Rechtszaak Samuel Paty Samuel Paty werd in 2020 vermoord door een geradicaliseerde moslim na een dagenlange online hetze tegen de leerkracht omdat hij zijn leerlingen spotprenten van de profeet had laten zien.
Wanneer ben je medeplichtig aan een gruwelijke, terroristische moord op een onschuldige leraar? Die vraag stond centraal in de rechtszaak over de moord op geschiedenis- en aardrijkskundedocent Samuel Paty (47), die vrijdagavond tot een einde kwam. Paty werd in oktober 2020 in de Parijse voorstad Conflans-Sainte-Honorine doodgestoken en onthoofd door de geradicaliseerde Tsjetsjeen Abdoullakh Anzorov (18), die woedend was omdat hij had gehoord dat Paty tijdens een les spotprenten van de profeet Mohammed had laten zien. De moordenaar plaatste een foto van Paty’s hoofd op Twitter en noemde de docent een „helse hond die Mohammed durfde te vernederen”.
Anzorov werd dezelfde dag doodgeschoten door de politie en kon dus niet vervolgd worden. Maar de moord kwam niet uit het niets: het was de climax van een dagenlange online haatcampagne tegen Paty. De mensen die aan die campagne of anderszins aan de moord hebben bijgedragen, leven nog wel. Veertien van hen moesten voor de rechter verschijnen.
Eind vorig jaar kregen zes minderjarigen, die onder andere Paty hadden aangewezen aan Anzorov, celstraffen tot zes maanden opgelegd. De acht volwassen verdachten hebben vrijdagavond één tot zestien jaar celstraf opgelegd gekregen. Opvallend is dat de rechter voor meerdere verdachten anders dan het OM oordeelde dat zij schuldig zijn aan „medeplichtigheid aan een terroristische moord”. Dit waarschijnlijk tot opluchting van de naasten van Paty, die woedend waren toen het OM deze kwalificatie liet vallen.
De acht verdachten speelden verschillende rollen bij de moord die Frankrijk schokte. Het land was de jaren daarvoor vaker opgeschrikt door islamitisch terrorisme, maar niet eerder werd een docent vermoord vanwege hetgeen hij had onderwezen. De zwaarste straffen zijn opgelegd aan twee vrienden van Anzorov die hem onder meer hielpen aan wapens. De 23-jarige Tsjetsjeen Azim Epsirkhanov en de 22-jarige Fransman Naïm Boudaoud hebben zestien jaar celstraf gekregen.
Epsirkhanov en Boudaoud hielpen hun vriend een dag voor de moord bij het aanschaffen van een mes (niet het wapen waarmee Paty is vermoord). Anzorov had Epsirkhanov ook gevraagd een vuurwapen te regelen, maar dat lukte niet. Op de dag van de moord heeft Boudaoud samen met Anzorov airsoftpistolen gekocht (een daarvan gebruikte Anzorov na de moord tegen de politie). Ook bracht Boudaoud de moordenaar enkele uren voor de moord naar Conflans-Sainte-Honorine.
Beiden stellen dat ze niet wisten wat hun vriend van plan was, noch dat hij geradicaliseerd was. „Ik wist alleen dat hij vijf keer per dag bad”, zei Epsirkhanov in de rechtbank. Boudaoud erkende aanvankelijk dat hij wist dat Anzorov „helemaal opging” in zijn geloof en wel eens had gezegd dat hij op jihad wilde in Syrië, maar later ontkende hij dat weer. Dat zijn vriend vrouwen geen hand schudde, vond hij niet schokkend. „Er zijn zoveel van dat soort jongens.”
Er gingen bij hem ook geen alarmbellen rinkelen toen hun vriend een mes én een ander wapen wilde hebben. En Boudaoud zei dat hij niet wist dat hij Anzorov vlakbij de school van de al langer bedreigde Samuel Paty afzette: hij volgde naar eigen zeggen domweg de gps waar Anzorov een adres in had gezet. Het terrorismeparket ging hier niet in mee en oordeelde dat de twee „zich volledig bewust waren van [Anzorovs] jihadistische overtuigingen en hem voorzagen van de middelen om deze te implementeren”.
De andere zes verdachten speelden een rol in de online haatcampagne tegen Paty voorafgaand aan de moord. De 65-jarige radicale islamist Abdelhakim Sefrioui (die vijftien jaar celstraf kreeg) en de 52-jarige Brahim Chnina (dertien jaar cel) zijn hier volgens de rechter grotendeels verantwoordelijk voor. De campagne begon elf dagen voor de moord met een leugen van de dochter van Chnina, de toen 13-jarige leerlinge van Paty die tegen haar vader had gezegd dat Paty islamitische leerlingen had gesommeerd de klas te verlaten omdat hij pornografische beelden van de profeet ging laten zien. Toen zij zich hiertegen verzette, zou ze zijn geschorst.
Dit was onzin: ze was om een andere reden geschorst en überhaupt niet aanwezig tijdens de les. Bovendien had Paty niemand weggestuurd, maar enkel aangekondigd dat hij cartoons van de profeet ging tonen en dat leerlingen die dat wilden hun ogen mochten sluiten of het klaslokaal konden verlaten. (De dochter kreeg eerder 18 maanden voorwaardelijk voor laster.)
Chnina ging vervolgens het internet op, om op basis van zijn dochters verhaal Paty’s ontslag te eisen. Radicale moslims als Sefrioui pikten zijn bericht op, waarna een heuse haatcampagne ontstond waarin Paty werd afgeschilderd als een islamhater. Chnina heeft in de rechtbank spijt betuigd en ontkent deel te hebben uitgemaakt van een terroristische organisatie – hij zou enkel zijn dochter hebben willen beschermen omdat hij dacht dat zij gediscrimineerd was. Sefrioui’s advocaten onderstreepten dat er geen sprake was van een concrete ‘fatwa’ tegen Paty en schilderen zijn betrokkenheid in de haatcampagne af als logisch voor iemand die zich inzet voor de strijd tegen islamofobie.
De vier andere verdachten, Yusuf Cinar (22), Ismaël Gamaev (22), Louqmane Ingar (22) en Priscilla Mangel (36) hebben één tot vijf jaar celstraf opgelegd gekregen. Volgens het parket waren zij actieve leden van de djihadosphère waarin Anzorov online verkeerde. Mangel, een tot de islam bekeerde Française, had in de dagen voor de moord bijvoorbeeld uitgebreid contact met Anzorov, die ze zei dat Paty’s les „illustrerend was voor de oorlog die al jaren door republikeinse instellingen werd gevoerd tegen moslims”. Dit zou hij hebben gezien als aanmoediging.
In de bomvolle rechtszaal leidden de uitspraken vrijdagavond tot veel emoties, melden rechtbankverslaggevers op X. Sefrioui schreeuwde meteen in beroep te gaan en zei dat de rechter „politiek bedreef”, een dochter van Chnina begon te schreeuwen, familieleden van Boudaoud zaten te huilen. Maar er klonk er ook kort geklap, op deze laatste dag van een historisch proces.
Source: NRC