten dele) in bedrijf is, hebben afgevuurd en robots met explosieven hebben ingezet in de buurt van het complex.
Ook over deze aanvallen heeft het Israëlische leger niets naar buiten gebracht. In oktober deden de strijdkrachten wel een inval in het ziekenhuis. Volgens Israël gebruikte Hamas het gebouw als dekmantel, een beschuldiging die het vaker heeft geuit over ziekenhuizen en ook scholen.
Intussen belegert Israëlische troepen ook het zuiden van de Gazastrook. Tanks zouden dieper in Al-Mawasi zijn binnengedrongen, meldt persbureau Reuters op basis van inwoners. Al-Mawasi is een dorre kuststrook ten westen van Rafah, die eerder door Israël is aangewezen als veilig gebied. Desondanks heeft Israël meermaals dodelijke aanvallen uitgevoerd op het gebied.
Het Israëlische leger meldt van haar zijde dat twee militairen zijn omgekomen bij gevechten in Zuid-Gaza. Details over hun dood heeft het leger niet naar buiten gebracht.
Thom Canters
Een groep Israëlische onderhandelaars is in de Qatarese hoofdstad Doha voor gesprekken over een staakt-het-vuren in de Gazastrook en de vrijlating van de Israëlische gijzelaars. Dat zegt een bron rond de onderhandelingen tegen persbureau Reuters.
Zowel Israël als Hamas hebben recent optimistische uitspraken gedaan over de gesprekken. De kans op een akkoord lijkt de afgelopen weken dan ook te zijn gegroeid, hoewel beide partijen een slag om de arm houden. Aan de basis van de onderhandelingen ligt het voorstel dat de Amerikaanse president Joe Biden dit voorjaar deed. Het is niet duidelijk in hoeverre de overeenkomst waarover nu wordt onderhandeld van Bidens voorstel verschilt.
Volgens dat plan wordt eerst een staakt-het-vuren afgekondigd in de Gazastrook van zes weken. In die periode trekt een deel van de Israëlische troepen zich terug uit Gaza en laat Hamas een deel van de gijzelaars vrij, in ruil voor de vrijlating van honderden Palestijnse gevangenen. Ook moeten de Israëliërs meer humanitaire hulp toelaten tot de Gazastrook en krijgen Palestijnse vluchtelingen de kans om terug te keren naar huis. Na die zes weken zou het staakt-het-vuren over moeten gaan in een permanente vrede, met een volledige Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook en de vrijlating van de rest van de gijzelaars.
Daan de Vries
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zaterdag met Donald Trump gebeld over de vrijlating van gijzelaars in Gaza. Dat vertelde Netanyahu vandaag.
‘We hebben de noodzaak besproken om de overwinning van Israël te verzekeren’, zei Netanyahu. De Israëlische premier heeft altijd gezegd de oorlog tegen Hamas vol te houden tot de militante beweging is uitgeroeid.
Ook spraken de twee over de vrijlating van Israëlische en andere gijzelaars die Hamas nog altijd gevangen houdt in Gaza. Trump zei eerder deze maand dat de gijzelaars moeten worden vrijgelaten voordat hij in januari aantreedt als president. ‘Anders zal er een hel losbarsten’ tegen Hamas, aldus Trump. Er zijn nog honderd gijzelaars in Gaza. De verwachting is dat de helft van hen nog in leven is.
Ondertussen werken de Verenigde Staten onder president Joe Biden aan een staakt-het-vuren. De Nationale Veiligheidsadviseur, Jake Sullivan, zei vorige week dat een wapenstilstand in Gaza nabij zou kunnen zijn.
Frank Rensen
Dit was het belangrijkste nieuws van afgelopen week:
• Een duidelijke meerderheid in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties roept op tot een onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren in de door Israël belaagde Palestijnse Gazastrook. Van de 193 lidstaten schaarden zich 158 achter de tekst. Waarnemers spreken over een symbolisch gebaar nadat de Verenigde Staten onlangs in de belangrijke VN-Veiligheidsraad hun veto hadden uitgesproken over een vergelijkbare oproep.
• Humanitaire hulp in de door Israël belegerde Gazastrook is al 66 dagen grotendeels geblokkeerd. Dat meldt de Verenigde Naties (VN). Hierdoor hebben 65.000 tot 75.000 Palestijnen geen toegang tot voedsel, water, electriciteit en gezondheidszorg.
• Bij een Israëlische luchtaanval in het centrale deel van de Gazastrook zijn minstens dertig Palestijnen om het leven gekomen, zeggen medici tegen persbureau Reuters. Daarmee kwam het dodental onder Palestijnen in Gaza donderdag op 66.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant